ปลอมตัวแล้วลักลอบเข้าสู่จักรวาลศิลปะไร้กรอบ! ชวนชมผลงานศิลปะ Abstract สุดสร้างสรรค์จาก 50 ศิลปิน Extra Chromosome ในนิทรรศการ "21/3 EXTRA UNIVERSE" ณ MOCA Bangkok

เมื่อปีที่ผ่านมา สมาคมผู้ปกครองคนพิการทางสติปัญญาแห่งประเทศไทย และ 21/3 STUDIO สตูดิโอศิลปะสำหรับผู้มีภาวะดาวน์ซินโดรมและผู้บกพร่องทางสติปัญญาแห่งแรกของไทย ได้ชวนทุกคนก้าวข้ามกรอบของความเข้าใจไปสัมผัสความงามที่ไม่ต้องอธิบาย ผ่านผลงานของศิลปิน Extra Chromosome ในนิทรรศการ JUST LET ME BE ที่ MOCA Bangkok จนได้รับความสนใจจากผู้คนมากมาย ปีนี้พวกเขากลับมาที่นี่อีกครั้งพร้อมกับศิลปิน Extra Chromosome กลุ่มใหม่ 50 คน ในนิทรรศการ “21/3 EXTRA UNIVERSE” ที่จะชวนทุกคนปลอมตัวแล้วลักลอบเข้าสู่จักรวาล

นิทรรศการนี้ได้แรงบันดาลใจจากคำว่า Extra Chromosome ที่หมายถึงโครโมโซมคู่ที่ 21 ที่ผู้มีภาวะดาวน์ซินโดรมมีเกินมา 1 แท่ง โดยนำคำว่า Extra มาตีความใหม่ ไม่ใช่ความผิดปกติหรือส่วนเกิน แต่คือ “จักรวาลพิเศษ” ที่มีภาษา วิธีคิด ความสุข ความรัก และจินตนาการ เป็นของตัวเอง จนนำมาสู่แนวคิดของนิทรรศการว่า “Disguise yourself as one of us and slip into our UNIVERSE ปลอมตัวเป็นหนึ่งในพวกเรา แล้วลักลอบเข้าสู่จักรวาล”

นิทรรศการนี้ยังชวนตั้งคำถามที่น่าคิดว่า สิ่งที่ถูกวินิจฉัยว่า “เกิน” แท้จริงแล้วอาจเป็นสิ่งที่พวกเรากำลัง “ขาด” อยู่ก็ได้ เพราะในจักรวาลของคนกลุ่มนี้ บางคนปราศจากความทุกข์ร้อนใจ บางคนไม่มีความโกรธเกลียด บางคนไม่มีแม้กระทั่งความทรงจำต่อความเจ็บปวด จักรวาลของพวกเขาอาจมีความสุขง่ายกว่าที่เราคิด

ผลงานที่นำมาจัดแสดงผ่านการคัดเลือกโดย “คุณแจง กนกวัลย์ โฆษิตพิพัฒน์” ภรรยาของอาจารย์เฉลิมชัย โฆษิตพิพัฒน์ ที่มีส่วนร่วมกับโปรเจกต์นี้มาตั้งแต่ต้น โดยให้ความสำคัญกับผลงานที่สะท้อนตัวตนและความคิดของศิลปิน เพื่อให้ผู้ชมได้ทำความรู้จักกับจักรวาลอันมีเอกลักษณ์ของศิลปินทั้ง 50 คน

ภายในพื้นที่จัดแสดง ผู้ชมจะได้เดินผ่าน The Portal to the Extra Universe ที่เปรียบเสมือนทางเชื่อมเพื่อเข้าไปพบกับผลงานราว 200 ชิ้น ที่เปลี่ยน MOCA Bangkok ให้กลายเป็นจักรวาลใหม่ที่ไม่มีบนโลกใบนี้ เป็นจักรวาลเต็มไปด้วยสีสัน รูปทรง เส้น จุด ตัวอักษร เรื่องเล่า และภาพในจินตนาการของศิลปิน

บางจักรวาลเป็นรูปวงกลมซ้อนทับไปมา เมื่อหันไปดูจักรวาลของ “บุ๊ค” จะได้พบกับ “รหัสลับ” มากมายบนภาพวาดที่มีเขาคนเดียวเท่านั้นที่อ่านออก

ส่วนจักรวาลของ “ซัง” หญิงสาวพูดน้อยที่สร้างจักรวาลจากจุดที่ซ้อนทับกันไปมา และไม่ว่าจะวาดอะไร สุดท้ายรูปนั้นจะกลายเป็นจุด จุด จุด

ในขณะที่จักรวาลของ “ออม” คือการได้สวมชุดเจ้าสาวแต่งงานกับพี่รุ้งฟ้า เทพบุตรหนึ่งเดียวในจักรวาลของเธอ

ทั้งหมดคือโลกที่ไม่จำเป็นต้องเหมือนจริง ไม่ถูกหรือผิด และไม่ต้องเดินตามวิธีคิดของศิลปะที่เราคุ้นเคย

เสียงสะท้อนจากเบื้องหลังนิทรรศการ

คุณสุชาติ โอวาทวรรณสกุล นายกสมาคมผู้ปกครองคนพิการทางสติปัญญาแห่งประเทศไทย กล่าวว่า ปีนี้เป็นปีที่ 2 ที่สมาคมฯ ได้มาจัดนิทรรศการที่ MOCA ซึ่งถือเป็นโอกาสสำคัญที่จะทำให้สังคมได้เห็นผู้มีภาวะดาวน์ซินโดรมและผู้บกพร่องทางสติปัญญาในมุมของความสามารถ ไม่ใช่ข้อจำกัด

“สิ่งที่เราอยากเห็นคือการที่ทุกคนเปลี่ยนมุมมองที่มีต่อพวกเขา จากคนที่ทุกคนเคยคิดว่าเขาต้องได้รับความช่วยเหลือ มาเป็นคนที่มีความสามารถไม่ต่างจากคนทั่วไป ศิลปะช่วยทำให้ศักยภาพเหล่านี้ถูกถ่ายทอดออกมาให้คนทั่วไปรับรู้ เราเชื่อว่าการที่ผลงานของเขาได้รับคัดเลือกให้มาจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์ศิลปะระดับประเทศอย่าง MOCA จะทำให้ผู้ชมมองพวกเขาในฐานะศิลปินได้อย่างแท้จริง”
คุณเปิ้ล จาริณี เมธีกุล ศิลปินผู้ก่อตั้ง 21/3 STUDIO เล่าว่า การทำงานในปีนี้ทำให้มุมมองตนเองเปลี่ยนไป ได้เรียนรู้ที่จะไม่นำเหตุผลของตัวเองไปอธิบายสิ่งที่เห็น จากเดิมที่เคยถามว่าทำไมบางคนถึงวาดแต่เรื่องเดิม ๆ หรือพูดถึงสิ่งเดิมซ้ำ ๆ วันแล้ววันเล่า นำไปสู่ความคิดว่าบางทีสิ่งเหล่านั้นไม่ใช่ความซ้ำซาก แต่คือจักรวาลที่แต่ละคนเลือกอาศัยอยู่ เป็นพื้นที่ของความสุข ความคุ้นเคย และตัวตนที่ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนแปลงตามความคาดหวังของใคร

“ปีแรกเราพยายามทำความเข้าใจว่าเขาวาดอะไร ทำไมถึงวาดแบบนี้ และตีความแทนเขา แต่ปีนี้เราเลิกพยายามทำความเข้าใจ แต่เลือกเดินตามเขาเข้าไปในจักรวาลของเขา แล้วพบว่ามันมีความสุขมาก พอเราหยุดตัดสิน ก็ไม่ต้องถามว่าภาพนี้เหมือนหรือไม่เหมือน วาดถูกหรือไม่ถูก หรือมีความหมายอะไร เพราะสิ่งสำคัญกว่าคือเขากำลังทำให้เราเห็นว่าโลกของเขาเป็นอย่างไร คำว่า Extra Universe จึงเป็นมากกว่าชื่อนิทรรศการ แต่เป็นคำถามที่ย้อนกลับมายังผู้ชมว่า ที่ผ่านมาเรามองความแตกต่างจากจุดยืนของใคร และใครกันแน่ที่กำหนดว่าอะไรคือปกติ อะไรคือเกิน อะไรคือขาด”
คุณคิด คณชัย เบญจรงคกุล ผู้อำนวยการพิพิธภัณฑ์ศิลปะไทยร่วมสมัย (MOCA Bangkok) กล่าวว่า เรามีความตั้งใจที่จะสนับสนุนคนรุ่นใหม่ที่มีความสามารถให้ได้มีโอกาสมาแสดงงานที่ MOCA และล่าสุดเราได้เปิดพื้นที่ให้กลุ่ม Extra Chromosome มาจัดแสดงผลงานในนิทรรศการ 21/3 EXTRA UNIVERSE ซึ่งการที่เขาได้มาแสดงผลงานที่นี่เป็นเพราะพวกเขามีฝีมือจริง ๆ ไม่ใช่เพราะเป็นกลุ่ม Extra Chromosome ที่ต้องให้การช่วยเหลือเป็นพิเศษ

“หากใครได้ชมงานจะสัมผัสได้ว่าพวกเขามีของจริง ๆ สิ่งที่โดดเด่นคือจินตนาการที่นำเสนอออกมาจากข้างในอย่างตรงไปตรงมา ไม่ได้ผ่านฟิลเตอร์ที่จะต้องคอยกังวลว่าใช้สีแบบนี้แล้วคนดูจะชอบไหม ไม่ได้ถูกจำกัดด้วยทฤษฎีว่าต้องใช้สีอะไรคู่กับสีอะไร แต่เป็นงานที่วาดขึ้นจากแพสชันและความคิดอย่างอิสระโดยไม่มีอะไรมาตีกรอบ ที่น่าแปลกคือแม้จะไม่ได้คำนึงถึงทฤษฎีการใช้สี แต่ละคนใช้สีหลายสี ลงสีไปเรื่อย ๆ แต่กลับทำให้ทุกสีอยู่ร่วมกันได้อย่างลงตัวและสวยงาม จึงอยากชวนทุกคนมาสัมผัสผลงานที่ถ่ายทอดตัวตนและความรู้สึกของศิลปินกลุ่มนี้ มาร่วมยินดีกับความสามารถของพวกเขา เชื่อว่าทุกคนจะได้รับแรงบันดาลใจและมีความสุขกลับไป”

ชวนผู้สนใจทุกท่านมาร่วมสัมผัสความงดงามและเปิดมุมมองใหม่ในนิทรรศการ “21/3 EXTRA UNIVERSE” เปิดให้เข้าชมโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย ณ MOCA Bangkok เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร ตั้งแต่วันนี้–11 ตุลาคม 2569 (ปิดวันจันทร์) ดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ FB: 21/3 Studio หรือ IG: 21_3studio

21/3 EXTRA UNIVERSE ชวนปลอมตัวชมงานศิลปะจากศิลปิน Extra Chromosome ที่ MOCA

21/3 EXTRA UNIVERSE ชวนปลอมตัวชมงานศิลปะจากศิลปิน Extra Chromosome ที่ MOCA23 / 25