กระบวนการทำให้มนุษย์เป็นสัตว์ (Animalization) เป็นสิ่งที่เราคุ้นเคยกันดีจากวัฒนธรรมป็อปของญี่ปุ่น อย่างในมังงะหรืออนิเมะที่มีตัวละครกลายร่างเป็นสัตว์ สลับไปมาระหว่างร่างคนกับสัตว์ หรือพวกกึ่งมนุษย์กึ่งสัตว์ อย่างที่พบได้บ่อยสุดคือตัวละครเด็กสาวหูแมว จนต่อมากลายเป็นจุดขายของเมดคาเฟ่ที่บริกรหญิงมักสวมหูแมว ทำท่าทางเหมือนแมว หรือเวลาจะสั่งอาหารก็ต้องเรียกเธอด้วยเสียง “เนี้ยง~” (เสียงแมวแบบญี่ปุ่น) การทำเป็นสัตว์ทำนองนี้อาจมองว่าเป็นความน่ารักที่โยงใยถึงแนวคิดแบบ ‘โมเอะ’ แต่บางเสียงมองอย่างซีเรียสว่าเป็นการลดทอนความเป็นมนุษย์บ้าง หรือทำให้เป็นวัตถุทางเพศบ้าง (เรียกว่า ‘วัตถุ’ ก็คงไม่ใช่เท่าไร เพราะนี่คือสัตว์) แต่ผู้เขียนคงไม่ได้มาชวนคุยเรื่องนี้ เพราะเป็นดราม่าข้ามทศวรรษชนิดไม่มีวันจบสิ้น หากอยากชวนมาสำรวจ Animalization ในฝั่งเคป็อป

มีเพลงเคป็อปหลายเพลงที่พูดถึงตัวเองในฐานะสัตว์หรือทำให้ตัวเองกลายเป็นสัตว์ อาทิ "Like a Cat" (2014) เพลงเซ็กซี่ของ AOA ว่าด้วยแมวสาวที่อยากลอบเข้าหาชายหนุ่ม แม้จะรู้ว่าเขาเป็นหมาป่า หรือ "Cat & Dog" (2019) โดย TXT เพลงอ้อนสาวขั้นสุดที่บอกว่าไม่อยากเป็นเพื่อน แต่ขอยอมเป็นสัตว์เลี้ยงของคุณ (ว้าย) จะมีที่แตกต่างไปบ้างอย่างเพลง "Neko ni Naritai" (2019) ของ IZ*ONE ที่ไม่ได้ว่าด้วยเรื่องรักๆ ใคร่ๆ แต่พูดถึงการอยากเป็นแมวที่สามารถใช้ชีวิตอย่างไม่สนใจใคร

เพลงเคป็อปล่าสุดที่เกี่ยวกับการเป็นสัตว์คือ "TAIL" ของ ซอนมี (Sunmi) ที่เนื้อหาและมิวสิกวิดีโอร้อนแรงจนต้องเอามือทาบอก ว่าด้วยความสัมพันธ์อันรุนแรงด้วยเนื้อเพลง “เราตกหลุมรักกันอย่างบ้าคลั่ง จูบดื่มด่ำเหมือนคนบ้า” จะเห็นว่ามีการบรรยายถึงลักษณะหรือการกระทำทางกายภาพอย่างชัดเจน จนบางคนอาจตีความว่านี่คือฉากเลิฟซีนโจ๋งครึ่ม

อย่างไรก็ดี นอกจากเรื่องบนเตียงแล้ว "TAIL" อาจพูดถึงเรื่องความรู้สึก ซอนมีให้สัมภาษณ์ว่าเพลงนี้ว่าด้วยการต้องการแสดงออกอย่างหมดเปลือกเวลาที่ตกหลุมรัก เช่นนั้นแล้วรักมาก ทุ่มมาก ให้ใจมาก ก็อาจเจ็บมากได้ เหมือนในเอ็มวีที่มีฉากซอนมีบาดเจ็บหัวกระเซิง แถมยังถ่ายทอดออกมาในแบบหนังฟิล์มนัวร์ (หนังอาชญกรรมประกอบด้วยตัวละครหญิงร้ายชายเลว) ดูแล้วนึกถึง Batman Return (1992) หรือ Sin City (2005) ซึ่งงานด้านวิชวลต้องยกความดีให้กับ VM Project Architecture ผู้กำกับที่ปีนี้ทำเอ็มวีสุดปังไปหลายตัว เช่น "HWAA" ของ (G)I-DLE, "Celebrity" (ไอยู) และ "Good Girl" (ฮยอนอา)

ทว่านอกจากพฤติกรรมการจูบหรือโยกหัว ในเพลง "TAIL" ยังมีท่อนที่ร้องว่า “เราต่างส่ายหางอย่างสุดเหวี่ยง” สิ่งที่น่าสนใจคือเนื้อเพลงไม่ได้ระบุชัดเจนว่าคือสัตว์อะไร แม้ว่าภาพโปรโมตจะชี้นำว่าเป็นแมว แต่ในเอ็มวีจะเห็นซีจีหางของสิ่งมีชีวิตหลายประเภท ซอนมีบอกว่าได้แรงบันดาลใจมาจากการที่สัตว์มักแสดงอารมณ์ผ่านการเคลื่อนไหวของหาง ซึ่งฟังดูอาจเป็นเรื่องตรงไปตรงมา แต่ถ้าคิดดูให้ดีแล้วก็มีความซับซ้อน เช่นการส่ายหางของแมวมีหลายแบบจนบางทีเราแกะรหัสไม่ออก แต่มนุษย์นั้นแย่กว่าเพราะเราไม่มีหาง เราแสดงความรู้สึกทางสีหน้า ท่าทาง คำพูด แต่อาจเป็นการแสร้งทำ

เพื่อผลักคอนเซ็ปต์เรื่อง ‘สัตว์ๆ’ ไปให้สุด ซอนมีเลยขอให้ Janelle Guinstra มาช่วยออกแบบท่าเต้นให้ ซึ่งเธอคือผู้ออกแบบท่าในเพลง "Monster" ของ ไอรีน และ ซึลกิ นั่นเอง ในเพลงนั้นพูดถึงอสูรร้ายในใจที่ค่อยๆ เติบโตขึ้น ท่าเต้นและการจัดตำแหน่งจึงออกมาคล้ายสัตว์ประหลาดกำลังขยับตัว ส่วนในเพลง "TAIL" จะเป็นการเคลื่อนไหวของหางสัตว์ในหลากรูปแบบ น่าทึ่งที่หลายท่าค่อนข้างยากและฝืนสังขารมนุษย์ แต่ซอนมีก็ทำได้อย่างดีเยี่ยม

หลายคนอาจครหาว่านับวันซอนมีจะเปิดเผยเนื้อหนังมังสามากขึ้นทุกที แต่เธอคือศิลปินที่จัดการ ‘ร่างกาย’ ได้ดีทั้งในแง่ความเซ็กซี่และการเต้น ดังนั้นหากใครจะบอกว่าซอนมีขายร่างกาย ผู้เขียนคิดว่านั่นถือเป็นคำชม

____________________

kanchat

ผู้เขียน - คันฉัตร รังษีกาญจน์ส่อง

(Kanchat Rangseekansong)

เปิดโลกดนตรีและไอดอลกับคันฉัตร

ซอนมี : TAIL – เราคือสัตว์ส่ายหาง ว่าแต่เราคือตัวอะไรนะ? โดย คันฉัตร รังษีกาญจน์ส่อง

ซอนมี : TAIL – เราคือสัตว์ส่ายหาง ว่าแต่เราคือตัวอะไรนะ? โดย คันฉัตร รังษีกาญจน์ส่อง1 / 6

ซอนมี : TAIL