นักวิจัยจีนค้นพบโครงสร้างคล้าย "ระลอกคลื่น" ในกาแล็กซีทางช้างเผือก

ปักกิ่ง, 14 ส.ค. (ซินหัว) — คณะนักวิจัยจากหอสังเกตการณ์ดาราศาสตร์ภูเขาม่วง (PMO) สังกัดสถาบันวิทยาศาสตร์จีน ค้นพบโครงสร้างคล้ายระลอกคลื่นที่กระจายตัวเป็นวงกว้างในกาแล็กซีทางช้างเผือกเป็นครั้งแรก ซึ่งถือเป็นหลักฐานเชิงสังเกตการณ์ใหม่ที่ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์เข้าใจโครงสร้างสามมิติและวิวัฒนาการเชิงพลวัตของกาแล็กซีได้ดียิ่งขึ้น โดยผลการศึกษาดังกล่าวเผยแพร่ในวารสารเนเจอร์ แอสโตรโนมี (Nature Astronomy) เมื่อวันที่ 7 ส.ค.ที่ผ่านมา

รูปร่างโดยรวมของกาแล็กซีทางช้างเผือกนั้นมีความคล้ายคลึงกับแผ่นเสียงที่บิดเบี้ยว โดยฝั่งหนึ่งโค้งขึ้นและอีกฝั่งหนึ่งโค้งลง ซึ่งเป็นปรากฏการณ์การผิดรูปขนาดใหญ่ที่เรียกว่า “การโค้งงอ” (warp) ทว่าที่ผ่านมายังคงขาดแคลนการสังเกตการณ์เชิงระบบและการศึกษาวิเคราะห์เชิงปริมาณเกี่ยวกับโครงสร้างในแนวตั้งระดับละเอียดภายในกาแล็กซีนั้น

ซุนเยี่ยน นักวิจัยร่วมของหอสังเกตการณ์ฯ และผู้เขียนหลักของงานวิจัย เผยว่าคณะนักวิจัยได้วิเคราะห์กลุ่มเมฆโมเลกุลในรูปแบบสามมิติมากกว่า 30,000 กลุ่ม โดยใช้ข้อมูลการสำรวจเส้นสเปกตรัมของคาร์บอนมอนอกไซด์ (CO) จากกล้องโทรทรรศน์คลื่นมิลลิเมตรขนาด 13.7 เมตรของหอสังเกตการณ์ฯ ก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์เป็นตัวบ่งชี้สำคัญของก๊าซโมเลกุลเย็น ซึ่งเป็นวัตถุดิบหลักในการก่อตัวของดาวฤกษ์ โดยกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษานี้ครอบคลุมพื้นที่ราวครึ่งหนึ่งของจานกาแล็กซีชั้นนอกของทางช้างเผือก และขยายรัศมีออกไปไกลราว 26 กิโลพาร์เซก (kiloparsecs) จากศูนย์กลางกาแล็กซี

จากนั้นคณะนักวิจัยได้สร้างโมเดลการโค้งงอครอบคลุมทั่วทั้งพื้นที่ของจานก๊าซโมเลกุลชั้นนอกขึ้นเป็นครั้งแรก และหลังจากทำการหักลบส่วนที่เป็นฉากหลังของการโค้งงอขนาดใหญ่ออกไป พวกเขาได้ตรวจพบระลอกคลื่นแนวตั้ง หรือ “โครงสร้างแบบระลอกคลื่น” ที่ชัดเจนในส่วนโครงสร้างที่เหลืออยู่

ซุนเยี่ยนกล่าวว่าโครงสร้างแบบระลอกคลื่นข้างต้นปรากฏในลักษณะของการเบี่ยงเบนในแนวตั้งขนาดใหญ่ของจานกาแล็กซี ซึ่งน่าจะมีจุดกำเนิดมาจากคลื่นการดัดงอที่ถูกกระตุ้นโดยการรบกวนทางแรงโน้มถ่วงจากภายนอก