Alibaba เขย่าซิลิคอนวัลเลย์ เปิดตัว Qwen ชูเป็น “ผู้ช่วย AI ที่ทรงพลังที่สุด”

Alibaba รีแบรนด์แชตบอต AI จาก Tongyi เป็น Qwen ชูเป็น “ผู้ช่วย AI ที่ทรงพลังที่สุด” ท่ามกลางกระแส “Qwen panic” ในซิลิคอนวัลเลย์

Alibaba Group Holding เดินหน้าปรับโฉมแชตบอตปัญญาประดิษฐ์ครั้งใหญ่ เปลี่ยนชื่อแอปจาก Tongyi เป็น Qwen พร้อมยกให้เป็น “ผู้ช่วย AI อย่างเป็นทางการที่ทรงพลังที่สุด” สำหรับตระกูลโมเดล Qwen ของบริษัท โดยเปิดให้ใช้งานแล้วทั้งบน Android และ iOS การเคลื่อนไหวนี้ถูกมองว่าเป็นความพยายามชนกับ ChatGPT ของ OpenAI และมาพร้อมกระแสในซิลิคอนวัลเลย์ที่มีคนเรียกว่า “Qwen panic” สะท้อนความกังวลต่อความก้าวหน้าของ AI จากจีน

ประเด็นสำคัญจากการเปิดตัว Qwen เวอร์ชันใหม่

• Qwen คือเวอร์ชันอัปเกรดและรีแบรนด์จากแอป Tongyi เดิม เปิดให้ดาวน์โหลดบนร้านค้าแอปของทั้ง Android และ Apple
• ในคำบรรยายบนหน้าร้านแอป Alibaba ระบุว่า Qwen เป็น “ผู้ช่วย AI อย่างเป็นทางการที่ทรงพลังที่สุด” และเป็น “ประตูหลักในการใช้งานโมเดล Qwen เวอร์ชันล่าสุดและทรงพลังที่สุด”
• มีรายงานว่า Alibaba เตรียมเพิ่มความสามารถแบบ agentic AI ให้ Qwen เพื่อช่วยค้นหาและซื้อสินค้า รวมถึงทำงานอัตโนมัติบนแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซอย่าง Taobao
• แนวทางของ Alibaba คือใช้โมเดล Qwen แบบโอเพ่นซอร์ส เปิดให้ผู้พัฒนาภายนอกนำไปใช้ ปรับแต่ง และแจกจ่ายต่อได้ เพื่อเร่งการยอมรับและสร้างระบบนิเวศรอบโมเดลของตน
• รายได้จากผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับ AI ของ Alibaba เติบโตในอัตราสามหลักต่อเนื่องหลายไตรมาส สะท้อนความพยายามเปลี่ยนเทคโนโลยี AI ให้สร้างรายได้จริง

Qwen กับการแข่งขัน AI จีน–สหรัฐ และกระแส “Qwen panic”

ตลอดสองปีที่ผ่านมา Alibaba ถูกจัดอยู่ในกลุ่มผู้นำด้าน AI ของจีน ร่วมกับสตาร์ตอัปอย่าง DeepSeek และ Moonshot AI โมเดลตระกูล Qwen โดยเฉพาะรุ่นโอเพ่นเวต ได้รับความนิยมในหมู่นักพัฒนาเพราะประสิทธิภาพคุ้มค่ากับต้นทุน จนมีการหยิบไปใช้เป็นฐานในการสร้างโมเดลและบริการ AI อื่นๆ ทั่วโลก

สื่อด้านเทคโนโลยีบางแห่งอธิบายคำว่า “Qwen panic” ว่าเป็นบรรยากาศกังวลในซิลิคอนวัลเลย์ เมื่อบริษัทเทคโนโลยีจากสหรัฐเริ่มตระหนักว่าโมเดล AI จากจีน โดยเฉพาะ Qwen กำลังก้าวขึ้นมาเป็นตัวเลือกสำคัญ ทั้งในด้านประสิทธิภาพและราคา และอาจสั่นคลอนความได้เปรียบเดิมของฝั่งสหรัฐในระยะยาว

แผนต่อยอด Qwen: จากแชตบอตสู่ผู้ช่วย AI เต็มรูปแบบ

• Alibaba มีเป้าหมายให้ Qwen กลายเป็น “AI agent” หรือผู้ช่วยอัจฉริยะที่ทำได้มากกว่าการตอบแชต เช่น ค้นหาสินค้า แนะนำดีลส่วนตัว และสั่งซื้อสินค้าให้ผู้ใช้บน Taobao และบริการอื่นในเครือ
• การรีแบรนด์จาก Tongyi เป็น Qwen เป็นส่วนหนึ่งของแผนรวบแอป AI บนมือถือของ Alibaba ให้เหลืออินเทอร์เฟซเดียว ลดความซ้ำซ้อนและทำให้ผู้ใช้จดจำแบรนด์ได้ชัดเจนขึ้น
• ในระยะแรก Qwen จะยังให้ใช้งานฟรี เพื่อดึงฐานผู้ใช้ให้เติบโต ก่อนค่อยพัฒนาโมเดลการหารายได้ เช่น ฟีเจอร์พรีเมียม หรือบริการเสริมสำหรับธุรกิจ
• Alibaba มีจุดแข็งที่เชื่อม Qwen เข้ากับธุรกิจขนาดใหญ่ในเครือ ทั้งอีคอมเมิร์ซ โลจิสติกส์ การเงินออนไลน์ และคลาวด์ ทำให้ AI มีโอกาสถูกฝังอยู่ในบริการต่างๆ ในชีวิตประจำวันของผู้ใช้จำนวนมาก

ประเด็นอ่อนไหวด้านภูมิรัฐศาสตร์และความมั่นคง

ในขณะที่ Alibaba ผลักดัน Qwen สู่เวทีโลก ก็มีรายงานในสื่อตะวันตกที่อ้างเอกสารของทางการสหรัฐ กล่าวหาว่าบริษัทเกี่ยวข้องกับการให้เทคโนโลยีแก่กองทัพปลดปล่อยประชาชนจีน ซึ่งถูกมองว่าเป็นภัยต่อความมั่นคงของสหรัฐ รายงานดังกล่าวกลายเป็นอีกปัจจัยที่ทำให้ชื่อของ Alibaba ถูกจับตาอย่างใกล้ชิดในบริบทการแข่งขันด้าน AI ระหว่างสองมหาอำนาจ

Alibaba ออกแถลงการณ์ปฏิเสธอย่างหนักแน่น โดยระบุว่าข้อกล่าวหาเหล่านั้น “เป็นเท็จโดยสิ้นเชิง” และมองว่าเป็นปฏิบัติการด้านภาพลักษณ์ที่มีเจตนาทางการเมืองมากกว่าจะตั้งอยู่บนข้อเท็จจริง

มุมมองต่ออนาคตของ Qwen และ Alibaba ในสนาม AI

• การเปิดตัวแอป Qwen เวอร์ชันใหม่สะท้อนว่า Alibaba ไม่ต้องการเป็นเพียงผู้พัฒนาโมเดลเบื้องหลัง แต่ต้องการเป็นผู้ให้บริการ AI โดยตรงแก่ผู้ใช้ปลายทาง
• หาก Alibaba สามารถผสาน Qwen เข้ากับแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซและบริการคลาวด์ได้อย่างแนบเนียน บริษัทอาจสร้างโมเดลธุรกิจใหม่ที่ใช้ AI เป็นศูนย์กลางของประสบการณ์ผู้ใช้
• อย่างไรก็ตาม ความท้าทายหลักยังคงเป็นการทำเงินจาก AI ในตลาดจีน ที่ผู้ใช้คุ้นเคยกับบริการฟรีหรือมีค่าใช้จ่ายต่ำ ทำให้ต้องพึ่งการเชื่อม AI เข้ากับการช็อปปิ้งและธุรกรรมออนไลน์เพื่อสร้างรายได้ทางอ้อม
• ในระดับโลก การเติบโตของ Qwen และโมเดลจากจีนยังอาจกระตุ้นให้เกิดการแข่งขันดุเดือดขึ้น ทั้งในมิติเทคโนโลยี เศรษฐกิจ และภูมิรัฐศาสตร์

แหล่งอ้างอิง

1. South China Morning Post – Alibaba revamps Qwen chatbot as some see Silicon Valley ‘panic’ over firm’s AI progress
2. Pandaily – “Qwen Panic”: How Alibaba’s AI Ambitions Are Shaking Silicon Valley
3. Digital Watch – Qwen relaunch aims to unify Alibaba’s mobile AI ecosystem