Health Guru : การประคบที่ถูกวิธี ทั้งแบบร้อนและเย็น

 

เมื่อบาดเจ็บมักมีคนแนะนำให้ประคบ แต่อยากทราบว่าเราควรเลือกประคบอย่างไร ประคบร้อนและประคบเย็นต่างกันยังไง

 

หลักๆ การประคบมี 2 แบบ คือประคบร้อนกับประคบเย็นค่ะ ทั้งสองอย่างทำเพื่อลดอาการเจ็บปวด หากจะเลือกประคบด้วยวิธีใด ก็ควรสังเกตจากอาการบาดเจ็บค่ะ

การประคบเย็น เหมาะสำหรับกรณีที่มีการอักเสบที่เกิดจากการบาดเจ็บโดยทันทีทันใด เช่น หกล้มแล้วหัวโน ถูกของกระแทกแล้วเกิดการบวม ซึ่งบริเวณเหล่านี้จะมีการฉีกขาดของเส้นเลือดฝอย ทำให้เกิดการบวม เนื้อเยื่อรอบๆ ถูกกดเบียด เกิดการตายของเซลล์เพิ่มขึ้น ดังนั้น เพื่อไม่ให้เกิดการบาดเจ็บเพิ่มเติม เราจึงใช้การประคบเย็นในระยะแรกของการบาดเจ็บ ยิ่งประคบเย็นได้เร็วก็ยิ่งดี โดยเราจะใช้ผ้าเย็นประคบ 15-20 นาที เมื่อความเย็นหมดให้เปลี่ยนใช้อีกแผ่น เราอาจใช้การประคบเย็นในช่วง 24-36 ชั่วโมงแรก

การประคบร้อน ความร้อนมีคุณสมบัติในการขยายหลอดเลือดเฉพาะที่ ทำให้เลือดไปเลี้ยงเนื้อเยื่อบริเวณประคบได้มากขึ้น ทำให้ความหนืดของเลือดลดลง ส่งผลให้เม็ดเลือดแดงซึ่งมีหน้าที่ในการนำออกซิเจนมาเลี้ยงเนื้อเยื่อมีปริมาณมากขึ้น ดังนั้น จึงเหมาะกับการบาดเจ็บที่เกิดจากการขาดเลือด เช่น กล้ามเนื้อที่เกิดจากการเกร็งตัวจากการทำงานหน้าคอมพิวเตอร์ แผลที่มีพังผืดรั้งหลังการบาดเจ็บมาสักระยะ ความร้อนจะช่วยลดการบาดเจ็บ ลดการเกิดพังผืดจากการบาดเจ็บ คลายกล้ามเนื้อ และยังช่วยเพิ่มการไหลเวียนเลือดในบริเวณนั้น

ข้อควรระวังคือ

1. ไม่ควรใช้ความร้อนมากไป เพราะจะทำให้ผิวหนังเกิดแผลพุพองได้
2. ไม่ควรใช้ในกรณีที่มีการบวมบาดเจ็บเฉียบพลัน เพราะจะทำให้บวมมากขึ้น
3. ไม่ควรใช้กับแผลเปิด เพราะจะทำให้แผลเปิดมากขึ้น และเสี่ยงต่อการติดเชื้อ เวลาในการประคบประมาณ 15-20 นาที และอาจตามด้วยการนวดเพื่อเพิ่มผลของการประคบร้อน... ลองนำหลักการนี้ไปใช้ดูนะคะ น่าจะเป็นประโยชน์ได้มากทีเดียวค่ะ

วรรภา สุระโส : นักกายภาพบำบัด