ทำไมหนังสั้น AI มีใบหน้าเดียวกันหมด? ผู้กำกับเปิดที่มา "ใบหน้าเริ่มต้น" ของพระเอก-นางเอก

21 ก.ค. 69 (21:12 น.) พิมพ์

แชร์เรื่องนี้

แชร์เรื่องนี้Line Twitter Facebook

ไขปริศนาวงการซีรีส์สั้น! ทำไมตัวละครจาก AI ถึงหน้าบล็อกเดียวกันหมด

สันกรอบหน้าคมกริบ ริมฝีปากบาง แววตาเย็นชาทรงพลัง หรือใบหน้ารูปไข่ ดวงตากลมโต ผิวพรรณเปล่งปลั่ง... สำหรับผู้ใช้ที่เลื่อนแอปพลิเคชันชมซีรีส์สั้นในปัจจุบัน คงคุ้นเคยดีว่าตัวละครเอกทั้งชายและหญิงในผลงานที่สร้างด้วยปัญญาประดิษฐ์ (AI) มักจะถอดแบบโครงหน้าและเค้าโครงเดียวกันมาอย่างน่าตกใจ จนเกิดคำถามในโลกออนไลน์ว่า "ทำไมประธานบริษัทสุดเย็นชาในเรื่องที่แล้ว ถึงมีหน้าตาเหมือนกับแม่ทัพที่ถูกเนรเทศในอีกเรื่องหนึ่งเปี๊ยบ?" ถึงขั้นเกิดแฮชแท็กไวรัลที่ว่า "ใบหน้า AI ชวนให้รู้สึกพะอืดพะอมทางกายภาพ" ขึ้นมาเลยทีเดียว

ในทางทฤษฎี โมเดล AI ที่ฝึกฝนด้วยคลังข้อมูลมหาศาลควรจะสร้างสรรค์ใบหน้าที่หลากหลายได้อย่างไม่จำกัด แต่เหตุใดซีรีส์สั้น AI ในปัจจุบันจึงผลิตตัวละครหน้าพิมพ์นิยมออกมาซ้ำ ๆ กันเช่นนี้?

เปิดที่มา "ใบหน้าเริ่มต้น" (Default Face) ของ AI

การสร้างตัวละคร AI ในซีรีส์สั้นโดยทั่วไปมี 2 วิธีหลัก คือ การป้อนคำสั่ง (Prompt) ให้โมเดลสร้างขึ้นมาเองโดยตรง และการใช้ภาพถ่ายคนจริงเป็นอ้างอิงเพื่อปรับแต่งโมเดล

โม่เจิ้ง (Mo Zheng) ผู้กำกับงาน AI ให้ข้อมูลว่า หากผู้สร้างป้อนคำสั่งเพียงว่า "หญิงสาวสวยกำลังดื่มกาแฟในคาเฟ่" โดยไม่ใส่ภาพอ้างอิง ระบบมักจะประมวลผลออกมาเป็น "หน้าตารูปแบบมาตรฐาน" ของสาวงามตามพิมพ์นิยมเอเชียทันที ได้แก่ ตาโต จมูกโด่ง คางเรียวแหลม และผิวขาวอมชมพู เนื่องจากในกระบวนการเทรน AI ตัวโมเดลจะตั้งค่าพารามิเตอร์ความงามตามมาตรฐานทั่วไปไว้ และยิ่งหากใช้เครื่องมือฟรี ระบบจะเลือกดึงเอาค่าเฉลี่ยของใบหน้าที่ปลอดภัยและถูกใชักระจายตัวมากที่สุดออกมา

ในส่วนของตัวละครชายก็ไม่ต่างกัน โม่เจิ้งระบุว่าหากไม่มีการลงรายละเอียดตัวละคร ตัวละครชายเอเชียมักจะมีโครงหน้าและลักษณะเด่นคล้ายนักแสดงเกาหลี เนื่องจากวิดีโอตัวอย่างที่ใช้ฝึกฝน AI ในปัจจุบันมีสัดส่วนของซีรีส์และภาพยนตร์เกาหลีสูงมาก ส่งผลให้มาตรฐานความงามแบบเกาหลีกลายเป็นค่าเริ่มต้นโดยปริยาย นอกจากนี้ การใช้คลังข้อมูล "ตลาดมืด" หรือชุดข้อมูลละเมิดลิขสิทธิ์ราคาถูกมาใช้อีก ก็ยิ่งทำให้โครงหน้าตัวละครเกิดความซ้ำซากจำเจยิ่งขึ้น

อุตสาหกรรมชุ่ยทำพิษ: สั่งผลิตแบบโรงงานเพื่อลดต้นทุน

หวัง ซีเวิน (Wang Xiwen) ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยเทคโนโลยีทางปัญญา สถาบันอินเทอร์เน็ตอุตสาหกรรมปักกิ่ง หัวเซีย ได้เปิดเผยถึงขั้นตอนการผลิต "ใบหน้า AI แบบยกแพ็ก" ในเชิงอุตสาหกรรมว่าประกอบด้วยกระบวนการชุ่ย ๆ ดังนี้:

สร้างพิมพ์นิยม: ใช้คำสั่งทั่วไปสร้างใบหน้ามาตรฐานที่ดูดีขึ้นมาหนึ่งแบบ
ล็อกค่า Seed: ล็อกค่าตัวเลขเพื่อคงลักษณะใบหน้าเดิมไว้ตลอดทั้งเรื่อง
ใส่แม่แบบอารมณ์สำเร็จรูป: ข้ามขั้นตอนการปรับอารมณ์หรือสีหน้าอย่างละเอียด (Micro-expressions) ในแต่ละเฟรม
เรนเดอร์รวดเดียว: ทำการประมวลผลทั้งเรื่องในครั้งเดียวเพื่อประหยัดเวลาและตัดขั้นตอนการตัดต่อภาพแยกส่วน

กระบวนการดังกล่าวทำให้ตัวละครขาดเอกลักษณ์เฉพาะตัว เพื่อหลีกเลี่ยงความผิดพลาดในการผลิตจำนวนมาก ผลลัพธ์จึงได้เป็น "ดิจิทัลโมเดลหน้าบล็อกเดียวกัน" ที่ปราศจากเสน่ห์และมิติ

เมื่อค่าใช้จ่ายและอัลกอริทึมบีบบังคับให้ต้องใช้ "หน้ากาก AI"

การผลิตตัวละคร AI ให้มีเอกลักษณ์ สมจริง และมีรายละเอียดผิวพรรณหรือริ้วรอยตามจริง ต้องใช้ทั้งเวลาและงบประมาณสูงมาก โม่เจิ้งยกตัวอย่างการทำซีรีส์แอ็กชันแฟนตาซีว่า ต้องเสียค่าบริการซอฟต์แวร์ AI ระดับพรีเมียม และการเจนวิดีโอความยาวเพียง 15–30 วินาที อาจมีต้นทุนสูงถึง 15–100 หยวน (ราว 75–500 บาท) ซึ่งถือเป็นต้นทุนที่สูงมากหากเทียบกับการใช้เครื่องมือฟรีที่สร้างใบหน้ามาตรฐานออกมา

นอกจากนี้ อัลกอริทึมของแพลตฟอร์มต่าง ๆ มักจะนำเสนอและดันฟีดคอนเทนต์ที่ใช้ใบหน้าพิมพ์นิยมที่ระบบคุ้นเคย ส่งผลให้ผู้ผลิตยิ่งยึดติดกับแนวทางเดิมเพื่อเพลย์เซฟ และเน้นกลยุทธ์ "เน้นปริมาณ ทำไว ขายไว"

คนดูเริ่มเบื่อหน่าย! ปริมาณฟองสบู่ซีรีส์ AI เริ่มชะลอตัว

การพึ่งพาใบหน้า AI ที่ซ้ำซากกำลังทำให้ความอดทนของผู้บริโภคลดลง ข้อมูลจากDataEye-ADX ระบุว่า ในเดือนพฤษภาคม ปี 2026 ปริมาณซีรีส์และอนิเมะ AI ใหม่บนแพลตฟอร์ม Douyin มีจำนวนลดลงติดต่อกันเป็นเดือนที่สอง เช่นเดียวกับอัตราการเติบโตของยอดวิวที่เริ่มชะลอตัวลงอย่างเห็นได้ชัด

รายงานจากสมาคมการกระจายเสียงและแพร่ภาพทางอินเทอร์เน็ตแห่งประเทศจีนระบุว่า ในช่วงไตรมาสแรกของปี 2026 มีซีรีส์สั้นเปิดตัวสูงถึง 128,000 เรื่อง โดยกว่า 95% (ราว 122,000 เรื่อง) เป็นผลงานที่สร้างจาก AI ซึ่งเมื่อเทียบกับสถิติทั้งปี 2025 ที่มีซีรีส์สั้นเปิดตัวราว 33,000 เรื่อง จะพบว่าการผลิตในไตรมาสเดียวของปี 2026 มีปริมาณมากกว่าปีก่อนทั้งปีถึงเกือบ 4 เท่า

การทะลักของคอนเทนต์ AI ที่ไร้คุณภาพและใช้หน้าตาซ้ำ ๆ กำลังกลายเป็นวิกฤตที่บั่นทอนความน่าติดตามของอุตสาหกรรมซีรีส์สั้นอย่างรุนแรงในปัจจุบัน

ท้ายที่สุด ปัญหาตัวละคร AI หน้าบล็อกเดียวกันในซีรีส์สั้น เกิดจากการลดต้นทุน กระบวนการผลิตแบบอุตสาหกรรมที่เน้นความเร็ว และข้อจำกัดของโมเดล AI ฟรี หากผู้ผลิตยังไม่หันมาใส่ใจเรื่องคุณภาพและเอกลักษณ์ของตัวละคร ความเห่อของผู้ชมต่อคอนเทนต์ AI อาจลดลงจนเข้าสู่วิกฤตได้ในที่สุด