"ชาเขียวมัทฉะ" เครื่องดื่มยามเช้าสุดเฮลธ์ ดีต่อสุขภาพกว่ากาแฟ เต็มไปด้วย "สารต้านอนุมูลอิสระชั้นเลิศ" ดีต่อหัวใจ ลำไส้ บำรุงสมอง และลดเสี่ยงเบาหวาน-มะเร็ง

เครื่องดื่มที่เคยใช้ในพิธีชงชาญี่ปุ่นอย่าง "มัทฉะ" กำลังกลายเป็นที่นิยมทั่วโลก เราเห็นมันปรากฎอยู่ในเมนูร้านกาแฟมากขึ้นเรื่อยๆ แล้วมันดีต่อสุขภาพจริงหรือ? ดีมากกว่ากาแฟจริงไหม?

ศาสตราจารย์ ทิม สเปกเตอร์ (Tim Spector) ได้พูดถึงเรื่องนี้ในพอดแคสต์ของ ZOE โดยมีผู้ร่วมก่อตั้งอย่าง "โจนาธาน วูล์ฟ" (Jonathan Wolf) และเชฟ แอนดรู โคจิมะ (Andrew Kojima) ร่วมพูดคุยถึงประโยชน์ต่างๆ ของมัทฉะ ที่แม้จะเป็นชาเขียวชนิดหนึ่ง แต่มันแตกต่างจากชาเขียวในถุงที่ขายทั่วไปตามซูเปอร์มาร์เก็ตอย่างสิ้นเชิง

ศาสตราจารย์สเปกเตอร์ กล่าวว่า “ปัญหาคือมัทฉะยังไม่ถูกใช้แพร่หลายในตะวันตก จึงยังไม่มีงานวิจัยระยะยาวมากนัก เราจึงต้องอาศัยการคาดการณ์จากการศึกษาชาเขียวโดยรวม” และกล่าวต่อว่า “มัทฉะมีทุกอย่างที่เราต้องการจากอาหารเพื่อสุขภาพ มันทำด้วยวิธีดั้งเดิม ไม่มีการแปรรูปมาก และสารอาหารจากพืชยังอยู่ในรูปแบบเข้มข้น”

มัทฉะ (Matcha) เป็นชาเขียวชนิดหนึ่งที่มีต้นกำเนิดจากต้นชา Camellia sinensis เหมือนกับชาเขียวทั่วไป แต่กระบวนการปลูกและผลิตแตกต่างออกไป จึงทำให้มัทฉะมีคุณค่าทางโภชนาการที่โดดเด่นกว่า ต้นชามัทฉะจะถูกปลูกในที่ร่มตลอดช่วงเวลาเจริญเติบโต ส่งผลให้ใบชามีปริมาณคลอโรฟิลล์สูงขึ้น สีเขียวเข้ม และมีกรดอะมิโนในระดับสูง หลังเก็บเกี่ยว จะมีการคัดเอาก้านและเส้นกลางใบออก จากนั้นนำใบที่เหลือมาโม่เป็นผงละเอียด กลายเป็น "ผงมัทฉะ" ที่เราคุ้นเคยกัน

เมื่อคุณดื่มมัทฉะ คุณกำลังดื่มตัวใบชาทั้งหมด มัทฉะทำจากใบอ่อนของต้นชาเขียวที่ปลูกในร่ม แล้วบดจนกลายเป็นผงละเอียด จากนั้นนำมาตีผสมกับน้ำร้อนเพื่อดื่ม ทำให้มัทฉะให้ประโยชน์ต่อสุขภาพอย่างหลากหลาย มัทฉะผ่านกระบวนการแปรรูปน้อยมาก เมื่อเทียบกับอาหารแปรรูปสูงที่เพิ่งถูกเชื่อมโยงกับความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตก่อนวัยอันควร มัทฉะถือว่าเป็นทางเลือกที่ดีมาก

ประโยชน์ทางโภชนาการของมัทฉะ

บำรุงสมอง มีการศึกษาในญี่ปุ่นที่พบว่า ผู้สูงอายุที่ดื่มมัทฉะประมาณ 3 กรัมต่อวันนาน 12 สัปดาห์ โดยเฉพาะในผู้หญิง มีพัฒนาการด้านความจำและสมองที่ดีขึ้น
ต่อต้านมะเร็ง (ยังไม่มีหลักฐานชัดเจน) “แม้จะมีคนพูดว่ามัทฉะต้านมะเร็งได้ แต่ยังไม่มีงานวิจัยขนาดใหญ่ยืนยัน แม้จะมีเหตุผลทางทฤษฎีสนับสนุนก็ตาม”
ใยอาหารสูง กาแฟถือเป็นแหล่งใยอาหารที่ดี ถ้าดื่ม 3 แก้วต่อวัน จะได้ใยอาหารราว 4-5 กรัม มัทฉะอาจมีใยอาหารมากกว่ากาแฟ เนื่องจากกว่า 50% ของผงมัทฉะคือใยอาหาร ถ้าใส่หนึ่งช้อนโต๊ะ อาจได้มากกว่า 10 กรัม
ไขมันดี มัทฉะมีโอเมก้า-3 และกรดไลโนเลอิก ซึ่งดีต่อสมอง แต่กาแฟไม่มี
โปรตีน มัทฉะมีโปรตีนประมาณ 17% จึงให้โปรตีนคุณภาพดีเล็กน้อยในแต่ละแก้ว
สารต้านอนุมูลอิสระที่กาแฟไม่มี มัทฉะมีสาร L-theanine ซึ่งพบว่าส่งผลดีต่อคุณภาพการนอน แม้ดื่มก่อนนอนก็ตาม ไม่เหมือนกาแฟที่อาจรบกวนการนอน
สารโพลีฟีนอล (Polyphenols) มัทฉะมีระดับโพลีฟีนอลใกล้เคียงกับกาแฟ แต่เข้มข้นกว่าชาเขียวทั่วไป ซึ่งเป็นสารต้านอนุมูลอิสระจากพืช

ส่วนประเด็นเรื่องการลดน้ำหนัก ศาสตราจารย์สเปกเตอร์ กล่าวว่า มัทฉะไม่ได้ช่วยในการลดน้ำหนักโดยตรง แม้จะมีประโยชน์ทางเมตาบอลิซึมอื่นๆ

ในฐานะเครื่องดื่มตอนเช้า มัทฉะมีระดับคาเฟอีนอยู่ระหว่างชาดำกับกาแฟ แล้วสรุปว่า มัทฉะดีกว่ากาแฟจริงไหม?

ในเรื่องนี้ เชฟโคจิมะ ผู้ดื่มมัทฉะมานานกว่า 25 ปี กล่าวว่า “นอกจากคาเฟอีนแล้ว มัทฉะยังมีสาร theanine คาเฟอีนและธีอะนีนจะทำงานร่วมกัน ทำให้การปลดปล่อยคาเฟอีนช้าลง คุณจึงรู้สึกตื่นตัวพร้อมความรู้สึกผ่อนคลายไปด้วย” , “ผมรู้สึกว่าสามารถจัดการกับสิ่งเร้าต่างๆ อย่างการแจ้งเตือน ข้อความ อีเมล ได้ดีขึ้นมาก”

สุดท้าย ศาสตราจารย์สเปกเตอร์ กล่าวว่า “ตอนนี้ เรามีหลักฐานมากกว่าที่บอกว่ากาแฟดีต่อสุขภาพ แต่ผมคิดว่ามัทฉะก็เยี่ยมมาก สำหรับคนที่ไม่ชอบกาแฟ มัทฉะคือตัวเลือกที่ดี" โดยเขาแนะนำว่า “คนที่ดื่มกาแฟอยู่แล้ว อาจเริ่มเปลี่ยนมาดื่มมัทฉะบ้าง โดยเฉพาะช่วงบ่าย แล้วสร้างนิสัยให้ดื่มทั้งสองอย่าง เพราะเมื่อรวมกัน มันดูเหมือนจะให้ประโยชน์แบบไร้เทียมทาน”

ไม่เพียงเท่านั้น แต่ประมัทฉะยังได้รับการยกย่องจาก ศาสตราจารย์ แฟรงค์ ฮู (Frank Hu) หัวหน้าภาควิชาโภชนาการ โรงเรียนสาธารณสุข Harvard TH Chan โดยเผยว่า มัทฉะอุดมไปด้วยสารต้านอนุมูลอิสระ ช่วยลดความเสี่ยงของโรคเรื้อรังต่างๆ ส่งเสริมสุขภาพหัวใจ ระบบย่อยอาหาร และอาจช่วยป้องกันโรคเบาหวานและมะเร็งบางชนิด อีกทั้งยังมีส่วนช่วยในการชะลอวัยและยืดอายุขัย

แม้มัทฉะจะมีคาเฟอีนสูงกว่าชาเขียวทั่วไป แต่ก็ยังต่ำกว่ากาแฟ โดยคาเฟอีนจากมัทฉะจะให้ความรู้สึกตื่นตัวสดชื่นโดยไม่ทำให้เกิดอาการกระวนกระวายเหมือนกาแฟ แล้วควรดื่มมัทฉะอย่างไรให้ได้ประโยชน์สูงสุด? ในประเด็นนี้ผู้เชี่ยวชาญด้านโภชนาการแนะนำว่า

ควรดื่มมัทฉะตอนเช้าหลังตื่นนอน และก่อนอาหารเช้า
หลีกเลี่ยงการดื่มขณะทานอาหาร เพราะอาจลดการดูดซึมวิตามินจากอาหาร
ไม่ควรดื่มมัทฉะก่อนนอน เพราะอาจรบกวนการนอนหลับ
ไม่ควรดื่มติดต่อกันเป็นเวลานานโดยไม่พัก ควรมีช่วงเว้นระยะบ้าง เพื่อหลีกเลี่ยงผลข้างเคียง
ปริมาณที่แนะนำคือไม่เกิน 2 ช้อนชา หรือประมาณ 4 กรัมต่อวัน เทียบเท่าชา 1–2 ถ้วย

เหนือกว่ากาแฟ! เครื่องดื่มช่วยตื่นตัว ต้านมะเร็ง+ต้านอนุมูลอิสระชั้นดี และไม่ใช่ "แค่ชาเขียว"

เหนือกว่ากาแฟ! เครื่องดื่มช่วยตื่นตัว ต้านมะเร็ง+ต้านอนุมูลอิสระชั้นดี และไม่ใช่ "แค่ชาเขียว"2 / 3