โกนผมไฟ ทำขวัญเดือน ทำเพื่ออะไร ต้องทำตอนไหน มีขั้นตอนอย่างไร

โกนผมไฟ ทำขวัญเดือน ทำเพื่ออะไร ต้องทำตอนไหน มีขั้นตอนอย่างไร
th.theasianparent.com

สนับสนุนเนื้อหา

โกนผมไฟ คืออะไร ?
โกนผมไฟ หรือ พิธีทำขวัญเดือน เป็นพิธีโบราณที่คนส่วนใหญ่มีความเชื่อกันว่า เมื่อเด็กได้ทำการโกนผมไฟแล้ว  ต่อไปเด็กจะเลี้ยงง่าย ไม่งอแง มีความเจริญก้าวหน้า มีผู้ใหญ่หรือสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่คอยคุ้มครองจากสิ่งไม่ดี และเพื่อให้ผมขึ้นมาใหม่นั้นมีความดกดำและหนาเท่ากัน

ทำไมต้องโกนผมไฟ
ในสมัยโบราณ มักจะทำพิธีโกนผมไฟเมื่อเด็กมีอายุครบ 1 เดือน เนื่องจากจะโกนเมื่อแรกคลอดเลยนั้นก็ไม่สะดวก เพราะคุณแม่ยังคงต้องวุ่นอยู่กับการเลี้ยงดูลูก และจัดหาข้าวของเครื่องใช้ อีกทั้งตัวคุณแม่ที่เพิ่งคลอดเองก็ยังไม่ค่อยแข็งแรงนัก นอกจากนี้ กะโหลกศีรษะของเด็กที่เพิ่งคลอดใหม่ ๆ นั้นยังบอบบาง จึงไม่นิยมโกนผมไฟในช่วงแรกคลอด

 

พิธีโกนผมไฟในสมัยโบราณ
คนโบราณก่อนทำการโกนผมไฟ ก็มักจะดูฤกษ์โกนผมไฟ โดยมักจะเลือกวันที่เป็นฤกษ์ดี ฤกษ์ที่โหราจารย์หาให้ตามดวงชะตา (ผูกดวงตามเวลาเกิด)  เลือกเวลาที่เป็นมงคล  ถูกโฉลกกับตัวเด็กเป็นสำคัญ ซึ่งโดยส่วนใหญ่เมื่อครบ 1 เดือน กับ 1 วัน ก็มักจะจัดให้มีการทำขวัญ (โกนผมไฟ) ขึ้น เพื่อเป็นสิริมงคลแก่เด็ก และหากโกนผมไฟช้ากว่านี้มีความเชื่อกันว่า จะทำให้เด็กดื้อ และเลี้ยงยาก

ส่วนจะจัดพิธีโกนผมไฟให้ใหญ่โตแค่ไหนนั้น ก็แล้วแต่ฐานะของพ่อแม่แต่ละครอบครัว ซึ่งในสมัยก่อน พิธีโกนผมไฟมีขั้นตอนค่อนข้างมาก  โดยหลักของการโกนผมไฟ ได้แก่

- นิมนต์พระสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์
- เชิญผู้ใหญ่ในพิธีหลั่งน้ำมนต์ ด้วยสังข์น้ำที่ศีรษะเด็ก
- ระหว่างนั้น พระสงฆ์สวดชะยันโต ปี่พาทย์บรรเลงเพลงอวยชัย
- จากนั้นมอบเด็กให้ผู้อื่นมาโกนผมไฟต่อ
- พอเสร็จพิธีโกนผมไฟแล้ว จะมีพิธีเอาเด็กลงอู่สู่เปล




พิธีโกนผมไฟในปัจจุบัน
พิธีการโกนผมไฟหรือการทำขวัญเดือนในปัจจุบัน นับวันยิ่งหายากเต็มที ด้วยความที่ยุคสมัยเปลี่ยนไป ความเชื่อต่าง ๆ ที่เคยปฏิบัติสืบทอดกันมานั้น ก็ค่อย ๆ เลือนหายไปทุกที บวกกับสาเหตุของเวลาที่มีจำกัด ซึ่งในปัจจุบันนี้ คนส่วนใหญ่จะทำการโกนผมไฟกันเอง ซึ่งมักจะโกนในช่วงที่เด็กกำลังหลับอยู่ โดยอุปกรณ์ที่ใช้ในการโกนผมไฟนั้นก็ได้แก่

- ใบมีดโกน
- กรรไกร
- หวี
- ใบบอน หรือ ใบบัว 1 ใบ (ไว้รองเส้นผม)
- ดอกอัญชัน
 

เมื่อโกนผมไฟเสร็จแล้ว เส้นผมที่โกนไว้บนใบบอน หรือใบบัว ผู้ใหญ่จะเอาไปลอยน้ำ โดยเก็บส่วนหนึ่งใส่กล่องไว้พอเป็นพิธี แล้วไปวางในเตียงของเด็ก หรือไว้ใกล้ตัวเด็ก เพราะโบราณเชื่อกันว่า จะทำให้เด็กไม่งอแง เลี้ยงง่าย เมื่อโตไปจะมีความเจริญรุ่งเรืองก้าวหน้า และมีผู้ใหญ่หรือสิ่งศักดิ์สิทธิ์คอยคุ้มครองจากสิ่งไม่ดีทั้งหลาย

 
ขั้นตอนสุดท้ายของการโกนผมไฟก็คือ การนำดอกอัญชันมาทาให้เด็ก โดยขยี้ให้สีของดอกอัญชันออกมา แล้วนำมาทาที่ศีรษะของเด็ก ด้วยความเชื่อที่ว่า จะทำให้ผมที่ขึ้นใหม่ดกดำกว่าเดิม

และนอกจากโกนผมไฟแล้ว คิ้วของเด็กก็ต้องโกนด้วยเช่นกัน ดังนั้น คนโบราณจึงนิยมนำ ก้านพลูมาเขียนคิ้วด้วยความเชื่อที่ว่าจะทำให้คิ้วที่ขึ้นมาดกดำ และสวยงามได้รูป

เรื่องล่าสุดของหมวด ผู้หญิงอยากรู้

ดูหมวด ผู้หญิงอยากรู้ ทั้งหมด