หมอรีบเตือน! หญิงหน้าพังเพราะ "เทน้ำมันใส่ชาม" ระเบิดคาครัว ย้ำเตือน 3 ภาชนะต้องห้าม!!

อุทาหรณ์แม่บ้าน! เทน้ำมันร้อนใส่ "ชามสแตนเลส" ระเบิดตูมหน้าพังยับ หมอเตือน 3 ภาชนะห้ามใช้เด็ดขาด

ในชีวิตประจำวัน "ชามสแตนเลส" ถือเป็นอุปกรณ์ยอดฮิตที่ทุกบ้านต้องมี เพราะทนทาน ตกไม่แตก และล้างทำความสะอาดง่าย แต่ใครจะคาดคิดว่าชามที่ดูแข็งแรงนี้จะกลายเป็นระเบิดเวลาได้ เมื่อล่าสุดมีหญิงรายหนึ่งถูกไฟลวกทั่วตัวเพียงเพราะความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ นำชามสแตนเลสไปใส่น้ำมันร้อนจัด

วินาทีระเบิด: แค่เทน้ำมันใส่ ก็กลายเป็นโศกนาฏกรรม

เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นที่มณฑลหูเป่ย ประเทศจีน หญิงรายหนึ่งกำลังทำอาหารและต้องการเทน้ำมันที่เพิ่งเดือดจัดออกจากกระทะ ด้วยความที่ใกล้มือ เธอจึงคว้า "ชามสแตนเลสแบบสองชั้น" (Double-walled stainless steel) มารองรับน้ำมัน

แต่เพียงไม่กี่นาทีต่อมา ชามใบนั้นก็ "ระเบิด" เสียงดังสนั่น ทำให้น้ำมันที่ร้อนระอุสาดกระเด็นใส่ใบหน้าและลำตัวของเธอจนได้รับบาดเจ็บสาหัส ผิวหนังถูกลวกเป็นแผลฉกรรจ์หลายแห่ง สร้างความตกใจให้กับผู้ที่ได้รับรู้ข่าวสารเป็นอย่างมาก

แพทย์เฉลยสาเหตุ: ทำไมชามสแตนเลสถึงระเบิดได้?

นพ. เหยียน จงไห่ ผู้อำนวยการศูนย์พิษวิทยาคลินิก โรงพยาบาลฉางเกิง (ไต้หวัน) ได้ออกมาอธิบายถึงสาเหตุของอุบัติเหตุครั้งนี้ว่า ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ตัววัสดุสแตนเลส แต่อยู่ที่ "โครงสร้างของชาม"

ชามสแตนเลสแบบสองชั้น ถูกออกแบบมาเพื่อกันความร้อนไม่ให้ลวกมือเวลาถือ โดยจะมี "ช่องว่างอากาศ" ปิดตายอยู่ตรงกลางระหว่างชั้นในและชั้นนอก เมื่อเทน้ำมันที่มีความร้อนสูงกว่า 150 องศาเซลเซียสลงไป ความร้อนจะทำให้อากาศในช่องว่างนั้นขยายตัวอย่างรวดเร็ว จนเกิดแรงดันมหาศาลที่หาทางออกไม่ได้ สุดท้ายจึงดันจนชามปริแตกหรือระเบิดออกมานั่นเอง

เตือนภัย! 3 ภาชนะต้องห้าม สำหรับใส่น้ำมันร้อน/ของร้อนจัด

นอกจากชามสแตนเลสสองชั้นแล้ว ผู้เชี่ยวชาญยังเตือนให้ระวังภาชนะอีก 2 ประเภท ที่เสี่ยงอันตรายไม่แพ้กันหากนำมาใส่น้ำมันเดือด:

1. ชามแก้วทั่วไป (Non-heat resistant glass)

แก้วทั่วไปมีความยืดหยุ่นต่ำและนำความร้อนได้ไม่ดี เมื่อเทน้ำมันร้อนจัดลงไป ผิวแก้วด้านในจะขยายตัวทันทีในขณะที่ผิวด้านนอกยังเย็นอยู่ (Thermal Shock) แรงดันจากการขยายตัวที่ไม่เท่ากันนี้จะทำให้แก้วแตกร้าวหรือระเบิดแตกกระจาย บาดมือและทำให้น้ำมันราดตัวได้

2. ชามเซรามิกแบบบาง (Thin Ceramic)

หลักการเดียวกับแก้ว หากเป็นเซรามิกเนื้อบาง เมื่อเจอน้ำมันอุณหภูมิ 200 องศาเซลเซียส จะเกิดการขยายตัวไม่สม่ำเสมอระหว่างชั้นเคลือบและเนื้อดินเผา ทำให้เกิดการแตกร้าวฉับพลันได้

3. ชามสแตนเลสสองชั้น (Double-walled Stainless Steel)

ตามที่กล่าวไปข้างต้น อากาศภายในจะขยายตัวจนระเบิดหากได้รับความร้อนสูงเกินไป เหมาะสำหรับใส่อาหารอุ่นๆ หรืออุณหภูมิปกติมากกว่าของเดือดจัด

ใช้อะไรดี? แนะนำภาชนะที่ปลอดภัย

หากจำเป็นต้องใส่น้ำมันร้อน หรือของเหลวเดือดจัด ควรเลือกใช้ภาชนะดังต่อไปนี้:

• แก้วทนความร้อน (Borosilicate Glass): สังเกตฉลากที่ระบุว่าทนความร้อนสูง หรือเข้าเตาอบได้
• ชามสแตนเลส "ชั้นเดียว": วิธีเช็กคือลองเคาะดู ถ้าเสียงทึบๆ ไม่ก้อง และขอบบาง มักจะเป็นชั้นเดียว แบบนี้ไม่ระเบิดแน่นอน แต่ข้อควรระวังคือจะ "ร้อนมือมาก" ต้องใช้ถุงมือจับ
• เซรามิกเนื้อหนาคุณภาพดี: ก่อนเทของร้อนจัด แนะนำให้ลวกน้ำอุ่นเพื่อให้ชามปรับอุณหภูมิก่อน จะช่วยลดความเสี่ยงการแตกร้าวได้

ข้อควรระวังเพิ่มเติมเกี่ยวกับสแตนเลส

แม้สแตนเลสชั้นเดียวจะปลอดภัยจากการระเบิด แต่ต้องระวังเรื่องการนำความร้อนที่รวดเร็ว อาจลวกมือพองได้หากไม่ระวัง และในการเลือกซื้อควรเลือกสแตนเลสเกรด 304 หรือ 316 ซึ่งเป็นเกรดสำหรับอาหาร (Food Grade) ที่มีความทนทานและปลอดภัยจากสารปนเปื้อนมากที่สุด

• พิษร้ายกว่าไก่ทอด! แพทย์เตือน "น้ำมัน" แบบที่หลายบ้านใช้ กินไปเสี่ยงหัวใจวาย-อัมพฤกษ์
• อ้าว!! เภสัชฯ เฉลย "อย่าวางอาหารกลางไมโครเวฟ" ทำผิดมา 20 ปี มิน่าอุ่นแล้วไม่ค่อยร้อน

อุบัติเหตุในครัวเกิดขึ้นได้เสมอหากเรามองข้ามหลักการทางวิทยาศาสตร์เล็กๆ น้อยๆ ก่อนจะเทของร้อนจัดครั้งต่อไป อย่าลืมเช็กชนิดของภาชนะให้ดี เพื่อความปลอดภัยของตัวคุณเองและคนในครอบครัว