"สกุชชี่" อาจไม่น่ารักเสมอไป! เช็กด่วน "แบบไหนไม่ควรซื้อ" ซ่อนอันตรายในความนุ่มนิ่ม

เตือนภัย “สกุชชี่” ของเล่นฮิตที่ไม่ควรมองข้าม เสี่ยงสารเคมี-เชิ้อโรค 

“สกุชชี่” หรือ Squishy ของเล่นเนื้อนุ่มที่ใช้บีบเล่นคลายเครียด กำลังได้รับความนิยมในกลุ่มเด็ก เยาวชน และนักสะสม เพราะมีรูปทรงน่ารัก สีสันสดใส และหลายชิ้นทำเลียนแบบขนม อาหาร หรือตัวการ์ตูน แต่เบื้องหลังความนุ่มนิ่มเหล่านี้ อาจมีความเสี่ยงที่ผู้ปกครองไม่ควรมองข้าม

โดยเฉพาะสกุชชี่ราคาถูกผิดปกติ สินค้าเลียนแบบ ไม่มียี่ห้อ ไม่มีฉลากภาษาไทย หรือไม่ระบุแหล่งที่มาชัดเจน อาจเสี่ยงปนเปื้อนสารเคมีจากวัสดุคุณภาพต่ำ รวมถึงอาจมีปัญหาด้านความปลอดภัย เช่น ชิ้นส่วนหลุดง่าย เด็กกัดหรือกลืนเข้าปาก หรือบางรุ่นมีอุปกรณ์แหลมคมแถมมาให้เล่นร่วมกัน

ล่าสุด นางสาวศุภมาส อิศรภักดี รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ในฐานะกำกับดูแลสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค หรือ สคบ. ได้แสดงความห่วงใยต่อกระแสของเล่นสกุชชี่ปลอมที่เริ่มแพร่ระบาด และสั่งให้ สคบ. ประสานสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม หรือ สมอ. เพื่อตรวจสอบสินค้าที่ไม่ได้มาตรฐาน พร้อมเตือนผู้ปกครองให้ระวังสินค้าที่มีกลิ่นฉุนสารเคมี หรือกลิ่นน้ำหอมแรงผิดปกติ

ทำไมสกุชชี่ถึงต้องระวัง?

สกุชชี่ดูเหมือนเป็นของเล่นธรรมดา แต่จุดที่ต้องใส่ใจคือวัสดุ เนื้อโฟม สี กลิ่น และส่วนประกอบต่าง ๆ เพราะของเล่นประเภทนี้สัมผัสกับมือเด็กโดยตรง และเด็กเล็กบางคนอาจนำเข้าปาก กัด ดม หรือเล่นใกล้ใบหน้าเป็นเวลานาน

หากเป็นสินค้าที่ผลิตไม่ได้มาตรฐาน อาจมีสารเคมีตกค้างจากกระบวนการผลิต หรือใช้วัสดุราคาถูกที่ปล่อยกลิ่นฉุนออกมา นอกจากนี้ เนื้อสกุชชี่ที่มีลักษณะเป็นรูพรุนยังอาจสะสมฝุ่น ความชื้น และเชื้อโรคได้ง่าย หากไม่ทำความสะอาดอย่างเหมาะสม

1. เสี่ยงสารเคมีตกค้างจากของเล่นไม่ได้มาตรฐาน

ความเสี่ยงที่ถูกพูดถึงมากที่สุดคือสารเคมีตกค้างในสกุชชี่ที่ผลิตจากวัสดุไม่ได้คุณภาพ โดยเฉพาะสินค้าที่ไม่ผ่านมาตรฐาน ไม่มีฉลาก หรือไม่รู้แหล่งผลิต ซึ่งอาจมีสารระเหยอินทรีย์ หรือ VOCs รวมถึงสารเคมีบางกลุ่มที่ใช้ในวัสดุพลาสติกและโฟม

สัญญาณที่ควรระวังคือมีกลิ่นฉุนคล้ายสารเคมี กลิ่นเหม็นคล้ายสี น้ำมัน หรือกาว รวมถึงกลิ่นน้ำหอมแรงผิดปกติที่อาจใช้กลบกลิ่นวัสดุ หากแกะห่อออกมาแล้วได้กลิ่นแรงจนแสบจมูก เวียนหัว หรือรู้สึกระคายเคือง ควรหยุดใช้ทันที

สำหรับเด็กเล็ก ระบบทางเดินหายใจและผิวหนังยังบอบบางกว่าผู้ใหญ่ การสัมผัสของเล่นที่มีสารตกค้างหรือสูดดมกลิ่นฉุนเป็นเวลานาน อาจทำให้เกิดการระคายเคือง ไอ จาม ผื่นคัน หรืออาการไม่สบายตัวได้ โดยเฉพาะเด็กที่มีภูมิแพ้หรือโรคทางเดินหายใจอยู่เดิม

2. รูปทรงเหมือนขนม เสี่ยงเด็กเล็กนำเข้าปาก

สกุชชี่จำนวนมากถูกออกแบบให้เหมือนโดนัท ขนมปัง เค้ก ไอศกรีม หรือผลไม้ ทำให้ดูน่ารักและน่าสะสม แต่สำหรับเด็กเล็ก รูปทรงที่เหมือนอาหารอาจทำให้เข้าใจผิดและนำเข้าปากได้

หากเด็กกัดหรือฉีกสกุชชี่จนชิ้นส่วนโฟมหลุดออกมา อาจเสี่ยงกลืนหรือสำลักได้ โดยเฉพาะในเด็กอายุต่ำกว่า 3 ปี ที่ยังมีพฤติกรรมหยิบของเข้าปากและยังแยกแยะของเล่นกับอาหารได้ไม่ดีนัก

ผู้ปกครองจึงไม่ควรปล่อยให้เด็กเล็กเล่นสกุชชี่ตามลำพัง และควรตรวจสภาพของเล่นอยู่เสมอ หากพบว่าเริ่มฉีกขาด เปื่อยยุ่ย สีหลุด หรือมีชิ้นส่วนเล็กหลุดออกมา ควรทิ้งทันที

3. บางรุ่นแถมอุปกรณ์แหลมคม ต้องระวังเป็นพิเศษ

อีกประเด็นที่น่ากังวลคือสกุชชี่บางรุ่นที่มาพร้อมอุปกรณ์เสริม เช่น อุปกรณ์ฉีดของเหลวหรือเข็มลักษณะแหลมคม เพื่อใช้เติมน้ำหรือของเหลวเข้าไปในตัวของเล่น แม้อาจถูกออกแบบมาให้ดูเป็นลูกเล่นเพิ่มความสนุก แต่สำหรับเด็กถือเป็นความเสี่ยงที่ไม่ควรมองข้าม

อุปกรณ์แหลมคมอาจทำให้เกิดการทิ่มแทงผิวหนัง ดวงตา หรืออวัยวะสำคัญได้ หากเด็กเล่นผิดวิธี เล่นกันหลายคน หรือหยอกล้อกันโดยไม่มีผู้ใหญ่ดูแล นอกจากนี้ หากอุปกรณ์ไม่สะอาดและสัมผัสบาดแผล อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการระคายเคืองหรือติดเชื้อได้

หากพบสกุชชี่ที่มีอุปกรณ์แหลมคมคล้ายเข็มหรืออุปกรณ์ทางการแพทย์แถมมา ไม่ควรให้เด็กเล่น และควรหลีกเลี่ยงการซื้อสินค้าลักษณะนี้ตั้งแต่แรก

4. เนื้อโฟมเป็นรูพรุน สะสมฝุ่นและเชื้อโรคได้ง่าย

หลายคนบีบสกุชชี่ซ้ำ ๆ ทุกวัน แต่ไม่ค่อยได้ทำความสะอาด เพราะคิดว่าเป็นเพียงของเล่นแห้ง ๆ ที่ไม่น่าจะสกปรกง่าย ความจริงแล้วเนื้อสกุชชี่มีลักษณะเป็นรูพรุน ทำให้ฝุ่น เหงื่อ คราบมือ และความชื้นสะสมได้ง่าย

หากวางไว้ในที่อับชื้น หรือปล่อยให้เปียกแล้วไม่ทำให้แห้ง อาจเกิดกลิ่นอับ คราบสกปรก หรือเชื้อราได้ โดยเฉพาะสกุชชี่ที่มีรอยแตก รอยฉีก หรือผิวเริ่มเหนียวผิดปกติ

ก่อนให้เด็กเล่น ควรเช็ดทำความสะอาดตามคำแนะนำของผู้ผลิต และควรเก็บในที่แห้ง สะอาด ไม่อับชื้น หากพบว่าขึ้นรา เปื่อยยุ่ย หรือมีกลิ่นผิดปกติ ไม่ควรเสียดาย ควรทิ้งทันที

เลือกซื้อสกุชชี่อย่างไรให้ปลอดภัยขึ้น?

สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคแนะนำให้ผู้ปกครองเลือกซื้อของเล่นด้วยความระมัดระวัง โดยดูทั้งฉลาก แหล่งผลิต และมาตรฐานความปลอดภัย ไม่ควรเลือกจากความน่ารักหรือราคาถูกเพียงอย่างเดียว

• เลือกสินค้าที่มีฉลากภาษาไทยชัดเจน
• มีชื่อผู้ผลิต ผู้นำเข้า หรือผู้จัดจำหน่ายระบุบนบรรจุภัณฑ์
• มองหาเครื่องหมายมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม หรือ มอก.
• หลีกเลี่ยงสินค้าราคาถูกผิดปกติ ไม่มียี่ห้อ หรือไม่รู้แหล่งที่มา
• หลีกเลี่ยงของเล่นที่มีกลิ่นฉุนสารเคมี หรือกลิ่นน้ำหอมแรงผิดปกติ
• ตรวจสอบว่ามีชิ้นส่วนเล็กหลุดง่าย หรือมีอุปกรณ์แหลมคมแถมมาหรือไม่
• ไม่ควรซื้อสกุชชี่รูปอาหารให้เด็กเล็ก หากเสี่ยงนำเข้าปาก

ลองเช็กเองเบื้องต้นก่อนให้เด็กเล่น

เมื่อซื้อสกุชชี่มาแล้ว ควรแกะออกมาตรวจสภาพก่อนให้เด็กเล่น หากมีกลิ่นฉุนจัด สีหลุดง่าย ของเหลวรั่วซึม ผิวเหนียวผิดปกติ หรือเนื้อโฟมฉีกง่าย ควรหยุดใช้ทันที

อาจลองใช้สำลีหรือผ้าขาวชุบน้ำสะอาดเช็ดเบา ๆ บริเวณผิวของเล่น หากสีหลุดติดออกมาชัดเจน หรือผิวของเล่นเปลี่ยนสภาพง่าย ควรหลีกเลี่ยง เพราะอาจเป็นสัญญาณของสีหรือวัสดุที่ไม่ได้คุณภาพ

ทั้งนี้ การทดสอบด้วยตัวเองไม่สามารถยืนยันความปลอดภัยด้านสารเคมีได้ทั้งหมด วิธีที่ดีที่สุดคือเลือกสินค้าจากแหล่งที่เชื่อถือได้ มีฉลากครบ และผ่านมาตรฐานที่เกี่ยวข้องตั้งแต่แรก

กฎหมายคุ้มครองผู้บริโภคเกี่ยวข้องอย่างไร?

ของเล่นเด็กเป็นสินค้าที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยโดยตรง จึงต้องมีการแสดงข้อมูลบนฉลากอย่างเหมาะสม เช่น ชื่อผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า ข้อควรระวัง อายุที่เหมาะสม และข้อมูลจำเป็นต่อการตัดสินใจของผู้บริโภค

นอกจากนี้ สินค้าประเภทของเล่นยังเกี่ยวข้องกับมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม โดย สมอ. ได้กำหนดมาตรฐานของเล่นด้านความปลอดภัย มอก. 685 เล่ม 1-2562 เป็นมาตรฐานบังคับ เพื่อควบคุมคุณภาพและลดความเสี่ยงจากของเล่นที่อาจเป็นอันตรายต่อเด็ก

พบสกุชชี่ไม่ปลอดภัย ร้องเรียนได้ที่ไหน?

หากผู้บริโภคพบเห็นสกุชชี่หรือของเล่นเด็กที่ไม่ปลอดภัย เช่น ไม่มียี่ห้อ ไม่มีฉลากภาษาไทย มีกลิ่นฉุนรุนแรง มีชิ้นส่วนแหลมคม หรือสงสัยว่าเป็นสินค้าที่ไม่ได้มาตรฐาน สามารถแจ้งเรื่องร้องเรียนได้ที่สายด่วน สคบ. 1166 แอปพลิเคชัน OCPB Connect เว็บไซต์ สคบ. หรือศูนย์ดำรงธรรมทั่วประเทศ

น่ารักได้ แต่ต้องปลอดภัยก่อน

สกุชชี่เป็นของเล่นที่ให้ความสนุกและช่วยคลายเครียดได้ แต่ไม่ใช่ทุกชิ้นจะปลอดภัย โดยเฉพาะสินค้าปลอม ราคาถูกผิดปกติ ไม่รู้แหล่งผลิต หรือมีกลิ่นสารเคมีแรง ผู้ปกครองจึงควรเลือกซื้ออย่างรอบคอบ และไม่ปล่อยให้เด็กเล็กเล่นตามลำพัง

สิ่งสำคัญคืออย่าดูแค่ความน่ารักของของเล่น แต่ต้องดูฉลาก มอก. กลิ่น วัสดุ ชิ้นส่วน และความเหมาะสมกับวัยของเด็ก เพราะของเล่นที่ดีไม่ควรมีแค่ความสนุก แต่ต้องปลอดภัยตั้งแต่ชิ้นแรกที่ถึงมือเด็กด้วย