ไขข้อสงสัย! สรุปแล้ว “ปลาทู” คือ ปลาแมคเคอเรลใช่หรือไม่?

เป็นคำถามที่หลายคนสงสัยและสับสนอยู่เสมอว่า "ปลาทู" กับ "ปลาแมคเคอเรล" (Mackerel) คือปลาชนิดเดียวกันหรือไม่? คำตอบที่ถูกต้องคือ "ปลาทูเป็นปลาแมคเคอเรลชนิดหนึ่ง" เพื่อความเข้าใจที่ชัดเจน เรามาดูรายละเอียดกัน

ปลาแมคเคอเรล (Mackerel) คืออะไร?

ปลาแมคเคอเรลเป็นชื่อสามัญที่ใช้เรียกปลาทะเลกลุ่มหนึ่งในวงศ์ปลาอินทรี (Scombridae) ซึ่งมีอยู่หลายร้อยชนิดทั่วโลก ลักษณะเด่นของปลาในกลุ่มนี้คือมีรูปร่างเรียวยาว ลำตัวกลม และมีครีบเล็กๆ เรียงกันที่บริเวณโคนหาง ปลาในวงศ์นี้บางชนิดมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับปลาทูน่าด้วย

ปลาแมคเคอเรลแต่ละชนิดจะมีชื่อเรียกเฉพาะถิ่นที่แตกต่างกันไปตามแต่ละประเทศ เช่น:

• ปลาทู (Short mackerel, Rastrelliger brachysoma) พบมากในน่านน้ำไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
• ปลาลัง (Indian mackerel, Rastrelliger kanagurta) พบในมหาสมุทรอินเดียและแปซิฟิก
• ปลาโอ (Atlantic mackerel, Scomber scombrus) พบในมหาสมุทรแอตแลนติก
• ปลาซาบะ (Pacific mackerel, Scomber japonicus) พบในมหาสมุทรแปซิฟิก

แล้ว "ปลาทู" แตกต่างจาก "ปลาแมคเคอเรล" ชนิดอื่นอย่างไร?

ปลาทู (ไทย) หรือ Short mackerel เป็นปลาในสกุล Rastrelliger ซึ่งเป็นสกุลย่อยของปลาแมคเคอเรล มีลักษณะเฉพาะที่โดดเด่นคือ:

• ขนาด: มีลำตัวที่ค่อนข้างสั้นและป้อมกว่าปลาแมคเคอเรลชนิดอื่น จึงเป็นที่มาของชื่อ "Short mackerel"
• ถิ่นที่อยู่: พบมากในน่านน้ำเขตร้อนของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
• ความสำคัญทางเศรษฐกิจ: เป็นปลาเศรษฐกิจที่สำคัญอย่างยิ่งในประเทศไทย และเป็นวัตถุดิบหลักของอาหารไทยหลายเมนู
• ชื่อเรียกท้องถิ่น: ในภาษาไทยเรียกว่า "ปลาทู" และบางครั้งก็ถูกนำไปเรียกปลาชนิดอื่นที่มีลักษณะคล้ายคลึงกันในต่างประเทศ เช่น ปลาแมคเคอเรลในญี่ปุ่นก็ถูกนำมาทำเป็นเมนูอาหารญี่ปุ่นที่คนไทยเรียกว่า "ปลาซาบะ" ซึ่งก็เป็นปลาในตระกูลเดียวกัน

ดังนั้น คำว่า "ปลาแมคเคอเรล" เป็นเหมือนคำเรียกกลุ่มปลาทั้งหมด ส่วน "ปลาทู" เป็นเพียงชื่อเรียกเฉพาะของปลาแมคเคอเรลชนิดหนึ่งที่พบในแถบบ้านเรานั่นเอง

ในขณะที่คนไทยคุ้นเคยกับปลาทูที่ถูกนำมานึ่งหรือทอด แต่ในประเทศอื่น ปลาแมคเคอเรลก็ถูกนำไปปรุงอาหารในรูปแบบที่แตกต่างกันไป เช่น การย่างปลาซาบะของญี่ปุ่น การอบหรือทอดปลาแมคเคอเรลของชาติตะวันตก

ในครั้งต่อไปที่คุณเห็นเมนู "ปลาแมคเคอเรล" ที่ไหน ก็จะเข้าใจได้ทันทีว่ามันคือปลาในกลุ่มเดียวกับปลาทูของเรานี่เอง