ประตูไมโครเวฟ ทำไมต้องเป็นลายตาข่ายรูๆ ยืนจ้องเตาตอนอุ่นอาหาร อันตรายไหม?

ความจริงของไมโครเวฟ ทำไมฝาประตูต้องเป็นลาย "ตาข่าย" ไม่เป็นกระจกใสๆ ยืนจ้องเตาตอนอุ่นอาหาร อันตรายไหม?

เคยสังเกตไหมว่า ตรงกระจกประตูไมโครเวฟ ทำไมต้องทำเป็น "ลายตาข่ายสีดำๆ" บดบังสายตาด้วย? จะทำเป็นกระจกใสๆ ให้เราเห็นอาหารชัดๆ ไปเลยไม่ได้หรือไง? ซึ่งในความเป็นจริงแล้ว ลายตาข่ายที่เราเห็นนั้นกำลังปกป้องเราอยู่

"ลายตาข่าย" ฟังก์ชันลับระดับวิศวกรรมอวกาศ

รังสีไมโครเวฟ จัดอยู่ในกลุ่มคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (Electromagnetic radiation) ที่มีความถี่ต่ำ เมื่อเรากดให้เครื่องทำงาน หลอดแมกนีตรอนจะสร้างคลื่นชนิดนี้ขึ้นมา และคลื่นก็จะสะท้อนไปมาระหว่างผนังโลหะของเตา พอคลื่นไปกระทบกับอาหาร ก็จะทำให้โมเลกุลของน้ำในอาหารสั่นสะเทือน และเกิดความร้อนที่ทำให้อาหารอุ่นหรือสุก

ส่วนแถบรูตาข่ายสีดำๆ บนกระจกประตูไมโครเวฟนี้ ในทางวิทยาศาสตร์มีชื่อเรียกว่า "กรงฟาราเดย์" (Faraday Cage) ซึ่งมันไม่ได้ทำขึ้นมาเพื่อความสวยงาม หรือทำไว้บังสายตาขี้เล่นของเรา แต่มันมีหน้าที่สำคัญที่สุดคือ "การกักขังคลื่นไมโครเวฟไม่ให้เล็ดลอดออกมาทำร้ายเรา" 

วิทยาศาสตร์เบื้องหลังรูตาข่าย ทำไมคลื่นถึงทะลุไม่ได้?

หลายคนอาจจะสงสัยว่า "อ้าว! ในเมื่อมันเป็นรูๆ แล้วทำไมคลื่นถึงไม่ไหลทะลุรูออกมาล่ะ?" คำตอบอยู่ที่ "ขนาดของรู" คลื่นไมโครเวฟที่ใช้ความร้อนในตู้มีความยาวคลื่นประมาณ 12 เซนติเมตร มีขนาดใหญ่กว่ารูของลายตาข่าย ที่เล็กเพียงไม่กี่มิลลิเมตร คลื่นไมโครเวฟจึงไม่สามารถเดินทางผ่านรูนั้นออกมาได้ มันจะถูกสะท้อนกลับเข้าไปข้างในตู้ซ้ำแล้วซ้ำเล่าเพื่อทำให้อาหารสุก ในขณะที่แสงไฟสีส้มๆ เป็นเพียงหลอดไฟธรรมดาที่ติดตั้งไว้ให้มองเห็นอาหาร ซึ่งแสงมีความยาวคลื่นที่สั้นและเล็กกว่ารูตะแกรงมาก จึงรอดผ่านรูออกมาทำให้เรามองเห็นอาหารข้างในได้นั่นเอง

ยืนจ้องหน้าตู้ไมโครเวฟ อันตรายไหม?

คำตอบคือ "ถ้าตู้ไม่ได้พัง ยืนจ้องได้ปลอดภัย" เพราะเจ้าตาข่ายกรงฟาราเดย์นี้บล็อกคลื่นไว้ได้แทบทั้งหมดอยู่แล้ว

แต่สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา (FDA) ก็ยังแนะนำให้หลีกเลี่ยงการยืนตรงหน้าหรือชิดกับเตาไมโครเวฟขณะทำงาน เพื่อป้องกันในกรณีที่ไมโครเวฟชำรุดแล้วไม่รู้ เนื่องจากเราไม่สามารถมองเห็น หรือได้กลิ่นของคลื่นไมโครเวฟได้หากมีการรั่วไหลเกิดขึ้นจริงๆ

หากไมโครเวฟที่บ้านของคุณค่อนข้างเก่า ผ่านการใช้งานมาอย่างสมบุกสมบัน มีรอยบุบ ประตูปิดไม่สนิท หรือ กระจกตรงฝาประตูมีรอยร้าว/รูตาข่ายฉีกขาด คลื่นอาจจะรั่วไหลออกมาสัมผัสกับร่างกาย โดยเฉพาะ ดวงตา ของเรา ซึ่งเป็นส่วนที่อ่อนไหวต่อความร้อนสูง