เจาะส่วนผสม ซาสี่ vs รูทเบียร์ ต่างกันยังไง ทำจากอะไร ทำไมดื่มแล้วนึกถึง "ยาหม่อง"

ซาสี่ vs รูทเบียร์ ต่างกันยังไง? ทำไมหลายคนดื่มแล้วนึกถึง “ยาหม่อง” เจาะลึกส่วนผสม เครื่องดื่มฝาแฝด ต่างสัญชาติ

ซาสี่ และ รูทเบียร์ เป็นเครื่องดื่มที่มักถูกพูดถึงคู่กันอยู่เสมอ โดยเฉพาะในกลุ่มคนไทยที่ได้ลองดื่มครั้งแรก หลายคนถึงกับผงะกับกลิ่นและรสชาติที่ชวนให้นึกถึงยาหม่องหรือยาดม ทั้งที่ในต่างประเทศถือเป็นเครื่องดื่มยอดนิยม คำถามคือ เครื่องดื่มสองชนิดนี้มีที่มาอย่างไร และเหตุใดกลิ่นถึงคล้ายผลิตภัณฑ์ยา

บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจต้นกำเนิด ส่วนผสม และเหตุผลเชิงวัฒนธรรมที่ทำให้ซาสี่และรูทเบียร์ให้ประสบการณ์แตกต่างกันในสายตาคนไทยและชาวตะวันตก

ซาสี่ เครื่องดื่มสมุนไพรจากรากไม้

ซาสี่ หรือ Sarsaparilla มีจุดเริ่มต้นจากการเป็นยาสมุนไพรพื้นบ้านในแถบอเมริกากลางและอเมริกาใต้ โดยสกัดจากรากพืชในตระกูล Smilax ซึ่งในอดีตเชื่อว่าช่วยล้างพิษ บำรุงเลือด และบรรเทาอาการปวดข้อ ก่อนจะถูกพัฒนามาเป็นเครื่องดื่มเย็น

ส่วนผสมดั้งเดิมของซาสี่มักประกอบด้วยรากซาสาพาริลลา วานิลลา อบเชย ลูกจันทน์ และสมุนไพรอื่น ๆ ทำให้ได้รสชาติขมหวานและมีกลิ่นสมุนไพรค่อนข้างแรง ซึ่งถือเป็นเอกลักษณ์สำคัญของเครื่องดื่มชนิดนี้

 

รูทเบียร์ น้ำอัดลมยอดนิยมของชาวตะวันตก

รูทเบียร์ หรือ Root Beer ถือเป็นเวอร์ชันที่พัฒนาต่อยอดจากซาสี่ โดยเริ่มแพร่หลายในสหรัฐอเมริกาช่วงปลายศตวรรษที่ 19 เดิมทีใช้รากต้นซาสซาฟราสเป็นส่วนผสมหลัก แต่ภายหลังถูกห้ามใช้เนื่องจากพบสารที่อาจเป็นอันตราย จึงเปลี่ยนมาใช้กลิ่นสังเคราะห์แทน

รูทเบียร์ในปัจจุบันประกอบด้วยกลิ่นซาสซาฟราส วานิลลา คาราเมล อบเชย และกานพลู ผสมกับน้ำอัดลม ทำให้รสชาติหวานนุ่ม ดื่มง่าย และเป็นที่นิยมในกลุ่มเด็กและวัยรุ่นตะวันตก

จุดต่างสำคัญของซาสี่และรูทเบียร์

แม้จะมีรากฐานใกล้เคียงกัน แต่ซาสี่และรูทเบียร์มีความแตกต่างชัดเจน ซาสี่มีภาพลักษณ์เป็นเครื่องดื่มสมุนไพร กลิ่นแรงและรสขมหวาน ขณะที่รูทเบียร์ถูกพัฒนาให้เป็นน้ำอัดลม รสหวานนำและกลิ่นนุ่มกว่า จึงเข้าถึงผู้ดื่มได้ง่ายกว่า

ในแง่ประสบการณ์การดื่ม ซาสี่ให้ความรู้สึกดั้งเดิมและเข้มข้น ส่วนรูทเบียร์ให้ความรู้สึกคล้ายเครื่องดื่มของหวาน โดยเฉพาะเมื่อนำไปทำเมนูยอดนิยมอย่าง Root Beer Float ที่เสิร์ฟคู่ไอศกรีมวานิลลา

ทำไมคนไทยถึงรู้สึกว่ากลิ่นเหมือนยาหม่อง

สาเหตุหลักมาจากกลิ่นของซาสซาฟราสและวินเทอร์กรีน ซึ่งเป็นกลิ่นเดียวกับที่นิยมใช้ในยาหม่อง ยาดม และน้ำมันนวด เมื่อกลิ่นเหล่านี้ปรากฏอยู่ในเครื่องดื่ม สมองของคนไทยจึงเชื่อมโยงไปถึงผลิตภัณฑ์ทางการแพทย์โดยอัตโนมัติ

นอกจากนี้ การผสมกลิ่นสมุนไพรกับวานิลลาให้ความรู้สึกหวานเย็น คล้ายยาแก้ไอหรือยาสมุนไพรยี่ห้อดัง รวมถึงความต่างทางวัฒนธรรมที่คนตะวันตกเติบโตมากับรูทเบียร์ในฐานะเครื่องดื่ม ขณะที่คนไทยคุ้นเคยกลิ่นนี้จากยา ทำให้เกิดความรู้สึกแปลกเมื่อได้ดื่ม

สรุป

ซาสี่คือเครื่องดื่มสมุนไพรดั้งเดิมที่มีกลิ่นและรสเข้ม ส่วนรูทเบียร์คือเวอร์ชันน้ำอัดลมที่หวานและดื่มง่ายกว่า ความรู้สึกว่ากลิ่นคล้ายยาหม่องไม่ได้เกิดจากความผิดปกติของเครื่องดื่ม แต่เป็นผลจากส่วนผสมและความทรงจำทางวัฒนธรรมที่แตกต่างกันของผู้ดื่มแต่ละประเทศ

1. Encyclopaedia Britannica
2. Healthline