เช็กข่าวชัวร์! “ฉายรังสีฆ่าเชื้อ” ในยาดมสมุนไพร ปลอดภัยต่อผู้บริโภค 100% จริงหรือ?

Fact Check ข่าว “ฉายรังสีฆ่าเชื้อ” ในยาดมสมุนไพร ปลอดภัยต่อผู้บริโภค 100% จริงหรือ?

หลังจากที่สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ตรวจพบปัญหาการปนเปื้อนจุลินทรีย์ใน “ยาดมสมุนไพรหงส์ไทย สูตร 2 ล็อตที่ 332” เมื่อปลายเดือนตุลาคม 2568 บริษัท สมุนไพรไทย หงส์ไทย จำกัด ได้ออกแถลงข่าวจับมือกับ สถาบันเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ (สทน.) เพื่อใช้เทคโนโลยี “ฉายรังสีฆ่าเชื้อ” ยกระดับความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ พร้อมประกาศว่า “ปลอดภัยต่อผู้บริโภค 100%” ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับเทคโนโลยีนี้เป็นอย่างไร กองบรรณาธิการ Sanook News ตรวจสอบแล้ว

คำถาม

“จริงหรือไม่ที่การใช้เทคโนโลยีฉายรังสีฆ่าเชื้อในยาดมสมุนไพร สามารถทำให้ผลิตภัณฑ์ปลอดภัยต่อผู้บริโภค 100% โดยไม่มีสารตกค้างหรืออันตรายใด ๆ?”

การตรวจสอบ

จากคำชี้แจงของนายธีระพงส์ ระบือธรรม เจ้าของบริษัท สมุนไพรไทย หงส์ไทย จำกัด ระบุว่า หลังเกิดเหตุการปนเปื้อน บริษัทได้ร่วมมือกับ สทน. เพื่อใช้เทคโนโลยี “ฉายรังสีฆ่าเชื้อ” ในการกำจัดจุลินทรีย์ในผลิตภัณฑ์ โดยยืนยันว่ากระบวนการนี้เป็นการใช้ “พลังงานรังสี” ไม่ใช่ “สารกัมมันตรังสี” และไม่ก่อให้เกิดสารพิษตกค้างในสินค้า

นายกมล อุ่นชู ผู้จัดการศูนย์ฉายรังสี สทน. อธิบายเพิ่มเติมว่า เทคโนโลยีที่ใช้คือการ “ฉายรังสีอิเล็กตรอน (Electron Beam หรือ E-Beam)” และ “โคบอลต์-60 (Cobalt-60)” เพื่อฆ่าเชื้อในขั้นตอนสุดท้ายของการผลิต โดยเป็น “เทคโนโลยีสะอาด” ที่สามารถลดปริมาณเชื้อจุลินทรีย์ได้ต่ำกว่าค่ามาตรฐาน ไม่ทำลายคุณสมบัติของสมุนไพร และไม่มีรังสีตกค้างในผลิตภัณฑ์ เนื่องจากรังสีที่ใช้ไม่สามารถทำให้วัตถุกลายเป็นสารกัมมันตรังสีได้

ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์จากองค์การอนามัยโลก (WHO), องค์การพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA) และสำนักงานอาหารและยาสหรัฐฯ (FDA) ยืนยันตรงกันว่า “เทคโนโลยีฉายรังสีฆ่าเชื้อ” เป็นวิธีที่ปลอดภัยสำหรับการใช้ในอาหาร เครื่องสำอาง และผลิตภัณฑ์สุขภาพ โดยสามารถลดเชื้อแบคทีเรีย เชื้อรา และไวรัสได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยไม่ส่งผลต่อคุณค่าทางโภชนาการหรือสารสำคัญในผลิตภัณฑ์

อย่างไรก็ตาม คำว่า “ปลอดภัย 100%” ในทางการตลาด เป็นถ้อยคำที่สื่อเกินจริง เพราะในเชิงวิทยาศาสตร์ ไม่มีเทคโนโลยีใดที่สามารถรับประกันความปลอดภัยได้เต็มร้อย เนื่องจากยังมีปัจจัยอื่น เช่น การเก็บรักษา การขนส่ง และสภาพแวดล้อมการใช้งานของผู้บริโภค ที่อาจทำให้เกิดการปนเปื้อนใหม่ได้ หากขาดการดูแลที่เหมาะสม

กองบรรณาธิการตรวจสอบเพิ่มเติมพบว่า เทคโนโลยีฉายรังสีถูกใช้แพร่หลายในอุตสาหกรรมอาหาร ยา และอุปกรณ์ทางการแพทย์ในหลายประเทศ รวมถึงประเทศไทย และถือว่า “ปลอดภัยตามมาตรฐานสากล” แต่ไม่ควรเข้าใจผิดว่าการฉายรังสีคือการทำให้ผลิตภัณฑ์ “ปลอดภัยแบบถาวร” หรือ “ฆ่าเชื้อได้ 100% ตลอดอายุการใช้งาน”

ข้อเท็จจริง

การฉายรังสีฆ่าเชื้อในยาดมสมุนไพรเป็นเทคโนโลยีที่ “ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ” ตามมาตรฐานสากล และไม่มีรังสีตกค้างในผลิตภัณฑ์จริง แต่คำว่า “ปลอดภัย 100%” เป็นการกล่าวอ้างที่เกินจริงในเชิงวิทยาศาสตร์ เนื่องจากความปลอดภัยยังขึ้นอยู่กับกระบวนการเก็บรักษาและการใช้งานของผู้บริโภคด้วย ดังนั้น ข่าวนี้ “มีมูลความจริง” แต่ไม่ควรเข้าใจว่าฉายรังสีฆ่าเชื้อ คือวิธีที่ทำให้ผลิตภัณฑ์ปลอดภัยได้ 100% อย่างถาวร

• เช็กข่าวชัวร์ : "ยาดมสมุนไพร" เสี่ยงปนเปื้อนเชื้อรา จริงหรือ? แนะใช้อย่างไรให้ปลอดภัย
• สื่อนอกยังทำเฉลย "นักกีฬาไทยดมอะไร?" ก่อนคว้าเหรียญโอลิมปิก เตรียมฟีเวอร์ของจริง!

อ้างอิง

1. คำแถลงของนายธีระพงส์ ระบือธรรม เจ้าของบริษัท สมุนไพรไทย หงส์ไทย จำกัด (31 ตุลาคม 2568)
2. คำชี้แจงของนายกมล อุ่นชู ผู้จัดการศูนย์ฉายรังสี สถาบันเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน)
3. ข้อมูลเทคโนโลยีฉายรังสีจาก IAEA และ WHO
4. มาตรฐานความปลอดภัยด้านรังสีของ U.S. FDA
5. การตรวจสอบข้อเท็จจริงโดยกองบรรณาธิการ Sanook News ประจำวันที่ 31 ตุลาคม 2568