ดาวน์โหลดสนุกแอปฟรี
Emailรู้จัก "ย่านาง" พืชอุดมคลอโรฟิลล์ ช่วยขับสารพิษจากเลือด ตับ ไตได้เริ่ด
"ใบย่านาง" สรรพคุณเด่น ช่วยล้างสารพิษและบำรุงร่างกาย
หากพูดถึงสมุนไพรไทยที่มีประโยชน์รอบด้านและอยู่คู่กับเมนูอาหารอีสานมาอย่างยาวนาน คงหนีไม่พ้น "ย่านาง" พืชไม้เถาเลื้อยที่เรามักเห็นในแกงหน่อไม้หรือแกงขี้เหล็ก แต่รู้หรือไม่ว่า ย่านางไม่ได้มีดีแค่เพิ่มความนัวให้อาหารเท่านั้น แต่ยังมีสรรพคุณทางยาและคุณค่าทางโภชนาการที่สูงจนน่าทึ่ง จนได้รับฉายาในบางท้องถิ่นว่า "หมื่นปีบ่เฒ่า" ซึ่งหมายถึงกินแล้วช่วยชะลอความแก่นั่นเอง
ในบทความนี้เราจะพาทุกคนไปเจาะลึกข้อมูลของย่านาง ตั้งแต่ชื่อเรียกในแต่ละภาค คุณค่าสารอาหาร ไปจนถึงประโยชน์ต่อสุขภาพที่คุณอาจไม่เคยรู้มาก่อน
ข้อมูลทั่วไปและชื่อเรียก "ย่านาง" ในแต่ละภูมิภาค
ย่านาง เป็นพืชพวกไม้เถาเลื้อยพาดพันต้นไม้อื่น มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Tiliacora triandra (Colebr.) Diels. อยู่ในวงศ์ Menispermaceae มีชื่อท้องถิ่นหลายชื่อ เช่น ภาคเหนือเรียกว่าจอยนาง ผักจอยนาง ภาคกลางเรียกว่าย่านาง หญ้าภคินี เถาวัลย์เขียว ภาคคะวันออกเฉียงเหนือเรียกว่า หญ้านาง หรือหมื่นปีบ่เฒ่าซึ่งมีความหมายว่าผู้ที่บริโภคย่านางเป็นประจำจะชลอความแก่เฒ่า ส่วนภาคใต้เรียกย่านางว่า ย่านนาง ยานนาง ขันยอ หรือหยาดนาง
คุณค่าทางโภชนาการของ "ใบย่านาง"
แม้ว่าย่านางจะสามารถใช้ประโยชน์ได้ทุกส่วนทั้งรากและเถา แต่ส่วนที่นิยมนำมาใช้ประโยชน์มากที่สุดคือ "ใบย่านาง" จากข้อมูลของสถาบันวิจัยโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล (หนังสือ Thai Food Composition Institute of Nutrition) พบว่าใบย่านางปริมาณ 100 กรัม ให้พลังงาน 95 กิโลแคลอรี และอุดมไปด้วยสารอาหารที่มีประโยชน์ ดังนี้:
| สารอาหาร / แร่ธาตุ | ปริมาณ / เปอร์เซ็นต์ |
| โปรตีน | 15.5% |
| แคลเซียม | 1.42% (หรือ 155 มิลลิกรัม) |
| โพแทสเซียม | 1.29% |
| ฟอสฟอรัส | 0.24% (หรือ 11 มิลลิกรัม) |
| แทนนิน | 0.21% |
| เส้นใยอาหาร (Fiber) | 7.9 กรัม |
| เหล็ก | 70 มิลลิกรัม |
| วิตามินซี | 141 มิลลิกรัม |
| ไนอะซิน (วิตามินบี 3) | 1.4 มิลลิกรัม |
| วิตามินเอ | 306.25 IU |
| วิตามินบี 2 | 0.36 มิลลิกรัม |
| วิตามินบี 1 | 0.03 มิลลิกรัม |
ย่านางเป็นพืชที่ใช้ประโยชน์ได้ทุกส่วนไม่ว่าจะเป็น ราก เถา แต่ส่วนที่ใช้ประโยชน์มากที่สุด คือ ใบ
ข้อมูลจากหนังสือ Thai Food Composition Institute of Nutrition ของสถาบันวิจัยโภชนาการ มหาวิยาลัยมหิดลว่า ใบย่านางหนัก 100 กรัม ให้พลังงาน 95 กิโลแคลอรี มีโปรตีน 15.5 เปอร์เซนต์, ฟอสฟอรัส 0.24 เปอร์เซนต์, โพแทสเซียม 1.29 เปอร์เซนต์, แคลเซียม 1.42 เปอร์เซนต์ และ แทนนิน 0.21 เปอร์เซ็นต์ เส้นใย 7.9 กรัม, แคลเซียม 155 มิลลิกรัม,ฟอสฟอรัส 11 มิลลิกรัม, เหล็ก 70 มิลลิกรัม,วิตามินเอ 306.25 ไอยู, วิตามินบีหนึ่ง 0.03 มิลลิกรัม, วิตามินบีสอง 0.36 มิลลิกรัม, วิตามินซี 141 มิลลิกรัม และไนอะซิน 1.4 มิลลิกรัม
ย่านางสามารถทำเป็นอาหารได้หลายชนิด เช่น นำน้ำคั้นจากใบใส่ในแกงหน่อไม้ แกงขี้เหล็ก ซุบหน่อไม้ ทำให้อาหารมีรสชาติอร่อยยิ่งขึ้นและยังช่วยทำให้ผู้บริโภคไม่ปวดข้อหรือปวดเข่าจากกรดยูริคที่มีในหน่อไม้ ยอดและใบอ่อนใช้เป็นผักจิ้มน้ำพริก
ย่านาง มีคลอโรฟิลล์ที่มีโครงสร้างที่คล้ายคลึงกับเม็ดเลือดแดงของมนุษย์ดังนั้นจึงทำให้ระบบการไหลเวียนผลัดเม็ดเลือดแดงเพิ่มมากขึ้นทำให้ช่วยขจัดสารพิษออกจากระบบเลือด ตับ และไต ทำให้ภูมิต้านทานของร่างกายแข็งแรงขึ้นจึงนิยมนำใบย่านางมาทำเครื่องดื่มใช้ล้างสารพิษ
สรรพคุณเด่นของใบย่านาง
1. ช่วยขจัดสารพิษและบำรุงระบบไหลเวียนโลหิต
ใบย่านางมีสาร คลอโรฟิลล์ (Chlorophyll) ในปริมาณสูง ซึ่งมีโครงสร้างโมเลกุลที่คล้ายคลึงกับเม็ดเลือดแดงของมนุษย์ การบริโภคใบย่านางจึงมีส่วนช่วย:
-
กระตุ้นการผลัดเซลล์เม็ดเลือดแดงและการไหลเวียนโลหิต
-
ช่วยขับล้างสารพิษ (Detox) ออกจากระบบเลือด, ตับ และไต
-
เสริมสร้างภูมิต้านทานของร่างกายให้แข็งแรง ยกระดับสุขภาพจากภายใน
2. เมนูเด็ดคู่ครัวไทย และเคล็ดลับแก้ปวดข้อจากหน่อไม้
ในวิถีครัวไทย ย่านางคือวัตถุดิบสำคัญที่ช่วยชูรสชาติอาหาร โดยเฉพาะอาหารอีสานและอาหารเหนือ เช่น การนำน้ำคั้นจากใบย่านางไปใส่ใน แกงหน่อไม้, แกงขี้เหล็ก หรือซุบหน่อไม้ รวมถึงการใช้ยอดและใบอ่อนเป็นผักจิ้มน้ำพริก
เคล็ดลับสุขภาพ: การใส่น้ำคั้นใบย่านางลงในเมนูหน่อไม้ ไม่ใช่แค่เรื่องของความอร่อย แต่สรรพคุณของย่านางยังช่วยลดทอนฤทธิ์ของกรดยูริกที่มีอยู่มากในหน่อไม้ ทำให้ผู้บริโภค (โดยเฉพาะผู้สูงอายุหรือผู้มีปัญหาเรื่องข้อ) ไม่มีอาการปวดข้อหรือปวดเข่า หลังจากรับประทานเมนูหน่อไม้
ทำไม "น้ำใบย่านาง" ถึงเป็นเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพยอดนิยม?
ด้วยสรรพคุณในการล้างสารพิษและมีคลอโรฟิลล์สูง ปัจจุบันคนรักสุขภาพจึงนิยมนำใบย่านางมาคั้นเป็น "เครื่องดื่มน้ำใบย่านางสกัดเย็น" เพื่อใช้เป็นน้ำคลอโรฟิลล์บริสุทธิ์จากธรรมชาติ ช่วยปรับสมดุลร่างกาย ลดความร้อน และเสริมภูมิคุ้มกัน หากคุณกำลังมองหาสมุนไพรไทยราคาประหยัด แต่ได้ประโยชน์หลักหมื่นสมชื่อ "หมื่นปีบ่เฒ่า" ใบย่านางคือคำตอบที่ไม่ควรพลาดครับ
เอกสารอ้างอิง
นิตยา บุญทิม, พรรณเพ็ญ เครือไทย, ชินกฤต สุวรรณคีรี และถกลวรรณ ศิริสวัสดิ์. รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ เรื่อง การเพิ่มศักยภาพและสรรพคุณของพืชผักสมุนไพรในตำรับยาล้านนา: การศึกษาฤทธิ์การยับยั้งจุลินทรีย์ก่อโรคและปัจจัยภายนอกที่มีผลต่อการให้ผลผลิต. สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ประจำปี 2556.
ตำราแพทย์แผนโบราณทั่วไป สาขาเภสัชกรรม. กองการประกอบโรคศิลปะ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. 277 หน้า.
ย่านาง คลังยารักษาสรรพโรค. บริษัทสุภัชนิญค์ พริ้นติ้ง จำกัด. กรุงเทพ. 63 หน้า.
อ่านเพิ่มเติม:
อ่านเพิ่มเติม:
