ทำไมมือถือสมัยนี้มีหลายค่า IP? และค่า IP คืออะไรกันแน่

หากคุณติดตามข่าวสารการเปิดตัวมือถือใหม่ โดยเฉพาะรุ่นเรือธงที่เพิ่งเปิดตัวอย่าง Oppo Find X9 Series หรือ realme GT 8 คุณอาจสังเกตเห็นสิ่งที่น่าสนใจ (และน่าสับสน) ในใบสเปก นั่นคือการระบุมาตรฐานการกันน้ำกันฝุ่นหรือค่า IP Rating มากกว่าหนึ่งค่า เช่น "IP68 + IP69" ทำไมมือถือสมัยนี้มีหลายค่า IP? (เช่น IP68 และ IP69) และค่า IP คืออะไรกันแน่ค่า IP เหล่านี้มีดีจริงตามที่เคลมไหม วันนี้เรามาหากคำตอบกันนี่ไม่ใช่การพิมพ์ผิด และไม่ใช่การตลาดที่เขียนซ้ำซ้อน แต่เป็นเทรนด์ใหม่ที่ผู้ผลิตสมาร์ตโฟนกำลังนำมาใช้เพื่อแสดงให้เห็นว่าอุปกรณ์ของพวกเขานั้น "ทนทาน" กว่าที่เคยเป็นมา บทความนี้จะมาอธิบายว่าค่า IP คืออะไร และทำไมการมีหลายค่าถึงมีความสำคัญ โดยอ้างอิงข้อมูลจากเว็บไซต์ Gizmochina ครับ

 

"ค่า IP" คืออะไร?

ก่อนอื่น เรามาทำความเข้าใจกันก่อนว่า "IP" ย่อมาจาก Ingress Protection (หรือ International Protection) เป็นมาตรฐานสากล (IEC 60529) ที่ใช้วัดระดับความสามารถของอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ในการป้องกันสิ่งแปลกปลอมเข้าสู่ตัวเครื่อง โดยจะแสดงด้วยตัวเลข 2 หลัก

1. ตัวเลขหลักแรก (0-6): การป้องกันของแข็ง (เช่น ฝุ่น)
   • เลข 0: ไม่มีการป้องกันใดๆ
   • เลข 6: ป้องกันฝุ่นได้อย่างสมบูรณ์ (Dust-tight) ฝุ่นขนาดเล็กไม่สามารถเล็ดลอดเข้าไปได้ นี่คือระดับสูงสุดสำหรับการป้องกันของแข็งที่เราเห็นในมือถือ
2. ตัวเลขหลักที่สอง (0-9K): การป้องกันของเหลว (เช่น น้ำ)
   
   • เลข 7 (IPx7): ป้องกันการจมน้ำได้ชั่วคราว ที่ความลึกสูงสุด 1 เมตร นาน 30 นาที
   • เลข 8 (IPx8): ป้องกันการจมน้ำได้ถาวร ที่ความลึกมากกว่า 1 เมตร (โดยผู้ผลิตต้องระบุเงื่อนไขเอง เช่น 1.5 เมตร นาน 30 นาที)
   • เลข 9 (IPx9 หรือ 9K): ป้องกันน้ำแรงดันสูงและอุณหภูมิสูงจากการฉีดใส่ 

ทำไมต้องมีหลายค่า? "IP68" และ "IP69" ไม่เหมือนกัน

หลายคนเข้าใจผิดว่าถ้ามือถือได้มาตรฐาน IP68 แล้ว ก็แปลว่ามันทนน้ำได้สูงสุด ซึ่งนั่นเป็นความจริงแค่ครึ่งเดียว

ความจริงคือ การทดสอบ IP68 และ IP69 นั้นทดสอบคนละสถานการณ์กันโดยสิ้นเชิง

• IP68 (การจมน้ำ): ทดสอบการทนทานต่อแรงดันน้ำแบบ "คงที่" (Static Pressure) เมื่ออุปกรณ์จมอยู่ใต้น้ำนิ่ง เช่น การทำมือถือตกสระว่ายน้ำ ซีลยางของเครื่องถูกออกแบบมาให้ทนแรงดันน้ำที่กดเข้ามาจากทุกทิศทางเมื่ออยู่ใต้น้ำ
• IP69 (การฉีดน้ำแรงดันสูง): ทดสอบการทนทานต่อแรงดันน้ำแบบ "พุ่งชน" (Dynamic Pressure) จากการฉีดน้ำแรงดันสูงและมีอุณหภูมิสูงใส่ในระยะใกล้ ซีลยางต้องทนแรงกระแทกของน้ำที่ฉีดอัดเข้ามาเฉพาะจุดได้

จุดสำคัญคือ: อุปกรณ์ที่ผ่าน IP68 (กันจมน้ำ) อาจไม่ผ่าน IP69 (กันน้ำฉีดแรงๆ) ก็ได้ และในทางกลับกัน อุปกรณ์ที่ซีลมาเพื่อกันน้ำฉีด อาจทนแรงดันน้ำนิ่งๆ ตอนจมน้ำลึกไม่ได้

 OPPO Find X9 Series

แล้วทำไมค่ายมือถือถึงใส่มาทั้งสองค่า?

ในอดีต การมีแค่ "IP68" ก็เพียงพอที่จะบอกว่านี่คือมือถือเรือธงที่กันน้ำได้ แต่ในปัจจุบัน ตลาดมีการแข่งขันที่สูงขึ้นมากการที่แบรนด์อย่าง Oppo หรือ Realme ใส่ค่า IP68 + IP69 เข้ามาในสเปก มีเหตุผลหลักๆ ดังนี้

1. เพื่อการตลาดและสร้างความได้เปรียบ

เรื่องแรกที่เปิดสำหรับบทความนี้คือการ "ขิง" หรือ "บลัฟ" คู่แข่งอย่างชัดเจน ในเมื่อแบรนด์คู่แข่งอย่าง Samsung หรือ Google มักจะหยุดอยู่ที่ IP68 การเพิ่ม IP69 เข้ามาทำให้ผู้บริโภครู้สึกว่ามือถือเครื่องนี้ "ทนกว่า" "อึดกว่า" และผ่านการทดสอบที่หนักหน่วงกว่า มันคือการยกระดับมาตรฐานความทนทานในสงครามสเปก

2. เพื่อรับประกันการป้องกันที่ครอบคลุม

การใส่มาทั้งสองค่าเปรียบเสมือนการบอกผู้ใช้ว่า "เราทดสอบมาให้คุณครบทุกสถานการณ์แล้ว" ไม่ว่าคุณจะ

• ทำตกสระว่ายน้ำ (IP68)
• เผลอทำตกอ่างล้างจาน (IP68)
• วิ่งตากฝนหนักๆ ที่เม็ดฝนซัดสาดอย่างรุนแรง (IP69)
• เผลอทำน้ำหกใส่ หรือโดนสายฉีดน้ำฉีดใส่ (IP69)

มือถือเครื่องนี้ถูกออกแบบมาให้รับมือได้ทั้งแรงดันน้ำแบบ "แช่" และแบบ "ฉีด"

3. ขยายกลุ่มเป้าหมายไปยังสายลุย

แม้คนส่วนใหญ่จะไม่ได้นำมือถือไปโดนเครื่องฉีดน้ำแรงดันสูง แต่การมีมาตรฐานนี้ก็ทำให้ผู้ใช้กลุ่มที่ทำงานในสภาพแวดล้อมสมบุกสมบัน หรือกลุ่มนักกีฬา Extreme ที่อาจต้องเจอกับสภาพอากาศเลวร้าย มั่นใจในอุปกรณ์ของตนเองมากขึ้น

โดยสรุปแล้วการที่เราเห็นมือถือมีค่า IP Rating หลายตัว ไม่ใช่เรื่องน่าสับสน แต่เป็นสัญญาณที่ดีที่แสดงให้เห็นว่าผู้ผลิตใส่ใจกับการทดสอบความทนทานในหลายแง่มุมมากขึ้น IP68 หมายถึงมันทนการ "จมน้ำ" ได้ และ IP69 หมายถึงมันทนการ "ฉีดน้ำแรงดันสูง" ได้ การมีทั้งสองค่าจึงหมายถึงการป้องกันที่ครบถ้วนกว่านั่นเอง แต่ถ้าให้ดีแม้มีค่าเหล่านี้การใช้มือถือกับเรื่องน้ำต้องระวัง เพราะ ส่วนมากถ้านำเข้าเครื่องกห็หมดประกันอยู่ดี!