การเรียงลำดับญาติแบบจีน ต้องเรียกยังไงถึงจะถูกต้อง? รวมคำเรียกญาติแบบจีน

ลูกหลานมังกรต้องเซฟไว้! วิธีนับญาติแบบจีน ลำดับเครือญาติละเอียดละออ จำหลักง่ายๆ ไม่มีโป๊ะ

การเรียงลำดับญาติแบบจีน เป็นเรื่องที่คนไทยเชื้อสายจีนหลายบ้านให้ความสำคัญ เพราะคำเรียกญาติไม่ได้บอกแค่ความสัมพันธ์เท่านั้น แต่ยังสะท้อนลำดับอาวุโส ฝั่งพ่อ ฝั่งแม่ และบทบาทของแต่ละคนในครอบครัวด้วย

สำหรับคนไทยทั่วไป คำเรียกญาติอาจดูไม่ซับซ้อนมากนัก เช่น ปู่ ย่า ตา ยาย ลุง ป้า น้า อา แต่ในครอบครัวจีน โดยเฉพาะจีนแต้จิ๋ว จะมีคำเรียกแยกละเอียดมากขึ้น ทำให้หลายคนอาจสับสนว่า คนนี้ควรเรียกว่าอะไรถึงจะถูกต้อง

ทำไมคำเรียกญาติแบบจีนถึงละเอียดกว่าของไทย?

วัฒนธรรมจีนให้ความสำคัญกับลำดับอาวุโสและสายตระกูลอย่างมาก คำเรียกญาติจึงมักแยกให้ชัดว่าเป็นญาติฝั่งพ่อหรือฝั่งแม่ เป็นพี่หรือน้องของพ่อแม่ และเป็นญาติแท้หรือญาติสะใภ้

ตัวอย่างเช่น ในภาษาไทยเราอาจเรียกรวมว่า “ลุง” หรือ “อา” แต่ในคำเรียกแบบจีนจะมีคำแยกว่าเป็นพี่ชายของพ่อ น้องชายของพ่อ พี่ชายของแม่ หรือน้องชายของแม่ ซึ่งแต่ละคำเรียกต่างกัน

คำเรียกญาติฝั่งพ่อแบบจีนแต้จิ๋ว

คำเรียก	ความหมาย	เทียบกับภาษาไทย
โจวกง	พ่อของปู่หรือย่า	ปู่ทวด
โจวม่า	แม่ของปู่หรือย่า	ย่าทวด
กง / ไหล่กง	พ่อของพ่อ	ปู่
ม่า / ไหล่ม่า	แม่ของพ่อ	ย่า
ป๊า / เตี่ย	พ่อของเรา	พ่อ
แปะ	พี่ชายของพ่อ	ลุง
โกว	พี่สาวของพ่อ	ป้า
เจ็ก	น้องชายของพ่อ	อาชาย
โกว	น้องสาวของพ่อ	อาหญิง
อึ้ม	ภรรยาของลุงฝั่งพ่อ	ป้าสะใภ้
เตี๋ย	สามีของป้าฝั่งพ่อ	ลุงเขย
ซิ่ม	ภรรยาของอาชาย	อาสะใภ้
เตี๋ย	สามีของอาหญิง	อาเขย

คำเรียกญาติฝั่งแม่แบบจีนแต้จิ๋ว

คำเรียก	ความหมาย	เทียบกับภาษาไทย
โจวกง	พ่อของตาหรือยาย	ตาทวด
โจวม่า	แม่ของตาหรือยาย	ยายทวด
กง / หวั่วกง	พ่อของแม่	ตา
ม่า / หวั่วม่า	แม่ของแม่	ยาย
ม๊า	แม่ของเรา	แม่
กู๋	พี่ชายของแม่	ลุง
อี๊	พี่สาวของแม่	ป้า
กู๋	น้องชายของแม่	น้าชาย
อี๊	น้องสาวของแม่	น้าหญิง
กิ๋ม	ภรรยาของลุงฝั่งแม่	ป้าสะใภ้
เตี๋ย	สามีของป้าฝั่งแม่	ลุงเขย
กิ๋ม	ภรรยาของน้าชาย	น้าสะใภ้
เตี๋ย	สามีของน้าหญิง	น้าเขย

คำเรียกพี่น้องของเรา

คำเรียก	ความหมาย
เฮีย	พี่ชาย
เจ้	พี่สาว
ตี๋	น้องชาย
หมวย	น้องสาว

จำง่าย ๆ ญาติฝั่งพ่อกับฝั่งแม่ต่างกันตรงไหน?

จุดที่ควรจำคือ ญาติฝั่งพ่อและญาติฝั่งแม่ในภาษาจีนแต้จิ๋วมักใช้คำเรียกไม่เหมือนกัน แม้ในภาษาไทยจะเรียกคล้ายกัน เช่น ลุงฝั่งพ่อกับลุงฝั่งแม่ คนไทยอาจเรียกว่า “ลุง” เหมือนกัน แต่ในจีนแต้จิ๋วจะเรียกต่างกันตามสายตระกูล

ญาติฝั่งพ่อจะใช้คำอย่าง แปะ เจ็ก โกว ซิ่ม หรืออึ้ม ส่วนญาติฝั่งแม่จะพบคำอย่าง กู๋ อี๊ และกิ๋ม เป็นหลัก การจำแยกฝั่งพ่อ-ฝั่งแม่จึงช่วยให้เรียกญาติได้ถูกต้องมากขึ้น

iStockphoto

คำเรียกญาติแบบจีนอาจต่างกันตามบ้าน

อย่างไรก็ตาม คำเรียกญาติแบบจีนอาจแตกต่างกันไปตามสำเนียง เช่น แต้จิ๋ว ฮกเกี้ยน กวางตุ้ง ไหหลำ หรือแคะ รวมถึงอาจต่างกันตามธรรมเนียมของแต่ละครอบครัว บางบ้านอาจออกเสียงไม่เหมือนกัน หรือใช้คำไทยผสมกับคำจีนในชีวิตประจำวัน

ดังนั้นหากไม่แน่ใจว่าควรเรียกญาติผู้ใหญ่อย่างไร วิธีที่ดีที่สุดคือถามคนในครอบครัวโดยตรง เพราะแต่ละบ้านอาจมีคำเรียกที่สืบทอดกันมาเฉพาะของตระกูลนั้น ๆ

การเรียงลำดับญาติแบบจีน โดยเฉพาะแบบแต้จิ๋ว มีรายละเอียดมากกว่าคำเรียกญาติแบบไทย เพราะต้องแยกทั้งฝั่งพ่อ ฝั่งแม่ ลำดับอายุ และความสัมพันธ์โดยตรงหรือโดยการแต่งงาน

หากจำหลักง่าย ๆ ได้ว่า ญาติฝั่งพ่อใช้กลุ่มคำหนึ่ง ญาติฝั่งแม่ใช้อีกกลุ่มหนึ่ง ก็จะช่วยให้เรียกญาติได้ถูกต้องและสุภาพมากขึ้น ทั้งยังเป็นการรักษาธรรมเนียมครอบครัวจีนที่สืบทอดกันมายาวนานอีกด้วย