หน้ากากอนามัยหมดอายุหรือยัง? แพทย์เผยวิธีดูและ "3 ปัญหาหลัก" ที่ทำให้เสื่อมสภาพ

เช็กด่วน! หน้ากากอนามัยตุนไว้จนหมดอายุ แพทย์เตือน 3 ปัญหาร้ายแรง ใส่ไปก็ไม่ช่วยป้องกัน

สภาพภายนอกดูดี ไม่ได้แปลว่ายังกันเชื้อโรคได้! หมอเตือนห้ามใช้เข้าโรงพยาบาลหรือพื้นที่เสี่ยงสูงเด็ดขาด

ย้อนกลับไปในช่วงที่โรคระบาดวิกฤต หลายครอบครัวต้องเข้าคิวต่อแถวและซื้อหน้ากากอนามัยตุนเก็บไว้จำนวนมาก ทว่าเมื่อเวลาผ่านไปหลายปี หน้ากากเหล่านั้นที่ยังเก็บไว้อยู่ในลิ้นชักบ้านอาจหมดอายุลงโดยที่คุณไม่รู้ตัว ล่าสุด **นพ.หวงเซวียน (Dr. Ooi Hean)** แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคทรวงอกและเวชบำบัดวิกฤต ได้ออกมาโพสต์เตือนภัยผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัวว่า หน้ากากอนามัยทางการแพทย์ หน้ากากผ่าตัด หรือหน้ากาก N95 โดยทั่วไปมีอายุการใช้งานราว 3-5 ปี (ขึ้นอยู่กับระบุข้างกล่อง) แม้กล่องหรือตัวหน้ากากจะยังดูสภาพดี แกะซองใหม่ แต่ไม่ได้หมายความว่าประสิทธิภาพในการกรองเชื้อโรคจะยังคงเดิม!

เปิด 3 ปัญหาร้ายแรงโครงสร้างหน้ากากอนามัยเมื่อหมดอายุ

1. แผ่นกรอง Meltblown สลายตัว (ประสิทธิภาพการกรองล้มเหลว)

หัวใจสำคัญของหน้ากากอนามัยทางการแพทย์คือชั้นกลางซึ่งเป็น "ผ้าไม่ทอแบบ Meltblown ชนิดดักจับด้วยไฟฟ้าสถิต" ทำหน้าที่ดูดจับไวรัส แบคทีเรีย และฝุ่นขนาดเล็ก เมื่อเวลาผ่านไป โดยเฉพาะในสภาพแวดล้อมที่ร้อนหรือชื้น กระแสไฟฟ้าสถิตจะค่อยๆ หายไป ส่งผลให้ค่าการกรองแบคทีเรีย (BFE) และการกรองอนุภาค (PFE) ลดลงอย่างมากจนไม่สามารถกันโรคได้ตามมาตรฐาน

2. สายรัดหูและแถบสันจมูกกรอบ-เสื่อมสภาพ

เส้นยางยืดของสายรัดหูเมื่อถูกเก็บไว้นานๆ จะเริ่มกรอบ ย้วย หรือขาดได้ง่ายเพียงแค่แรงดึงเบาๆ ขณะเดียวกัน แถบโลหะหรือพลาสติกบริเวณสันจมูกก็อาจเกิดสนิม ดัดแล้วไม่เข้ารูป ทำให้เวลาสวมใส่เกิด "รอยรั่วข้างแก้มและจมูก" อากาศภายนอกจึงเล็ดลอดเข้าไปได้โดยตรง

3. ชั้นกันน้ำภายนอกเสื่อมประสิทธิภาพ

ผ้าชั้นนอกสุดที่มีคุณสมบัติสะท้อนน้ำ (Waterproof/Hydrophobic) หากเผชิญความชื้นหรือเก็บในสภาพแวดล้อมที่ไม่เหมาะสมนานเกินไป ความสามารถในการกันสารคัดหลั่ง น้ำมูก น้ำลาย หรือละอองฝอยจากการไอจามจะลดลง ทำให้ละอองเหล่านั้นซึมผ่านเข้าสู่ชั้นในได้ง่ายขึ้น

หมดอายุแล้วยังใช้ทำอะไรได้บ้าง? ปลอดภัยแค่ไหน?

นพ.หวงเซวียน ระบุว่า การเลือกใช้หน้ากากหมดอายุต้องดูตาม "ระดับความเสี่ยงของสถานที่" เป็นหลัก:

• ห้ามใช้เด็ดขาด (สถานที่เสี่ยงสูง): หากต้องไปโรงพยาบาล คลินิก สถานที่ปิดที่คนแออัด หรือต้องดูแลผู้ป่วยติดเชื้อทางเดินหายใจ ห้ามนำหน้ากากหมดอายุมาใช้โดยเด็ดขาด เพราะเสี่ยงต่อการติดเชื้อสูงมากเนื่องจากประสิทธิภาพตกมาตรฐาน
• อะลุ่มอล่วยใช้ได้ (สถานที่เสี่ยงต่ำ): หากนำมาใช้แค่งานบ้าน กวาดขยะ ถูบ้าน ทำสวน หรือตัดแต่งกิ่งไม้ และหน้ากากนั้นถูกเก็บในที่แห้ง ไม่มีกลิ่นอับ ไม่มีจุดราขึ้น และสายรัดไม่ขาด ยังสามารถปรับลดระดับมาใช้เป็นหน้ากากกันฝุ่นทั่วไปได้