ปวดท้องข้างขวา บอกโรคอะไรได้บ้าง? เช็กสัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้าม

ปวดท้องข้างขวาแบบไหนอันตราย? รู้ตำแหน่งปวด ช่วยสังเกตโรคได้เบื้องต้น

อาการ ปวดท้องข้างขวา เป็นปัญหาสุขภาพที่หลายคนเคยพบเจอ บางครั้งอาจเกิดจากอาหารไม่ย่อย กล้ามเนื้ออักเสบ หรือแก๊สในลำไส้ แต่ในบางกรณีอาจเป็นสัญญาณเตือนของโรคที่ต้องได้รับการรักษาโดยเร็ว เช่น ไส้ติ่งอักเสบ นิ่วในถุงน้ำดี หรือนิ่วในไต

ตำแหน่งของอาการปวดถือเป็นข้อมูลสำคัญที่ช่วยบอกได้ว่าอวัยวะส่วนใดกำลังมีความผิดปกติ หากมีอาการปวดต่อเนื่อง ปวดรุนแรง หรือมีอาการผิดปกติร่วมด้วย ควรรีบพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัย

ปวดท้องข้างขวาบน (บริเวณชายโครงขวา)

หากมีอาการปวดบริเวณชายโครงขวา โดยเฉพาะหลังรับประทานอาหารที่มีไขมันสูง อาจเกี่ยวข้องกับโรคของอวัยวะในช่องท้องส่วนบน ได้แก่

• นิ่วในถุงน้ำดี
• ถุงน้ำดีอักเสบ
• โรคตับ

หากมีอาการตัวเหลือง ตาเหลือง คลื่นไส้ หรือคลำพบก้อนร่วมด้วย ควรรีบพบแพทย์ทันที

ในกรณีที่ปวดลามไปด้านหลัง หรือปวดบริเวณลิ้นปี่ร่วมกับคลื่นไส้อาเจียน โดยเฉพาะผู้ที่ดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ อาจเป็นสัญญาณของ ตับอ่อนอักเสบ

ปวดท้องข้างขวาล่าง

ตำแหน่งนี้เป็นบริเวณที่หลายคนนึกถึงโรคไส้ติ่งอักเสบมากที่สุด โดยอาการมักเริ่มปวดรอบสะดือ ก่อนจะย้ายมาปวดบริเวณท้องน้อยด้านขวา

หากมีอาการดังต่อไปนี้ ควรรีบไปโรงพยาบาล

• ปวดต่อเนื่องและรุนแรงขึ้น
• กดแล้วเจ็บมาก
• มีไข้
• คลื่นไส้ อาเจียน
• เบื่ออาหาร

แต่หากมีอาการปวดแบบบิดๆ ร่วมกับท้องอืดหรือมีลมในท้อง อาจเกิดจากลำไส้ทำงานผิดปกติได้เช่นกัน

ปวดใต้ซี่โครงขวา

หากมีอาการปวดแสบหรือเสียดใต้ซี่โครงขวา ร่วมกับจุกแน่นท้อง อาจเกี่ยวข้องกับความผิดปกติของลำไส้เล็ก เช่น ภาวะแพ้กลูเตน (Gluten Intolerance) ซึ่งทำให้ร่างกายดูดซึมสารอาหารได้ไม่ดี

หากปล่อยไว้นาน อาจเกิดอาการท้องเสียเรื้อรัง ท้องอืด หรือเสี่ยงต่อภาวะลำไส้อักเสบได้

ปวดท้องน้อยข้างขวา

อาการปวดบริเวณนี้อาจมีสาเหตุแตกต่างกันระหว่างผู้หญิงและผู้ชาย

อาจเกี่ยวข้องกับ

• นิ่วหรือความผิดปกติของกรวยไต
• ปีกมดลูกอักเสบ
• ถุงน้ำรังไข่
• โรคทางนรีเวชอื่นๆ

หากมีไข้สูง หนาวสั่น ตกขาวผิดปกติ หรือคลำพบก้อน ควรรีบพบสูตินรีแพทย์หรือแพทย์ทันที

ปวดท้องข้างขวาส่วนกลาง (บริเวณบั้นเอว)

หากปวดบริเวณด้านข้างลำตัวหรือบั้นเอวด้านขวา อาจเกี่ยวข้องกับระบบทางเดินปัสสาวะหรือทางเดินอาหาร เช่น

• นิ่วในไต
• กรวยไตอักเสบ
• ลำไส้ใหญ่อักเสบ
• เนื้องอกในลำไส้ใหญ่

หากมีอาการปัสสาวะขุ่น ปัสสาวะเป็นเลือด ไข้สูง หรือหนาวสั่นร่วมด้วย ควรรีบเข้ารับการรักษา

ปวดท้องข้างขวาระหว่างตั้งครรภ์ อันตรายหรือไม่?

สำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์ อาการปวดท้องด้านขวาเล็กน้อยในช่วงแรกของการตั้งครรภ์ อาจเกิดจากการฝังตัวของตัวอ่อนหรือการขยายตัวของมดลูก ซึ่งถือเป็นเรื่องปกติ

แต่หากมีอาการดังต่อไปนี้ ไม่ควรนิ่งนอนใจ

• ปวดรุนแรง
• ปวดต่อเนื่องไม่หาย
• มีเลือดออกทางช่องคลอด
• มีไข้
• หน้ามืดหรือเป็นลม

ควรรีบไปพบแพทย์ทันที เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น

5 สัญญาณเตือนที่อาจเป็น "ไส้ติ่งอักเสบ"

• เริ่มปวดรอบสะดือ ก่อนย้ายมาปวดท้องขวาล่าง
• กดบริเวณท้องขวาแล้วเจ็บมาก
• ปวดรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ จนเดินหรือยืนลำบาก
• มีไข้ คลื่นไส้ อาเจียน และเบื่ออาหาร
• ปวดร่วมกับท้องเสียหรือท้องผูกผิดปกติ

หากมีอาการดังกล่าว ไม่ควรซื้อยารับประทานเอง เพราะไส้ติ่งอักเสบหากปล่อยไว้จนแตก อาจทำให้ติดเชื้อในช่องท้องและเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

เมื่อไรควรรีบไปพบแพทย์?

ควรรีบไปโรงพยาบาลหากมีอาการดังต่อไปนี้

• ปวดท้องรุนแรงหรือปวดมากขึ้นเรื่อยๆ
• ปวดนานเกิน 6-12 ชั่วโมง
• มีไข้สูง
• อาเจียนตลอดเวลา
• ถ่ายเป็นเลือดหรืออาเจียนเป็นเลือด
• ตัวเหลือง ตาเหลือง
• หมดสติ หรือหน้ามืด

สรุป

อาการปวดท้องข้างขวาไม่ได้มีสาเหตุเดียว แต่สามารถเกิดได้จากหลายอวัยวะ ไม่ว่าจะเป็นตับ ถุงน้ำดี ลำไส้ ไต หรืออวัยวะสืบพันธุ์ การสังเกตตำแหน่งของอาการปวด ลักษณะความเจ็บ และอาการร่วม จะช่วยให้สามารถประเมินเบื้องต้นได้ว่ามีความเสี่ยงต่อโรคใด

อย่างไรก็ตาม หากอาการปวดไม่ดีขึ้น ปวดรุนแรง หรือมีอาการผิดปกติร่วมด้วย ควรรีบพบแพทย์เพื่อรับการตรวจวินิจฉัยและรักษาอย่างเหมาะสม เพราะการรักษาแต่เนิ่นๆ จะช่วยลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นได้