คิดต่อจากปืน, เชื้อโรค, เหล็กกล้า : ทำไมเผ่าพันธุ์มนุษย์จากยูเรเชียเล่นกีฬาเก่งกว่าชาวบ้าน?

คิดต่อจากปืน, เชื้อโรค, เหล็กกล้า : ทำไมเผ่าพันธุ์มนุษย์จากยูเรเชียเล่นกีฬาเก่งกว่าชาวบ้าน?
Main Stand

สนับสนุนเนื้อหา

ปืน, เชื้อโรค และเหล็กกล้า 3 สิ่งนี้มีอะไรเกี่ยวข้องกัน?

ความเชื่อมโยงนี้ อาจไม่คุ้นหูของคนทั่วไป แต่ถ้าเป็นคอหนังสือสายวิชาการ คงรู้จักความเกี่ยวโยง ของ ปืน, เชื้อโรค และเหล็กกล้า เพราะนี่คือชื่อของหนังสือชื่อดังที่ได้รับรางวัลพูลิตเซอร์ รางวัลที่ทรงเกียรติที่สุดของสื่อสิ่งพิมพ์ ประจำปี 1998

หนังสือเริ่มนี้ เล่าถึงวิวัฒนาการของมนุษยชาติ ตั้งแต่จุดเริ่มต้นจนถึงการวางรากฐานพัฒนาขึ้นมาเป็นโลกแบบที่เราเห็นอยู่ในปัจจุบัน

สิ่งที่น่าสนใจที่หนังสือเล่มนี้เขียนไว้ หนึ่งในนั้นคือทฤษฎีที่ว่า มนุษย์ที่อาศัยอยู่ในแถบผืนทวีปยูเรเชียดั้งเดิม หรือทวีปยุโรปและเอเชียในปัจจุบัน ด้วยปัจจัยต่างๆ นานา จะทำให้มนุษย์ในแถบนี้มีพัฒนาการมากกว่าคนที่อาศัยอยู่ในทวีปอื่น จนเป็นผู้ครอบครองโลกในปัจจุบัน

สุดท้าย ทำให้ทวีปยุโรป ทวีปเอเชีย และทวีปอเมริกาเหนือ กลายเป็นทวีปที่มีความเจริญ สวนทางกับทวีปอเมริกาใต้ ทวีปแอฟริกา รวมไปถึงทวีปออสเตรเลีย

ขณะเดียวกัน ถ้ามองถึงความสำเร็จในโลกกีฬา ชาติที่ประสบความสำเร็จโดยรวม ส่วนใหญ่เป็นชาติที่คนพื้นเพจากแผ่นดินยูเรเชียอาศัยอยู่ ไม่ว่าจะเป็น สหรัฐอเมริกา, รัสเซีย, จีน, สหราชอาณาจักร, ญี่ปุ่น และอีกหลายชาติในยุโรป

หากลองเอาทฤษฎีแนวคิดบางอย่างจากหนังสือเล่มนี้มาปรับใช้กับวงการกีฬา เพื่ออธิบายว่า เหตุใดชาติจากที่มีประชากรจากทวีปยูเรเชีย ถึงเล่นกีฬาได้ดีกว่าชาติที่มีประชากรจากที่อื่น แบบที่หนังสือเล่มนี้เคยเขียนไว้

ต้นทุนที่ไม่เท่ากัน

จุดเริ่มต้นของการพัฒนาที่ไม่เท่าเทียม ไม่ได้เริ่มต้นมาจากตัวมนุษย์ แต่มาจากธรรมชาติที่ให้ต้นทุนในการดำเนินชีวิตของคนในแต่ละพื้นที่แตกต่างกันออกไป สิ่งนั้นคือ “สภาพภูมิศาสตร์”

 1

เมื่ออารยธรรมของมนุษย์เริ่มต้นขึ้น ตั้งแต่สมัยยังเป็นมนุษย์ถ้ำ มนุษย์ไม่ต้องการอะไรมากไปกว่า พื้นฐานง่ายๆ ของการยังชีพคือการหาอาหารมาประทังชีวิต และจากการหาอาหารด้วยการเก็บพืช ล่าสัตว์ ก้าวสำคัญที่ทำให้มนุษย์ มีวิวัฒนาการแตกต่างจากสิ่งมีชีวิตประเภทอื่น นั่นคือมนุษย์สามารถเพาะปลูก สร้างอาหารเองได้

สภาพภูมิศาสตร์ และสภาพอากาศ คือเครื่องชี้ชะตาสำคัญ ว่าพื้นที่ไหนมนุษย์ควรอยู่อาศัยได้บ้าง เพราะพื้นที่ซึ่งสามารถเพาะปลูกพืชและเลี้ยงสัตว์ได้ คือพื้นที่ที่มนุษย์ต้องการ

มีการอธิบายว่าลักษณะภูมิประเทศและภูมิอากาศ คืออากาศร้อนชื้น ติดทะเลแถวเมดิเตอร์เรเนียน (Mediterranean Sea) ช่วงประเทศสเปน, ฝรั่งเศส, อิตาลี, กรีซ ไปจนถึงอียิปต์, จอร์แดน, ซีเรีย และอิรัก ในเอเชียตะวันออกกลาง ซึ่งอยู่บนผืนดินยูเรเชีย

ได้รับการสรุปว่าเป็นพื้นที่ที่เหมาะสมกับการดำรงอยู่ของมนุษย์ สามารถเพาะปลูกพืชและเลี้ยงสัตว์ได้ง่าย และพืชที่เจริญเติบโตในอากาศแถบนี้ คือพืชที่เป็นประโยชน์ต่อร่างกายมนุษย์

จุดนี้กลายเป็นข้อได้เปรียบสำคัญของมนุษย์ที่อาศัยอยู่ในแผ่นดินยูเรเซีย เพราะสภาพอากาศแบบเมดิเตอร์เรเนียน กระจายไปทั่วแผ่นดินยูเรเชีย ซึ่งหาไม่ได้ในพื้นที่อื่น โดยเฉพาะอย่างยิ่ง อเมริกาใต้ และแอฟริกา ทำให้มนุษย์จากทวีปยุโรป และเอเชีย มีชีวิตที่ดี มีอาหารอุดมสมบูรณ์ ผ่านการเพาะปลูก

รวมไปถึงสัตว์ป่าที่สามารถใช้ประกอบอาหารได้ อย่างแกะ, แพะ, วัว หรือ หมู ล้วนเป็นสัตว์ท้องถิ่นของภูมิภาคยูเรเชียทั้งสิ้น ในขณะที่ทวีปแอฟริกา ตั้งแต่ตอนกลางลงไป และทวีปอเมริกาใต้ มีแต่สัตว์นักล่า ซึ่งไม่สามารถเปลี่ยนแปลงเป็นอาหารได้

 2

เรื่องแบบนี้ มองผ่านๆอาจไม่ส่งผลต่อการเล่นกีฬา แต่หากดูจริงๆแล้ว ในปัจจุบัน เราจะเห็นได้ว่าวิทยาศาสตร์การกีฬา โดยเฉพาะเรื่องของอาหาร ส่งผลต่อความสามารถของนักกีฬามากเพียงใด

สำหรับนักกีฬาอาชีพ ความแตกต่างด้านการดูแลอาหารสำหรับคนแต่ละพื้นที่อาจไม่แตกต่าง แต่สำหรับคนทั่วไป หรือเด็กๆ เยาวชนธรรมดา ที่กินอาหารตามท้องถิ่นทั่วไปล่ะ?

อาหารสำหรับนักกีฬาที่ควรกินในปัจจุบันเพื่อบำรุงสมรรถภาพร่างกาย ล้วนเป็นอาหารที่ต้องการความหลากหลาย เช่น ถั่ว, ข้าว, กล้วย, นม, อาหารแป้ง, มันสำปะหลัง, ธัญพืชต่างๆ รวมไปถึงเนื้อปลาอีกด้วย

อาหารที่กล่าวมาข้างต้นหากินได้ไม่ยากนัก หากอาศัยอยู่ในพื้นที่, ยุโรป, เอเชีย, อเมริกาเหนือ แต่ในทางกลับกัน ทวีปอเมริกาใต้กับแอฟริกาตอนกลางลงไป กลับไม่สามารถหาของกินพวกนี้ได้ง่าย เทียบเท่ากับพื้นที่ตอนเหนือเส้นศูนย์สูตร ที่มีความอุดมสมบูรณ์มากกว่า

ท้ายที่สุด หากคุณสมบัติของร่างกายไม่เทียบเท่ากัน ด้วยสาเหตุของการขาดสารอาหารบำรุงร่างกาย คงไม่ใช่เรื่องง่ายที่มนุษย์จะสามารถทำกิจกรรมหลายอย่างให้ได้ดีเต็มประสิทธิภาพ รวมถึงการเล่นกีฬาด้วยเช่นกัน

ความรู้ที่จำกัด

“สิ่งที่จำแนกความแตกต่างได้อย่างชัดเจนที่สุด ที่ทำให้คนที่ทะนงว่าตอนเองเป็นผู้เจริญ ที่ยกระดับพวกเขาเหนือคนป่าเถื่อน คือภาษาเขียน”

“ความรู้นำมาซึ่งอำนาจ และด้วยเหตุนี้ ภาษาเขียนจึงนำอำนาจมาสู่สังคมสมัยใหม่”

 3

บทที่ 12 ของหนังสือ ปืน, เชื้อโรค และเหล็กกล้า เขียนถึงประโยคข้างต้นในหน้าแรกของบท เพื่อบ่งบอกถึงเหตุผลสำคัญที่ทำให้โลกวิวัฒนาการไปอย่างรวดเร็ว สิ่งนั้นคือ “ภาษาเขียน”

คุณค่าของภาษาเขียน คือเครื่องบันทึกและถ่ายทอดความรู้ จากบุคคลสู่บุคคล จากยุคสมัยสู่อีกยุคสมัย และจากพื้นที่สู่อีกพื้นที่ หากไม่มีภาษาเขียน การส่งต่อความรู้ก็ไม่เกิด

ณ ช่วงเวลาเริ่มต้นอารยธรรมของมนุษยชาติ มี 11 ภาษาเกิดขึ้นในผืนแผ่นดินยูเรเชีย จากทั้งสิ้น 17 ภาษาการส่งต่อความรู้ในด้านต่างๆของผืนแผ่นยูเรเชียจึงเป็นไปอย่างรวดเร็ว และได้เปรียบกว่ามนุษย์ในพื้นที่อื่น

สำหรับในโลกกีฬา ภาษาเขียน ไม่ได้หมายถึงตัวอักษร แต่หมายถึงกฎกติกา, ความรู้ด้านแทคติค, ด้านการฝึกซ้อม ซึ่งเป็นความรู้ที่ถ่ายทอดกันออกไป

 4

ซึ่งปฏิเสธไม่ได้ว่า แทคติค, ความเชี่ยวชาญ ด้านกีฬาในปัจจุบัน ถูกถือครองโดยคนที่มีพื้นเพจากพื้นที่ยูเรเชีย ซึ่งในที่นี่รวมถึงคนยูเรเชียพลัดถิ่น อย่าง สหรัฐอเมริกา, แคนาดา ไปจนถึงออสเตรเลีย

การถ่ายทอดความรู้ บางทีจึงถูกจำกัดไว้ภายในคนในพื้นที่ยูเรเชีย เพราะไม่ใช่เรื่องง่ายที่คนจากทวีปอเมริกาใต้จะเดินทางไปเรียนรู้วิชาการต่อสู้ แบบมวยไทยที่เมืองไทย หรือชาวเคนยาอยากจะเล่นฟุตบอลแบบบาร์เซโลน่า ก็ไม่ใช่เรื่องง่ายเช่นกัน

เมื่อมีความรู้ ความเชี่ยวชาญ อยู่ในมือ การสร้างนักกีฬา หรือฝึกฝนตัวเอง ให้เป็นเลิศทางกีฬา สามารถทำได้โดยง่าย เมื่อเทียบกับคนกลุ่มอื่น ที่ต้องเริ่มต้นจากศูนย์ และการเล่นกีฬาอย่างเป็นเลิศ ที่กลายเป็นเรื่องที่ยาก

ชีวิตดี ไม่ได้มีทุกที่บนโลก

มนุษย์อย่างเราๆ หากต้องใช้ชีวิตแบบอดอยาก กินอาหารแบบตามมีตามเกิด คงยากที่จะนำเวลาที่มีในชีวิต ไปทำกิจกรรมอื่น เพื่อหาความสุข หรือพัฒนาความสามารถ ขีดจำกัดของตัวเอง

 5

ในขณะที่มนุษย์จากแอฟริกาหรือทวีปอเมริกาดั้งเดิม ยังต้องใช้ชีวิตออกล่า หาอาหารกินตามธรรมชาติ ฝั่งมนุษย์จากยูเรเชีย สามารถประดิษฐ์สิ่งของขึ้นมาใช้งาน ได้ตั้งแต่ช่วง 1,700 ปี ก่อนคริสตกาล ณ ทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ศูนย์กลางอารยธรรมเก่าแก่ของโลก

เพราะเมื่อมนุษย์มีชีวิตที่มีความสุขด้วยเรื่องพื้นฐาน มีอาหารการกินอิ่มหนำสำราญ พวกเขาสามารถนำเวลาที่มีไปสร้างสิ่งประดิษฐ์ และเทคโนโลยีต่างๆ เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตต่อไป

สิ่งประดิษฐ์ต่างๆที่ถูกเลือกว่ามีความสำคัญต่อชีวิตมนุษย์ อย่าง สื่อสิ่งพิมพ์, ยานพาหนะ, อาวุธ, ไฟฟ้า, เครื่องมือสื่อสาร หรือแม้กระทั่ง กางเกงยีนส์ ล้วนเป็นสิ่งที่ออกมาจากความคิดของคนในพื้นที่ทวีปอเมริกาเหนือ, ยุโรป และเอเชีย ทั้งสิ้น

การเริ่มต้นของกีฬาถือว่าเป็นการสร้างสรรค์อีกรูปแบบหนึ่ง กีฬาระดับโลกซึ่งมีมูลค่าสูง และมนุษย์นิยมเล่นอยู่ในปัจจุบัน ก็มีจุดกำเนิดมาจากชาติที่อาศัยโดยคนจากแผ่นดินยูเรเชีย ไม่ว่าจะเป็น ฟุตบอล, บาสเกตบอล, คริกเก็ต, เทนนิส, วอลเลย์บอล, ปิงปอง, กอล์ฟ, รักบี้ หรือเบสบอล

ถ้าจะหาสาเหตุว่าทำไมกีฬาถึงต้องเริ่มต้นที่ชาติที่อาศัยโดยคนจากยูเรเชีย อย่างอังกฤษ, สก็อตแลนด์ หรือสหรัฐอเมริกา แม้กระทั่งกีฬาของมวลมนุษยชาติ อย่างโอลิมปิก ต้องเริ่มต้นที่กรีซ ไม่ไปเริ่มต้น ที่ อาร์เจนติน่า, ชิลี หรือ นามิเบีย และโมซัมบิค

ต้องย้อนไปดูจุดเริ่มต้นของความหมายคำว่า “สปอร์ต” ซึ่งมีรากศัพท์มาจากภาษาฝรั่งเศสเก่า คำว่า “desport” อันแปลว่า เวลาว่าง นอกจากนี้ ในช่วงศตวรรษที่ 14 คำว่าสปอร์ต สื่อความหมายถึง กิจกรรมใดๆที่มนุษย์ใช้หาความบันเทิง ตามความหมายในภาษาอังกฤษ

หากชีวิตมนุษย์ ยังคงวุ่นวายอยู่กับการหาทางเอาชีวิตรอด ไม่มีทางที่จะเอาเวลามาคิดสร้างสรรค์ หากิจกรรมทำในเวลาว่าง เพื่อหาความสุขในแต่ละวันได้อย่างแน่นอน

ด้วยชนชาติจากทวีปยูเรเชียเป็นผู้ให้กำเนิดกีฬาเหล่านี้ พวกเขาย่อมมีความถนัดในกีฬาที่พวกเขาคิดค้นเอง มากกว่าคนจากอารยธรรมอื่น เพราะกีฬา ล้วนเป็นการประยุกต์กิจกรรมการเล่นและสิ่งของรอบตัวจากชีวิตประจำวันมาทั้งสิ้น

นอกจากนี้ เทคโนโลยีต่างๆที่ล้ำหน้าไปมากกว่าชาติอื่นของผืนแผ่นดินยูเรเชีย ทำให้พวกเขามีเครื่องอำนวยความสะดวกที่เพียบพร้อม มากกว่าผู้คนจากผืนแผ่นดินอื่นในการเล่นกีฬา

 6

นึกภาพตามง่ายๆ ในปัจจุบัน เราจะเล่นกีฬาอะไรได้บ้าง ถ้าอาศัยอยู่ในยุโรป, อเมริกาเหนือ หรือเอเชีย ได้แทบทุกอย่าง ทั้งกีฬากลางแจ้งหรือในร่ม เพราะว่ามีเทคโนโลยีที่เข้ามาช่วยเหลือให้ผู้คนสามารถเล่นกีฬานั้นได้จริง

ขณะที่คนในทวีปแอฟริกา หรืออเมริกาใต้ มีเทคโนโลยีที่จำกัด ลองนึกภาพถึงการเล่นกอล์ฟ, เทนนิส, รักบี้ หรือ เบสบอล ในผืนแผ่นดินแอฟริกา โดยปราศจากเทคโนโลยีเข้ามาช่วยเหลือ ทั้งเรื่องสภาพอากาศและสิ่งอำนวยความสะดวก

เมื่อมนุษย์ในทวีปเอเชียและยุโรป หรือแม้กระทั่ง อเมริกาเหนือ ที่อพยพไปจากยุโรป มีชีวิตที่ดีกว่าอย่างรอบด้าน ทั้งเทคโนโลยีอำนวยความสะดวก, อาหารการกิน ไปจนถึงความคุ้นเคยของชนิดกีฬา ทำให้พวกเขากุมความได้เปรียบมหาศาล กับการเป็นนักกีฬาอาชีพที่ประสบความสำเร็จตลอดช่วงระยะเวลาที่ผ่านมา

แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าประชาชนท้องถิ่นจากชาติอื่นจะไม่ประสบความสำเร็จด้านกีฬา เราเห็นนักฟุตบอลหลายคนที่มีพื้นเพจากอเมริกาใต้ประสบความสำเร็จ เราเห็นนักมวยจากเม็กซิโกเป็นแชมป์โลก เราเห็นนักวิ่งจากแอฟริกาได้เหรียญทองโอลิมปิก

สุดท้ายแล้ว หากมีความตั้งใจ, ความหวัง และความฝัน ที่อยากจะเล่นกีฬา การเป็นคนเชื้อชาติที่มาจากแผ่นดินยูเรเชียหรือไม่ คงไม่สำคัญเท่ากับหัวใจที่รักในการเล่นกีฬาของทุกคนบนโลกใบนี้

ติดตามSanook! Sport

ผลบอลสด โปรแกรมบอล พร้อมข้อมูลก่อนเตะ ข่าวสารฟุตบอลทั้งไทยและลีกชั้นนำ รวมถึงกีฬาอื่นๆ จากทุกมุมโลก ร่วมเป็นแฟนเพจเราบน Facebook ได้ที่นี่!!