Highlight

ปัญหาผลผลิตทางการเกษตรราคาตกต่ำ ทำให้เกษตรกรทั่วประเทศขาดทุนและไม่มีเงินเพียงพอไปชำระหนี้กับธนาคารของรัฐ โดยเกษตรกรท่านหนึ่งสะท้อนว่า เธอกู้เงินมาเจ็ดแสนบาท แต่เมื่อรวมกับดอกเบี้ยที่เพิ่มพูนขึ้นอีกสองล้าน ทำให้เธอเป็นหนี้กว่าสามล้าน บวกกับอายุที่เพิ่มมากขึ้น ก็ทำให้เธอไม่สามารถชำระหนี้ทั้งหมดได้
ในปี พ.ศ. 2542 ได้มีการจัดตั้งสำนักงานกองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกร (กฟก.) ขึ้น โดยมีเป้าหมายให้รัฐบาลแก้ไขปัญหาหนี้สินเกษตรกรและฟื้นฟูชีวิตความเป็นอยู่ให้ดีขึ้น แต่เวลาล่วงเลยมากว่า 23 ปีแล้ว คำสัญญาว่าจะดำเนินการเรื่องการบรรเทาหนี้สินของ กฟก. ก็ยังไม่เกิดขึ้น
เกษตรกรจากทั่วประเทศจึงรวมตัวกันและเดินทางเข้ามายังกรุงเทพมหานคร เพื่อทวงถามสัญญาที่ภาครัฐเคยให้ไว้กับพวกเขา พร้อมกับ 3 ข้อเรียกร้อง คือ 1. ขอให้สถาบันทางการเงินเจ้าหนี้ชะลอการฟ้องบังคับยึดทรัพย์ และเร่งดำเนินการโอนหนี้สิน 2. ขอให้ลดหนี้ปลดหนี้ให้กับเกษตรกรสมาชิก กฟก. ที่ตาย พิการ ทุพพลภาพ ชราภาพ เจ็บป่วย เป็นโรค เหลือ และ 3. ตรวจสอบปัญหาทุจริตคอรัปชั่นพร้อมกับปฏิรูปการบริหารงานของสำนักงาน กฟก.
เมื่อสอบถามความคืบหน้าไปยังนายเฉลิมชัย ศรีอ่อน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ระบุว่า กำลังอยู่ในขั้นตอนการสรุปเรื่องกับธนาคารทั้ง 5 แห่ง ก่อนจะส่งไปให้กระทรวงการคลังพิจารณาและส่งกลับมาให้ ครม. พิจารณาอีกครั้ง

ในช่วงหลายสัปดาห์ที่ผ่านมา “#ม็อบชาวนา” ถูกพูดถึงอย่างมากในโลกออนไลน์ ชาวเน็ตต่างร่วมกันกระจายข่าวสารของกลุ่มเกษตรกรหลายร้อยคน ที่เดินทางมาปักหลักชุมนุมอยู่หน้ากระทรวงการคลัง (ก่อนจะเคลื่อนย้ายมาที่กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ในภายหลัง) โดยหวังว่าจะได้มีโอกาสสะท้อนปัญหาและความเดือดเนื้อร้อนใจของตัวเองให้ภาครัฐได้รับฟัง ทว่าพวกเขากลับยังไม่ได้รับโอกาสนั้น และต้องค้างแรมตากแดดตากฝนในเมืองที่พวกเขาไม่คุ้นเคย

Sanook ลงพื้นที่พูดคุยกับพี่น้องเกษตรกร ผู้ยอมทิ้งบ้านเพื่อเดินทางเข้ามาในเมืองหลวง ด้วยความหวังเพียงจะทวงสัญญาที่ภาครัฐเคยให้ไว้กับพวกเขาเมื่อหลายปีก่อน

ปัญหา “หนี้” ที่ยังแก้ไม่หาย

“มันลำบากนะ ทำเกษตรไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะว่าเราไม่ได้มีน้ำเหมือนกับเขา ถ้าปีไหนแล้ง เราก็ไม่เหลือแม้แต่ทุนแม้แต่กำไร ตอนนี้มันก็เป็นหนี้ก้อนโตขึ้นเรื่อย ๆ อย่างปีนี้เรายังพอได้กำไรบ้าง เพราะปีนี้อ้อยราคาดี แต่ว่ามันก็ 3 - 4 ปี ถึงจะได้สักที ปีนี้เราเลยพอมีเงินเหลือบ้าง แต่ปีที่ผ่าน ๆ มามันไม่เหลือ ไม่พอจุนเจือ มันก็เป็นหนี้ขึ้นมาอีก เงินจะกินยังไม่มี เราจะเอาเงินที่ไหนไปใช้หนี้ธนาคาร” ป้าหงส์ เกษตรกรรายหนึ่งจากจังหวัดชัยนาท เริ่มต้นเล่าให้เราฟัง

ป้าหงส์ (ซ้ายสุด) พี่ไฉน (ขวาสุด) และเหล่าคุณลุง เกษตรกรจากจังหวัดชัยนาท ป้าหงส์ (ซ้ายสุด) พี่ไฉน (ขวาสุด) และเหล่าคุณลุง เกษตรกรจากจังหวัดชัยนาท

ไม่ต่างจากแม่ณี ที่ทำสวนสับปะรดอยู่ในจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ที่ระบายให้ฟังว่า เธอซื้อหน่อสับปะรดมาในราคาหน่อละ 1.50 บาท แต่เวลาเก็บเกี่ยวกลับขายได้ราคาลูกละ 50 สตางค์เท่านั้น พอขาดทุนจากการทำเกษตร ก็ไม่มีเงินจ่ายหนี้ที่กู้มาจากธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธกส.)

“พอเราไปส่ง มันก็เป็นดอกเบี้ยหมด ไม่ได้คืนต้นเลย เราก็เลยส่งไม่ไหว เพราะว่าพืชผลทางการเกษตรก็ไม่ได้กำไร แถมรายได้ไม่คงที่ แม่เป็นหนี้ตั้งแต่ปี 2538 พอเอาเงินไปส่งเขา มันก็เป็นแค่ดอกเบี้ย อย่างเราเป็นหนี้ เงินต้นเราแค่เจ็ดแสน แต่ดอกเบี้ยเรามันขึ้นไปสองล้านกว่า รวมแล้วก็เป็นหนี้ประมาณสามล้าน เราก็ส่งไม่ได้ ส่งไม่ไหว เราไม่มีแรงแล้ว” แม่ณีพูดน้ำเสียงเศร้าสร้อย

“เราทำนา 1 ไร่ ต้นทุน 7,000 บาท แต่เอาไปขายได้กิโลกรัมละ 5 บาท ตอนนี้มาม่าซองละเท่าไรเเล้ว 6 บาทแล้วนะ ข้าวของเราได้แค่ 5 บาท แบบนี้เราก็ไม่ไหว ชาวนาถึงเป็นหนี้ ธกส. กันเยอะ แล้วเป็นหนี้มานาน ใช้หนี้ไปแล้วก็เยอะ แต่ก็ยังจ่ายได้แค่ดอกเบี้ย ไม่ถึงเงินต้นเสียที” แม่พิกุล ชาวนาจากจังหวัดเชียงใหม่เล่าเสริม

พ่อสัจจา เกษตรกรจากจังหวัดร้อยเอ็ด พ่อสัจจา เกษตรกรจากจังหวัดร้อยเอ็ด

เช่นเดียวกับพ่อสัจจา จากจังหวัดร้อยเอ็ด ที่นั่งเอนหลังอยู่ในเต็นท์หน้ากระทรวงเกษตรฯ ก็สะท้อนว่า พี่น้องเกษตรกรเดือดร้อนเรื่องปัญหาหนี้สิน เพราะกำไรจากผลผลิตทางการเกษตรหดหาย ขณะที่รายจ่ายอื่น ๆ ก็เพิ่มสูงขึ้น แล้วยังเจอปัญหาพ่อค้าคนกลางกดราคาอีก

“เรื่องราคาข้าวไม่ต้องไปพูดถึงเลยครับ ขายขยะยังได้เงินมากกว่า แล้วเราถูกกดดันมาตลอดจากพวกพ่อค้าคนกลางหรือพวกนายทุน เราถูกเอารัดเอาเปรียบอยู่ตลอด กดราคาเรา เราขายข้าวได้กิโลกรัมละ 5 บาท แต่เราพูดอะไรไม่ได้ มันคือความเสียเปรียบ ถ้าเป็นวัวควายเราขายเอง เรายังประเมินราคาเองได้ว่าตัวนี้เราจะขาย 5 หมื่น แต่ราคาข้าวเราประเมินเองไม่ได้ ทั้งที่เราเป็นคนผลิตข้าว แต่กลับต้องให้เขาตีราคา เป็นผู้กำหนดราคา นี่แหละคือสิ่งที่เกษตรกรกำลังตกทุกข์ได้ยากในปัจจุบัน”

ชาวนามาทำไม?

แม้จะมีการจัดตั้ง “สำนักงานกองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกร” (กฟก.) ซึ่งก่อตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติกองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกร เมื่อปี พ.ศ. 2542 โดยมีเป้าหมายเพื่อให้รัฐบาลแก้ไขปัญหาหนี้สินเกษตรกรและฟื้นฟูชีวิตความเป็นอยู่ให้ดีขึ้น แต่ 23 ปีผ่านไป คำสัญญาว่าจะดำเนินการเรื่องการบรรเทาหนี้สินของ กฟก. ก็ยังไม่เกิดขึ้น ด้วยเหตุนี้ เกษตรกรจากทั่วทุกสารทิศของประเทศ ในนามเครือข่ายหนี้สินชาวนาแห่งประเทศไทย (คนท.) จึงตัดสินใจเดินทางเข้ามาทวงถามความคืบหน้าจากรัฐบาลว่าจะอนุมัติเรื่องนี้ให้พวกเขาได้หรือยัง

จากซ้ายไปขวา: พ่อสาคร พ่ออินสร แม่พิกุล และลุงวิโรจน์ เกษตรกรจากจังหวัดเชียงใหม่ จากซ้ายไปขวา: พ่อสาคร พ่ออินสร แม่พิกุล และลุงวิโรจน์ เกษตรกรจากจังหวัดเชียงใหม่

“เขามีกองทุนฟื้นฟูฯ มาตอนปี 2542 เราก็สู้กันมาเพื่อให้ได้ พ.ร.บ.กองทุน เรามีช่องทางแล้ว ใครเป็นเกษตรกร ใครมีหนี้อะไรก็เอาไปขึ้นทะเบียนไว้ ไปแจ้งให้หน่วยงานรัฐรู้ว่าเรามีหนี้นะ แล้วเขาจะช่วยเหลือเรายังไง แต่จนแล้วจนรอดก็ยังไม่มีอะไรเกิดขึ้น เราก็ต้องออกมาเรียกร้องอยู่ตรงนี้แหละ แล้วเราสู้กันมากี่ปีแล้ว สิบกว่าปีแล้ว แล้วเมื่อไรจะได้ซื้อหนี้สักที” แม่พิกุลกล่าว

ข้อเรียกร้องของกลุ่ม คนท. ที่ยังคงปักหลักอยู่บริเวณหน้ากระทรวงเกษตรฯ และสำนักงานใหญ่ขององค์การสหประชาชาติ (UN) มีดังต่อไปนี้

ขอให้สถาบันการเงินเจ้าหนี้ชะลอการฟ้องบังคับคดียึดทรัพย์ขายทอดตลาดทรัพย์สินของสมาชิก เร่งดำเนินการโอนหนี้สินเข้าสู่กระบวนการการจัดการหนี้สินของสำนักงานกองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกร (กฟก.) พร้อมกับขยายเพดานวงเงินการซื้อหนี้ NPA จาก 2.5 ล้านบาท ขยายเป็น 5 ล้านบาทเสนอเข้าสู่เข้ามติ ครม.

ขอให้ลดหนี้ปลดหนี้ให้กับเกษตรกรสมาชิก กฟก. กรณีที่ตาย พิการ ทุพพลภาพ ชราภาพ เจ็บป่วย เป็นโรค เหลือไม่เกิน 25 เปอร์เซ็นต์ ตามพระราชบัญญัติกองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกรที่ได้บัญญัติไว้ช่วยเหลือเกษตรกรสมาชิก กฟก.

ขอให้ตรวจสอบปัญหาทุจริตคอรัปชั่นพร้อมกับปฏิรูปการบริหารงานของสำนักงาน กฟก. ที่ราคาพืชผลการเกษตรถูกลงทุกวัน แต่ราคาปุ๋ยกลับแพงขึ้น เกษตรกรที่เดือดร้อนจึงขอเรียกร้องต่อรัฐบาลให้ช่วยเหลือและเยียวยารวมถึงพักชำระหนี้

บรรยากาศในพื้นที่ชุมนุม บรรยากาศในพื้นที่ชุมนุม

อย่างไรก็ตาม กฟก. จะเริ่มบรรเทาหนี้สินให้กับเกษตรกรไม่ได้ หากคณะรัฐมนตรีไม่อนุมัติ เนื่องจากเจ้าหนี้ของเกษตรกรคือสถาบันทางการเงินของรัฐทั้ง 4 แห่ง ได้แก่ ธกส. ธนาคารออมสิน ธนาคารอาคารสงเคราะห์ และธนาคารพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมแห่งประเทศไทย หรือ เอสเอ็มอีแบงค์ ไม่สามารถตัดสินใจเองได้ ดังนั้น สิ่งที่เกษตรกรต้องการ คือให้คณะรัฐมนตรีช่วยอนุมัติเรื่องดังกล่าว เพื่อช่วยเหลือพวกเขาที่กำลังตกทุกข์ได้ยาก

“คนที่ตายก็ตาย คนที่ยังอยู่ก็ต้องรับช่วงหนี้ต่อ ผ่อนหนี้ต่อ ก็อยากขอให้รัฐช่วย เงินต้นเราเจ็ดแสน ดอกเบี้ยอีกสองล้านกว่า ขอให้เขาตัดดอกทิ้ง แล้วก็ลดเงินต้นให้เรา เสียแค่ครึ่งหนึ่ง คือเสียแค่ 50% เราจะได้ไปต่อกันได้ ไม่งั้นเราก็จะทำอะไรกันไม่ได้” แม่ณีกล่าว

“ป้าอยากให้นายกฯ ช่วย เพราะเห็นว่าแกช่วยเหลือคนจนมาเยอะ บัตรประชารัฐเราก็มี ตอนนี้คิดว่าแกไม่น่าจะใจดำ เพราะว่าเราเดือดร้อน สำหรับในใจป้า เราคิดว่าจะไม่ผิดหวัง เพราะยังไงนายกฯ ก็ต้องช่วยแน่” ป้าหงส์พูด

บรรยากาศในพื้นที่ชุมนุม บรรยากาศในพื้นที่ชุมนุม

สัญญาที่ไม่เคยเป็นจริง

หลังจากที่ต่อสู้กันมาอย่างยาวนาน จนกระทั่งมีความคืบหน้าเรื่องการดำเนินการบรรเทาหนี้สินให้กับพี่น้องเกษตรกรในช่วง พ.ศ.2562 แต่ล่วงเลยมาจนเข้าสู่ พ.ศ.2565 ก็ยังไม่มีการดำเนินการใด ๆ และยังไม่มีการนำเข้า ครม. อย่างที่รัฐบาลให้สัญญากับชาวบ้านไว้ ส่งผลให้เกษตรกรหลายรายเสี่ยงจะถูกฟ้องบังคับยึดทรัพย์ขายทอดตลาด ถูกยึดที่ดิน และสูญเสียอาชีพ ซึ่งการไม่มีความคืบหน้าใด ๆ นี้เองที่ทำให้กลุ่มเกษตรกรรู้สึกเจ็บปวดเป็นอย่างมาก

“รัฐรับปากว่าจะช่วย ชาวบ้านก็เชื่อ สุดท้ายก็หายไป เราก็ต้องเข้ามาแบบนี้แหละ มาตามเรื่องกันเอาเอง” พ่ออินสร เกษตรกรจากจังหวัดเชียงใหม่กล่าว

“ทุกครั้งเวลาที่เขารับปากว่าจะทำให้ เราก็กลับบ้านกันไง พวกเขาหลอกเรา รอบนี้เราเลยต้องอยู่นาน ต้องอดทนให้ได้” แม่พิกุลเสริม

เกษตรกรท่านหนึ่งที่ให้สัมภาษณ์กับ Sanook เกษตรกรท่านหนึ่งที่ให้สัมภาษณ์กับ Sanook

เช่นเดียวกับเกษตรกรคนหนึ่งจากจังหวัดชัยนาท ก็บอกกับเราว่า ตัวเองเชื่อครึ่งไม่เชื่อครึ่งว่ารอบนี้จะสมหวัง เพราะหลายครั้งที่ตัวแทนของภาครัฐออกมาบอกว่าได้แน่นอน แต่พอเกษตรกรกลับบ้าน กลับไม่ได้ตามที่เขาให้สัญญาเอาไว้

“เราเจ็บปวดมาก รัฐบาลเขาก็หลอก ยุคนี้ก็พรรคนี้จะเข้าไปแก้ปัญหา เป็นปากเป็นเสียงแทนพ่อแม่พี่น้อง เขาก็พูดอยู่นั่นแหละ แต่เราไม่เชื่อแล้ว นักการเมืองคือพวกเจ้าเล่ห์ กะล่อนมาก” พ่อสัจจากล่าว

“วันนี้เราเดินไปที่กระทรวงเกษตรฯ มา เลขาฯ ก็ลงมาบอกว่าวันนี้เขาเซ็นไม่ทัน แต่เขาก็จะพูดแบบนี้ทุกครั้งที่เรามา เหมือนขอไปที” แม่ณีระบาย ก่อนจะหันไปกล่าวลาเพื่อนเกษตรกรชาวอยุธยา ที่กำลังจะกลับบ้านในวันนั้น “พวกนี้เขาอยู่อยุธยา เขาไปกลับได้ แต่เราอยู่ประจวบฯ ค่ารถก็แพง เอาไว้ซื้อกินดีกว่า แต่เราก็จะอยู่จนได้คำตอบที่แน่นอน มันนานเกินไปแล้ว เราก็อยากปลดหนี้ หวังว่าจะได้คำตอบเร็ว ๆ นี้ เขาบอกว่าวันศุกร์เขาจะเซ็นให้ ทีนี้ถ้าเรากลับ มันก็จะเหมือนทุกครั้งที่เรามา แต่ที่เสียใจคือรัฐมนตรีเกษตรฯ เนี่ย คนบ้านเราแท้ ๆ แต่ไม่เคยมาดูเราเลย จนเราต้องมาหาที่กระทรวง” แม่ณีบอก

ข้าวของที่เกษตรกรนำติดตัวมาชุมนุมด้วย ข้าวของที่เกษตรกรนำติดตัวมาชุมนุมด้วย

แม้ลำบากก็ต้องทน

แน่นอนว่าการจากบ้านมานั่งปักหลักอยู่ในเมืองหลวงไม่ใช่เรื่องสบาย และต้องเผชิญกับความลำบากหลายอย่าง โดยเฉพาะกับกลุ่มเกษตรกรที่ล้วนแล้วแต่เป็นผู้สูงอายุ แต่ทุกคนก็ยืนยันว่าจะรอจนกว่าทุกอย่างจะมีความชัดเจน และปัญหาของพวกเขาจะได้รับการแก้ไขในที่สุด

“ชีวิตความเป็นอยู่ที่นี่ลำบากครับ แต่ลำบากก็ต้องทน เพราะว่าประเด็นปัญหาของพี่น้องเกษตรกรที่อยู่ทางบ้านก็ยังมีอยู่ ไม่ใช่แค่ส่วนนี้ เพราะพี่น้องเกษตรกรก็รอคอยกันอยู่ตั้ง 400 - 500 คน” พ่อสัจจาบอก

บรรยากาศในพื้นที่ชุมนุม บรรยากาศในพื้นที่ชุมนุม

เกษตรกรทุกคนที่เราคุยด้วยต่างบอกว่า พวกเขาคิดถึงบ้านแล้ว อยากกลับบ้าน แต่ด้วยภาระที่ต้องรับผิดชอบไร่นาของตัวเอง จึงทำให้ทุกคนต้องยอมทน แม้หลายคนจะขอกลับไปตั้งหลักที่บ้านก่อน แต่พวกเขาก็ยืนยันว่าจะกลับมาสู้ต่อแน่นอน

“อยู่ที่นี่มันลำบาก แต่เราก็ต้องมากัน แต่ไม่มีใครจ้างเรามานะ เรามาของเราเอง เมื่อวานซืนอยู่ที่กระทรวงการคลัง ฝนตกก็เปียก ตอนเช้าก็ไม่สบาย เมื่อเช้าแดดออก ร้อนจัดก็ไม่สบาย แล้วดูสิมีแต่คนแก่ ๆ กินอยู่ก็ซื้อกินเอง แล้วช่วงนี้ก็มีนักศึกษาที่มาช่วยเอายามาแจก เอาข้าวให้บ้าง เอามุ้งมาให้บ้าง ป้าก็ได้แจกมา ก็หนึ่งหลังนอนกันสามสี่คน” แม่ณีเล่า

“น้ำท่าก็ไม่มีจะอาบ จะว่าอยู่แบบขอทานก็ไม่ใช่ แต่มันยิ่งกว่าเสียอีก รอบนี้คงเป็นรอบสุดท้าย ไม่อยากเข้ามาแล้ว” ป้าหงส์กล่าว

บรรยากาศในพื้นที่ชุมนุม บรรยากาศในพื้นที่ชุมนุม

เสียงตอบรับจากภาครัฐ

แม้กลุ่มเกษตรกรจะปักหลักชุมนุมกันมากว่า 1 เดือนแล้ว แต่ก็ยังไม่มีความคืบหน้าใด ๆ จากรัฐบาล การนำข้อเรียกร้องของกลุ่มเกษตรกรเข้า ครม. ก็ถูกผัดวันประกันพรุ่งมาหลายครั้ง อย่างไรก็ตาม Sanook ได้สอบถามความคืบหน้าไปยังนายเฉลิมชัย ศรีอ่อน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ซึ่งได้รับคำตอบว่า ตอนนี้กำลังรอปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์สรุปเรื่องกับ 5 ธนาคาร และอยู่ในกระบวนการส่งไปกระทรวงการคลังให้พิจารณาและส่งกลับมาให้ ครม. พิจารณาอีกครั้ง ส่วนการเยียวยาระหว่างนี้ ต้องรอการพิจารณาของ ครม. แต่ยังไม่แน่ใจว่าจะเข้าสู่การประชุมในวันไหน

บรรยากาศในพื้นที่ชุมนุม บรรยากาศในพื้นที่ชุมนุม

ทางด้านนางสาวมนัญญา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ก็ได้กล่าวว่า เรื่องการโอนหนี้เกษตรกรให้เป็นของ กฟก.นั้น มีส่วนเกี่ยวข้องกับหลายฝ่าย ทั้งกรมส่งเสริมสหกรณ์ และธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์ ซึ่งส่วนตัวอยากให้บูรณาการกัน ทั้งนี้ในที่ประชุม ครม. เมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565 นายกรัฐมนตรีก็ได้มีแนวโน้มที่จะผ่อนผันให้เกษตรกรที่เข้าเกณฑ์ 5 ข้อในการจัดการหนี้ โดยคาดว่าจะให้กระทรวงการคลังเสนอเข้า ครม. ในสัปดาห์หน้า

แม้จะยังไม่มีความชัดเจนจากภาครัฐ แต่เกษตรกรก็ยังคงนั่งรอคอยอย่างมีความหวังว่าภาครัฐช่วยปลดหนี้ให้ แล้วพวกเขาจะสามารถหาเลี้ยงตัวเองและครอบครัวได้ บนผืนดินที่ได้รับตกทอดมาจากบรรพบุรุษต่อไป

บรรยากาศในพื้นที่ชุมนุม บรรยากาศในพื้นที่ชุมนุม

“ขอฝากรัฐบาลด้วย ที่อยู่ได้ทุกวันนี้ก็เพราะเกษตรกร ถ้าเกษตรกรหยุดทำเกษตรขาย ถามว่าพวกเราจะยังมีกินไหม ใครลำบาก เราเป็นกำลังหลักของประเทศ เพราะฉะนั้นอย่าลืมดูแลเกษตรกร แจกเงินคนอื่นก็แจกได้ แต่แจกเงินเกษตรกรไม่ได้ ก็ไม่รู้จะพูดอย่างไรแล้ว” คุณลุงท่านหนึ่งเดินมาบอกกับเรา ก่อนเดินข้ามถนนไป

ร่วมลงชื่อสนับสนุนแก้ปัญหา #ม็อบชาวนา เร่งโอนหนี้ชาวนาจากธนาคารมาเป็นของรัฐ ได้ที่: https://chng.it/mDVVrBw7Y2

รูปโดย: NATTATITI K.

Highlight

ปัญหา “หนี้” ที่ยังแก้ไม่หาย

ชาวนามาทำไม?

สัญญาที่ไม่เคยเป็นจริง

แม้ลำบากก็ต้องทน

เสียงตอบรับจากภาครัฐ​

เสียงตอบรับจากภาครัฐ

หยาดเหงื่อและคราบน้ำตา ของ “ม็อบชาวนา” ที่ไร้การเหลียวแล

หยาดเหงื่อและคราบน้ำตา ของ “ม็อบชาวนา” ที่ไร้การเหลียวแล9 / 12