"Swingman" หากคุณเป็นแฟนบาสเกตบอลตัวจริง คุณต้องรู้จักคำนี้ ไม่ว่าคุณจะรู้จักจากผ่านนักบาสเกตบอล หรือเสื้อแข่งขัน

แต่หากคุณไม่รู้จัก นี่คือโอกาสดีที่จะทำให้คุณได้รู้ถึงหนึ่งคำศัพท์ที่มีตัวตน และอิทธิพลในวงการบาสเกตบอล มายาวนานร่วม 60 ปี ทั้งในและนอกสนามแข่งขัน

Main Stand จะพาไปรู้จักคำว่า Swingman จากคำที่ใช้เรียกนักบาสที่เก่งจนสามารถเล่นได้มากกว่าหนึ่งตำแหน่ง บนสนามแข่งขัน จนถึงวันที่กลายเป็นคำเรียกเสื้อบาสเกตบอล ที่แสนจะคุ้นหูในวงการกีฬายัดห่วง

ต้นกำเนิด Swingman

ความหมายของคำว่า Swingman คือคำที่ใช้อธิบายผู้เล่นในกีฬาบาสเกตบอล ที่สามารถเล่นได้มากกว่า 1 หนึ่งตำแหน่ง ซึ่งโดยปกติแล้วผู้เล่นแบบนี้ จะถูกเรียกว่า Tweener (ทวีนเนอร์) แต่ Swingman จะเป็นคำเรียกเฉพาะ สำหรับผู้เล่นที่เล่นได้ทั้งตำแหน่ง Shooting Guard และ Small Forward เท่านั้น

เหตุผลที่ผู้เล่นซึ่งสามารถเล่นได้ทั้งสองตำแหน่งนี้ จะต้องถูกเรียกว่า Swingman มีที่มาจากหลายเหตุผล.. ข้อแรกคือหากกางตำราแทคติก ถึงการยืนตำแหน่งในกีฬาบาสเกตบอล ตำแหน่ง Shooting guard และ Small Forward จะยืนอยู่คนละฝั่งของสนาม โดย Shooting Guard จะยืนอยู่ทางฝั่งซ้าย และ Small Forward ยืนอยู่ทางฝั่งขวา

นอกจากนี้ ทั้งสองตำแหน่งถือเป็นตำแหน่งประเภทปีก (Wing) ที่มีบทบาทสำคัญ ในการเล่นวงนอก พื้นที่ริมเส้น สร้างสรรค์เกม รวมถึงยิง 3 คะแนน รวมถึงสไตล์การเล่นของทั้งสองตำแหน่ง ไม่ได้แตกต่างกันมากนัก และต้องการความสามารถที่ยอดเยี่ยมคล้าย ๆ กัน ทำให้นักบาสเกตบอลที่เก่งมากพอสามารถยืดหยุ่นเล่นได้ทั้งสองตำแหน่ง

คำว่า Swingman มีจุดกำเนิดขึ้นอย่างเป็นทางการ ในยุค 60s โดยผู้ที่ทำให้คำนี้กำเนิดขึ้น คือ จอห์น ฮาฟลิเช็ค ตำนานผู้ล่วงลับของทีม บอสตัน เซลติกส์ ที่ประสบความสำเร็จในฐานะแชมป์ NBA 8 สมัย และติดทีมออลสตาร์ของลีกอีก 13 ครั้ง

ฮาฟลิเช็ค เริ่มต้นในฐานะตัวสำรองเป็นหลัก ในช่วงเริ่มต้นของอาชีพ ด้วยเพราะเขาเป็นคนที่มีความผสมผสาน ทั้งการเป็นผู้เล่นตำแหน่ง Guard และ Forward ... ฮาฟลิเช็คมีรูปร่างสูงใหญ่ถึง 196 เซนติเมตร แต่กลับคล่องแคล่วว่องไว และเปี่ยมไปด้วยพละกำลัง แถมยังจ่ายบอลให้เพื่อนได้อย่างเฉียบคม

Sport Illustrated นิตยสารกีฬาชื่อดัง ให้นิยามเขาในฐานะผู้เล่นแบบ Swingman เพราะว่าเขาเร็วเกินไป ที่จะเล่น Forward ในทางกลับกันก็แข็งแกร่งเกินไปที่จะเล่น Guard ... ท้ายที่สุด ฮาฟลิเช็คพัฒนาตัวเอง จนเป็นทั้ง Shooting Guard และ Small Forward ที่สมบูรณ์แบบ

ฮาฟลิเช็ค คือทุกอย่างของคำว่า Swingman เขาไม่เพียงทำให้คำนี้เป็นที่รู้จัก แต่คนที่สมควรจะถูกเรียกว่า Swingman จะต้องเก่งและมีความสามารถ ไม่น้อยไปกว่าฮาฟลิเช็ค นั่นคือต้องมีรูปร่างสูงใหญ่ มีความรวดเร็วในการเคลื่อนที่ ทั้งสปีดต้น หรือการเปลี่ยนทิศทางการเคลื่อนตัวแบบฉับพลัน นอกจากนี้ต้องแข็งแกร่งมากพอ ที่จะเลี้ยงฝ่าเข้าวงในไปทำแต้ม

หลังจากยุคของฮาฟลิเช็ค มีผู้เล่นแบบ Swingman ตามเขามาอีกหลายคน ไม่ว่าจะเป็น จอร์จ เกอร์วิน, ไคลด์ แดร็กซ์เลอร์ และที่โด่งดังที่สุด โคบี ไบรอันท์

แม้กระทั่งยุคปัจจุบัน ผู้เล่นแบบ Swingman ยังคงมีให้เห็นอยู่ ไม่ว่าจะเป็น พอล จอร์จ หรือ จิมมี บัตเลอร์

นิยามของคำว่า Swingman ในวงการบาสเกตบอล จึงเป็นเหมือนชื่อที่นิยาม สิ่งที่แตกต่างกันสุดขั้ว แต่สามารถผสมผสานเข้ากันได้เป็นอย่างดี และด้วยอิทธิพลของผู้เล่นแบบ Swingman ทำให้ชื่อนี้เป็นที่ติดหู จนมีบทบาทนอกสนามแข่งขัน

Swingman บนเสื้อแข่งขัน

หากพูดถึงกีฬาบาสเกตบอล สิ่งหนึ่งที่โดดเด่นขึ้นมา จนกลายเป็นภาพจำติดตา นั่นคือเสื้อแข่งขัน รูปทรงที่แตกต่าง บวกกับความสวยงามของเสื้อแข่ง ทำให้เสื้อบาสเกตบอล กลายเป็นที่ต้องการของแฟนบาสมาโดยตลอด

ย้อนไปในอดีต วงการบาสเกตบอล ไม่ต่างจากวงการกีฬาอื่น นั่นคือ เสื้อที่วางจำหน่ายทั่วไป จะเป็นเกรดแฟน หรือที่เรียกว่า Replica ขณะที่เสื้อของผู้เล่นที่ใส่ลงสนามจริง จะเป็นอีกเกรดหนึ่ง นั่นคือ Authentic

อย่างไรก็ตาม ปัญหาสำคัญอยู่ที่ เสื้อเกรดแฟนกลับไม่ได้เป็นที่นิยมนัก ในหมู่แฟนบาสพันธ์ุแท้ เพราะเสื้อแข่งเกรด Replica เป็นเสื้อแข่งที่แตกต่างจากเสื้อแข่งจริงของนักบาสพอสมควร เนื่องจากขายในราคาที่ต่ำกว่า จึงต้องลดต้นทุน ทำให้คุณภาพของเสื้อเกรดนี้ต่ำลงไปด้วย

ผลลัพธ์ที่ตามมาคือแฟนบาส นิยมไปซื้อเสื้อเกรด Authentic กันหมด เพราะสวยกว่า, เนื้อผ้าดีกว่า, ชื่อและเบอร์บนเสื้อจะเป็นแบบปัก (ขณะที่เกรดแฟนเป็นงานสกรีน) อย่างไรก็ตาม ราคาเสื้อเกรดนี้ แพงกว่าเกรดแฟนมากเป็น 2 เท่า จึงไม่ใช่ทุกคนที่จะจับจองเป็นเจ้าของเสื้อแข่งเกรดนี้

อย่างไรก็ตาม ด้วยความเป็นอเมริกันเกมส์ กีฬาต้องมาพร้อมธุรกิจ.. ในปี 2010 adidas และ NBA ได้ร่วมกันแก้ปัญหาเพื่อหวังกระตุ้นยอดขายเสื้อบาสเกตบอลให้ดีขึ้นกว่าเดิม รวมถึงพัฒนาให้ผลิตภัณฑ์มีความทันสมัย ไม่ซ้ำซากเหมือนที่ผ่านมา

adidas จึงคิดไอเดียที่จะสร้างเสื้อแข่งเกรดรองรูปแบบใหม่ขึ้นมา ที่เป็นการผสมผสานระหว่าง เกรด Authentic และ Replica ด้วยการทำเสื้อรูปทรงกระชับ เบอร์และชื่อบนเสื้อแข่งเป็นการปัก เหมือนเกรด Authentic แต่ขณะเดียวกัน ได้ทำการลดเทคโนโลยีบนตัวเสื้อ รวมถึงเกรดของเนื้อผ้าลง ให้เป็นระดับใกล้เคียงกับเกรด Replica

เสื้อแข่งประเภทนี้ ถูกเรียกว่า “Swingman” เพราะเป็นการผสมผสานระหว่าง เกรดเสื้อแข่งที่แตกต่างกัน ได้อย่างลงตัว เหมือนกับผู้เล่นประเภท Swingman ที่มีคุณสมบัติเล่นได้ทั้ง Forward และ Guard ผสมผสานในตัวเองอย่างไร้ที่ติ

นอกจากนี้ ทาง adidas ยังมีไพ่ลับ เป็นเสื้อรุ่นพิเศษของ Swingman ที่ถูกเรียกว่า “NBA Revolution 30” เป็นเสื้อแข่งแบบ Swingman แต่มีเนื้อผ้าที่ดีกว่าเดิม และแน่นอนว่า มาพร้อมกับราคาที่แพงขึ้น

ไม่ว่าอย่างไรก็ตาม เสื้อแข่ง Swingman ได้รับความนิยมอย่างรวดเร็ว และเป็นขวัญใจของแฟนบาสทั่วโลก ชนิดที่เรียกว่า ทำเอาเสื้อแข่งเกรด Replica ตกกระป๋องในทันที และกลายเป็นเสื้อแข่งชนิดที่แทบไม่มีแฟนบาสพันธุ์แท้ สวมใส่แล้วในปัจจุบัน

หลังจากถือกำเนิดขึ้น เสื้อแข่งเกรด Swingman มีความเปลี่ยนแปลงหลายอย่าง โดยเฉพาะการเปลี่ยนจากการปักชื่อและเบอร์ลงบนเสื้อ กลายเป็นการสกรีนร้อนแทน ในปีสุดท้ายของ adidas รวมถึงยุคของ Nike นับตั้งแต่ปี 2017 ทำให้มีแฟนบาสจำนวนไม่น้อย บ่นถึงเรื่องคุณภาพเสื้อที่ต่ำลง

อย่างไรก็ตาม ถึงจะมีเสียงบ่น แต่เสื้อแข่งเกรด Swingman ยังคงเป็นเสื้อยอดนิยมอันดับ 1 ของแฟนบาสเกตบอลอยู่เสมอ เพราะเป็นเสื้อที่ใส่ง่าย ใส่สบาย และราคาไม่แรง รวมถึงหาซื้อได้ทั่วไปตามท้องตลาด

ด้าน Nike ผู้ผลิตถือลิขสิทธิ์ผลิตเสื้อแข่ง NBA ในปัจจุบัน ได้ให้เหตุผลว่า เสื้อแข่ง Swingman ในยุค Nike จะหันมาเน้นตลาดด้านแฟชั่นมากยิ่งขึ้น แม้เรื่องคุณภาพอาจจะลดลง แต่แฟนบาสเกตบอลจะได้เสื้อแข่งที่สวยงามกว่าจากในอดีต (พูดง่าย ๆ คือสวยกว่ายุค adidas) สามารถใส่เป็นเครื่องแต่งกายแฟชั่นได้มากขึ้น ไม่ใช่แค่เครื่องแต่งกายด้านกีฬาอีกต่อไป

แต่เหตุผลที่จริง ซึ่งทำให้เสื้อแข่งเกรด Swingman ยังคงเป็นที่นิยมจนถึงทุกวันนี้ คือเรื่องของราคา ที่ยังคงถูกแบบเสมอต้นเสมอปลาย ... โดยเสื้อแข่ง Swingman รุ่นสุดท้ายของ adidas มีราคา 109.99 เหรียญดอลลาร์สหรัฐฯ (ประมาณ 3,400 บาท) ปัจจุบันเสื้อแข่ง Swingman ของ Nike ก็ยังคงมีราคาเท่าเดิม ไม่เพิ่มแม้แต่ดอลลาร์เดียว

ขณะที่เสื้อแข่งเกรด Authentic แม้จะคุณภาพดีกว่า แต่ราคาพุ่งสูงถึง 199.99 เหรียญดอลลาร์สหรัฐฯ หรือประมาณ 6,200 บาทเลยทีเดียว แน่นอนว่าด้วยราคาแบบนี้ ไม่ใช่แฟนบาสทุกคนที่จะสามารถซื้อได้

เสื้อแข่ง Swingman จึงคล้ายเป็นเสื้อแข่ง ที่สามารถตอบโจทย์แฟนบาสเกตบอลได้หลายช่องทาง ไม่ว่าจะเป็นแฟนกลุ่มงบน้อย, แฟนขาจรที่อยากได้เสื้อบาสมาเก็บสักตัว, แฟนที่อยากได้เสื้อบาสไปแต่งตัวแฟชั่น หรือ เล่นกีฬาในทุกวัน เสื้อเกรด Swingman สามารถตอบโจทย์ได้หมด

แม้คำว่า Swingman ระหว่างการให้คำนิยามรูปแบบของผู้เล่น กับเรื่องของเสื้อแข่งขัน จะไม่ได้มีอะไรเกี่ยวข้องกันโดยตรง แต่เราปฏิเสธไม่ได้ถึงอิทธิพลของคำว่า Swingman ที่เราเชื่อว่าหากคุณเป็นคอกีฬาบาสเกตบอลตัวจริง คุณจะต้องรู้จักคำนี้ ไม่ว่าจะจากผู้เล่น หรือเสื้อแข่งขันก็ตาม

"Swingman" : เสื้อแข่งบาสเกตบอลที่ตอบโจทย์แฟนบาสฯทุกกลุ่ม

"Swingman" : เสื้อแข่งบาสเกตบอลที่ตอบโจทย์แฟนบาสฯทุกกลุ่ม1 / 8