Fact Check “บังคับให้อมอวัยวะเพศ” เท่ากับข่มขืนแล้วจริงหรือ? เปิดข้อกฎหมายใหม่ พร้อมเช็กโทษหากผู้ก่อเหตุเป็นผู้เยาว์

มีการถกเถียงในโลกออนไลน์เกี่ยวกับข้อกฎหมายว่า “การบังคับให้อมอวัยวะเพศ” ถือเป็นความผิดฐานข่มขืนกระทำชำเราแล้วหรือไม่ และหากผู้กระทำผิดเป็น “ผู้เยาว์” จะต้องรับโทษเท่าผู้ใหญ่หรือไม่ หลายความเห็นในโซเชียลมีเดียอ้างข้อมูลไม่ตรงกัน จนอาจทำให้เกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อน

กองบรรณาธิการ Sanook News ตรวจสอบข้อกฎหมาย ประมวลกฎหมายอาญา และแนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่เกี่ยวข้อง พบว่า ปัจจุบันกฎหมายไทยมีการแก้ไขนิยาม “กระทำชำเรา” ให้ครอบคลุมมากกว่าการร่วมเพศแบบเดิม และผู้เยาว์ที่ก่อเหตุไม่ได้หมายความว่าจะ “ไม่ต้องรับผิด” เสมอไป

คำถาม

จริงหรือไม่ที่การ “บังคับให้อมอวัยวะเพศ” เข้าลักษณะความผิดฐานข่มขืนกระทำชำเรา และหากผู้ก่อเหตุเป็นผู้เยาว์ จะต้องรับโทษเหมือนผู้ใหญ่หรือไม่?

การตรวจสอบ

ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 276 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 27) พ.ศ. 2562 คำว่า “กระทำชำเรา” ถูกขยายความหมายให้ครอบคลุมการใช้อวัยวะเพศล่วงล้ำอวัยวะเพศ ทวารหนัก หรือช่องปากของผู้อื่นด้วย

ดังนั้น หากเป็นกรณีที่มีการใช้กำลัง ข่มขู่ บังคับ หรือทำให้ผู้เสียหายอยู่ในภาวะไม่สามารถขัดขืนได้ แล้วบังคับให้อมอวัยวะเพศ การกระทำดังกล่าว เข้าลักษณะความผิดฐานข่มขืนกระทำชำเราได้ตามกฎหมายปัจจุบัน ไม่ใช่เพียงความผิดฐานกระทำอนาจารเหมือนแนวตีความในอดีต

แนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6323/2557 ซึ่งหลายคนหยิบมาอ้างนั้น เป็นคดีที่พิจารณาภายใต้กฎหมายฉบับเดิม ก่อนมีการแก้ไขมาตรา 276 ในปี 2562 โดยในช่วงเวลาดังกล่าว ศาลยังตีความคำว่า “กระทำชำเรา” แคบกว่าในปัจจุบัน จึงมีกรณีที่การบังคับใช้อวัยวะเพศทางปากถูกวินิจฉัยเป็นความผิดฐานกระทำอนาจาร

อย่างไรก็ตาม ภายหลังการแก้ไขประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 276 ในปี 2562 กฎหมายได้ขยายความหมายของคำว่า “กระทำชำเรา” ให้รวมถึงการใช้อวัยวะเพศล่วงล้ำ “ช่องปาก” ของผู้อื่นด้วย ส่งผลให้ในกฎหมายปัจจุบัน การบังคับให้อมอวัยวะเพศเข้าลักษณะความผิดฐานข่มขืนกระทำชำเราได้ โดยไม่จำกัดเฉพาะการร่วมเพศในลักษณะเดิมอีกต่อไป

อีกประเด็นที่ถูกเข้าใจผิด คือ หากผู้กระทำผิดเป็น “ผู้เยาว์” จะไม่ต้องรับโทษ ซึ่งข้อเท็จจริงทางกฎหมายไม่เป็นเช่นนั้น เพราะประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 73–76 กำหนดเกณฑ์ความรับผิดของเด็กและเยาวชนแตกต่างกันตามอายุ และมีการแก้ไขล่าสุดเมื่อปี 2565

เด็กอายุไม่เกิน 12 ปี หากกระทำผิดอาญา จะยังไม่ต้องรับโทษตามมาตรา 73

เด็กอายุเกิน 12 ปี แต่ไม่เกิน 15 ปี ไม่ต้องรับโทษทางอาญาเช่นกัน แต่ศาลสามารถใช้มาตรการสำหรับเด็กและเยาวชนได้ เช่น ว่ากล่าวตักเตือน ส่งเข้ารับการอบรม หรือส่งสถานพินิจ ตามมาตรา 74

ผู้ที่อายุเกิน 15 ปี แต่ไม่เกิน 18 ปี ศาลสามารถลงโทษได้ แต่ต้องลดมาตราส่วนโทษลงกึ่งหนึ่งตามมาตรา 75

ผู้ที่อายุเกิน 18 ปี แต่ยังไม่เกิน 20 ปี ศาลอาจใช้ดุลพินิจลดโทษลงหนึ่งในสามหรือกึ่งหนึ่งตามมาตรา 76

กล่าวคือ ผู้เยาว์ที่ก่อเหตุไม่ได้ “พ้นผิด” โดยอัตโนมัติ แต่กฎหมายกำหนดวิธีลงโทษและมาตรการแตกต่างจากผู้ใหญ่ โดยเฉพาะในคดีความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับเพศ ศาลยังสามารถกำหนดมาตรการควบคุมหรือฟื้นฟูได้ตามความเหมาะสมของคดี

ข้อเท็จจริง

ปัจจุบัน การบังคับให้อมอวัยวะเพศเข้าลักษณะความผิดฐานข่มขืนกระทำชำเราได้ ตามมาตรา 276 ที่แก้ไขใหม่ ซึ่งขยายความหมายให้รวมถึงการล่วงล้ำผ่านช่องปากแล้ว ส่วนผู้กระทำผิดที่เป็นผู้เยาว์ไม่ได้หมายความว่าจะไม่ต้องรับผิด แต่โทษและมาตรการทางกฎหมายจะแตกต่างจากผู้ใหญ่ตามช่วงอายุ

อ้างอิง

ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 276 และมาตรา 73–76
พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 27) พ.ศ. 2562
พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 29) พ.ศ. 2565
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6323/2557
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7469/2562 (ป.)

จริงหรือ? "บังคับอมนกเขา = ข่มขืน" ผู้เยาว์รับโทษเท่าผู้ใหญ่ กฎหมายระบุชัด! : เช็กข่าวชัวร์

จริงหรือ? "บังคับอมนกเขา = ข่มขืน" ผู้เยาว์รับโทษเท่าผู้ใหญ่ กฎหมายระบุชัด! : เช็กข่าวชัวร์1 / 2