กระทรวง อว. จับมือ AIS Academy และ IRIS เปิดตัว TARI ดัชนี AI Readiness ของไทย

ในวันที่ AI กลายเป็นเครื่องมือสำคัญของภาคธุรกิจ คำถามใหญ่ของหลายองค์กรอาจไม่ใช่แค่ “จะใช้ AI ตัวไหนดี” แต่คือ “องค์กรของเราพร้อมใช้ AI จริงหรือยัง?”

ล่าสุด กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม หรือ อว. โดย สอวช. ร่วมกับ AIS Academy และ IRIS Consulting เปิดตัว Thailand AI Readiness Index หรือ TARI ดัชนีวัดความพร้อมด้าน AI ขององค์กรไทยเป็นครั้งแรกของประเทศ

เป้าหมายของ TARI คือช่วยให้องค์กรไทยประเมินตัวเองได้ชัดขึ้นว่า มีความพร้อมด้าน AI อยู่ในระดับใด มีช่องว่างตรงไหนที่ต้องพัฒนา และควรวางแผนขับเคลื่อน AI อย่างไรให้เกิดผลลัพธ์จริง ไม่ใช่แค่ทดลองใช้ตามกระแส

TARI คืออะไร?

TARI หรือ Thailand AI Readiness Index คือดัชนีประเมินความพร้อมด้าน AI สำหรับองค์กรไทย โดยถูกออกแบบมาให้เป็นเหมือน “เข็มทิศ” ช่วยให้องค์กรเห็นภาพรวมความพร้อมของตัวเองก่อนเดินหน้าใช้ AI ในระดับจริงจัง

เพราะในทางปฏิบัติ การนำ AI มาใช้ในองค์กรไม่ได้จบแค่การซื้อเครื่องมือหรือสมัครใช้แพลตฟอร์ม AI เท่านั้น แต่ยังเกี่ยวข้องกับคน ทักษะ ข้อมูล โครงสร้างพื้นฐาน กระบวนการทำงาน ธรรมาภิบาล และวัฒนธรรมองค์กรด้วย

องค์กรไทยต้องมีดัชนีวัดความพร้อม AI?

หลายองค์กรเริ่มสนใจ AI แล้ว แต่ปัญหาที่เจอบ่อยคือไม่รู้ว่าควรเริ่มจากตรงไหน ควรลงทุนด้านเทคโนโลยีก่อน พัฒนาคนก่อน หรือปรับข้อมูลและกระบวนการทำงานก่อน

การมีดัชนีกลางอย่าง TARI จึงช่วยให้องค์กรเห็นจุดเริ่มต้นของตัวเองชัดขึ้น และสามารถวางแผนการใช้ AI ได้เป็นระบบมากกว่าเดิม ขณะเดียวกัน ภาครัฐยังสามารถนำข้อมูลภาพรวมไปออกแบบนโยบายและมาตรการสนับสนุนให้เหมาะกับแต่ละอุตสาหกรรมได้ดีขึ้น

ผู้บริหารมอง TARI เป็นเข็มทิศสำคัญขององค์กรไทยยุค AI

ฝั่งผู้บริหารจากหน่วยงานที่ร่วมพัฒนาโครงการต่างมองตรงกันว่า ความท้าทายขององค์กรไทยในยุค AI ไม่ได้อยู่ที่การเข้าถึงเทคโนโลยีเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่การรู้ว่าองค์กรของตัวเอง “พร้อมแค่ไหน” และควรเริ่มพัฒนาจากจุดใดก่อน

ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว.

ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว. ระบุว่า AI กำลังกลายเป็นปัจจัยสำคัญต่อการพัฒนาประเทศ ทั้งด้านเศรษฐกิจ อุตสาหกรรม นวัตกรรม และกำลังคน โดย TARI จะช่วยให้เห็นภาพเชิงระบบว่าองค์กรไทยมีความพร้อมในการใช้ AI อยู่ในระดับใด เพื่อให้ภาครัฐออกแบบนโยบายสนับสนุนได้ตรงจุดมากขึ้น

นางสาวกานติมา เลอเลิศยุติธรรม รองประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ด้านธุรกิจองค์กร เอไอเอส

ขณะที่ นางสาวกานติมา เลอเลิศยุติธรรม รองประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ด้านธุรกิจองค์กร เอไอเอส มองว่า คำถามสำคัญในวันนี้ไม่ใช่ว่า AI จะมาแทนที่ใคร แต่คือจะสร้างความพร้อมให้คน องค์กร และประเทศ ใช้ AI เพื่อเพิ่มผลิตภาพและการเติบโตทางเศรษฐกิจได้อย่างไร โดย TARI จะเป็นเครื่องมือกลางที่ช่วยให้องค์กรเห็นช่องว่างและกำหนดทิศทางการใช้ AI ได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

TARI ประเมินความพร้อม AI ใน 8 มิติ

ดัชนี TARI ถูกออกแบบให้ครอบคลุมการประเมินทั้งระดับองค์กร ระดับสายงาน และระดับบุคลากร เพื่อสะท้อนความพร้อมตั้งแต่ระดับผู้บริหารไปจนถึงพนักงานที่ต้องนำ AI ไปใช้จริง

8 มิติที่ TARI ใช้ประเมิน

• กลยุทธ์และภาวะผู้นำด้าน AI องค์กรมีวิสัยทัศน์และทิศทางการใช้ AI ชัดเจนหรือไม่
• การจัดการข้อมูล ข้อมูลพร้อม ใช้งานได้ และมีคุณภาพเพียงพอหรือไม่
• เทคโนโลยีและโครงสร้างพื้นฐาน ระบบและเครื่องมือรองรับการใช้ AI แค่ไหน
• บุคลากรและทักษะด้าน AI คนในองค์กรมีความรู้และทักษะพอหรือยัง
• ธรรมาภิบาลและความเสี่ยง มีแนวทางดูแลความเสี่ยง ความปลอดภัย และจริยธรรม AI หรือไม่
• กรณีการใช้งานและคุณค่าทางธุรกิจ AI ถูกนำไปใช้สร้างผลลัพธ์ทางธุรกิจได้จริงหรือยัง
• วัฒนธรรมองค์กรและการบริหารการเปลี่ยนแปลง องค์กรพร้อมปรับตัวกับการทำงานยุค AI หรือไม่
• การนำ AI ไปใช้จริงและผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น มีการใช้งานจริงและวัดผลได้ชัดเจนหรือไม่

ทำงานผ่าน 3 ขั้นตอน Measure, Benchmark และ Activate

TARI ไม่ได้เป็นเพียงแบบประเมินแล้วจบ แต่ถูกออกแบบให้ช่วยให้องค์กรเดินต่อได้หลังรู้ผลประเมิน โดยแบ่งแนวทางออกเป็น 3 ขั้นตอนหลัก

Measure: วัดระดับความพร้อม

ช่วยให้องค์กรเข้าใจระดับความพร้อมด้าน AI ของตัวเอง มองเห็นทั้งจุดแข็ง ช่องว่าง และเรื่องที่ควรเร่งพัฒนา

Benchmark: เทียบกับอุตสาหกรรม

ช่วยให้องค์กรเปรียบเทียบศักยภาพกับภาพรวมของอุตสาหกรรมและระดับประเทศ เพื่อจัดลำดับความสำคัญของการลงทุนและการพัฒนา

Activate: เปลี่ยนผลประเมินเป็นแผนลงมือจริง

ช่วยต่อยอดผลประเมินให้กลายเป็นแผนปฏิบัติ เช่น การพัฒนาบุคลากร การปรับกระบวนการทำงาน การเลือกใช้เทคโนโลยี และการสร้างระบบนิเวศด้าน AI ที่เหมาะกับองค์กร

ปัจจุบันมีองค์กรชั้นนำกว่า 40 องค์กร จากหลายอุตสาหกรรมให้ความสนใจเข้าร่วมเป็นกลุ่มผู้บุกเบิกในการพัฒนาดัชนี TARI ในระยะต่อไป โครงการตั้งเป้าให้องค์กรเข้าร่วมประเมินอย่างน้อย 5,000 องค์กรในปีแรก และขยายเป็นกว่า 20,000 องค์กร ในอนาคต โดยจะครอบคลุมทั้งองค์กรขนาดใหญ่ SMEs ผู้ประกอบการในห่วงโซ่อุปทาน และองค์กรในภาคส่วนต่าง ๆ

องค์กรที่สนใจเข้าร่วมทำอย่างไร?

องค์กรที่สนใจเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนา Thailand AI Readiness Index สามารถดูรายละเอียดและลงทะเบียนความสนใจได้ที่เว็บไซต์ thailand-tari.ai หรือติดตามข้อมูลเพิ่มเติมผ่านช่องทางของ สอวช., AIS Academy และ IRIS Consulting

การเปิดตัว TARI ถือเป็นอีกก้าวสำคัญของประเทศไทยในการเตรียมความพร้อมสู่เศรษฐกิจยุค AI เพราะช่วยให้องค์กรไทยไม่ได้เริ่มใช้ AI แบบไร้ทิศทาง แต่มีเครื่องมือกลางสำหรับประเมิน วัดผล และวางแผนพัฒนาอย่างเป็นระบบ

สำหรับภาคธุรกิจ ดัชนีนี้อาจช่วยตอบคำถามสำคัญว่าองค์กรพร้อมใช้ AI แค่ไหน และควรเริ่มพัฒนาจากจุดใด ส่วนในภาพรวมระดับประเทศ TARI จะเป็นฐานข้อมูลสำคัญในการยกระดับความสามารถการแข่งขันของไทยในยุคที่ AI กลายเป็นเครื่องมือหลักของเศรษฐกิจโลก