เช็กข่าวชัวร์ : "มะขาม" จับไมโครพลาสติก ขับถ่ายออกมาได้จริงหรือ?

ในโลกออนไลน์ได้มีการเผยแพร่ข้อความที่อ้างว่า "มะขาม" หรือสารสกัดจากมะขาม มีคุณสมบัติในการ "จับไมโครพลาสติก" ที่ปนเปื้อนมากับน้ำและอาหารในระบบทางเดินอาหารของมนุษย์ แล้วช่วยให้ร่างกายขับถ่ายออกมาได้

ซึ่งข้อมูลดังกล่าวถูกส่งต่ออย่างกว้างขวาง จนสร้างความเข้าใจผิดเกี่ยวกับประโยชน์ทางสุขภาพที่เกินจริง

กองบรรณาธิการ Sanook News ได้ดำเนินการ ตรวจสอบข้อเท็จจริง และพบว่าข้อมูลดังกล่าวเป็นการตีความและเชื่อมโยงผลการวิจัยทางวิทยาศาสตร์ผิดบริบทอย่างชัดเจน ซึ่งเข้าข่าย ข่าวปลอม หรือ Fake News ที่อาจทำให้ประชาชนเข้าใจผิดในคุณสมบัติของอาหารและสุขภาพ

คำถาม

มีการกล่าวอ้างว่า การบริโภคมะขามจะสามารถทำให้สารสกัดจากมะขามเข้าไปในระบบย่อยอาหารเพื่อ "จับไมโครพลาสติก" ที่ปนเปื้อนในอาหารและน้ำ แล้วช่วยให้ร่างกาย ขับถ่าย อนุภาคพลาสติกเหล่านี้ออกมาได้อย่างมีประสิทธิภาพจริงหรือไม่?

การตรวจสอบ

กองบรรณาธิการ Sanook News ได้ตรวจสอบประเด็นดังกล่าวโดยอ้างอิงจากหลักการทางวิทยาศาสตร์และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง พบว่า ข้อมูลที่ถูกส่งต่อมีการนำงานวิจัยที่ใช้สารสกัดจากมะขามใน บริบทการบำบัดน้ำภายนอกร่างกาย มากล่าวอ้างในบริบทของการบริโภคภายในร่างกายมนุษย์ ซึ่งเป็นคนละเรื่องกัน

มีงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์ที่ศึกษาการใช้สารสกัดจาก เมล็ดมะขาม เช่น โพลีแซ็กคาไรด์ หรือ เพกทิน เพื่อพัฒนาเป็นสารดักจับมลพิษ (Coagulant/Flocculant) สำหรับกำจัดอนุภาคเล็กๆในระบบบำบัดน้ำภายนอก ซึ่งบางงานวิจัยอาจทดลองกับอนุภาคที่มีลักษณะคล้ายไมโครพลาสติก โดยอาศัยปฏิกิริยาทางเคมีและกายภาพที่ถูกควบคุมในห้องปฏิบัติการ

อย่างไรก็ตาม ณ ปัจจุบัน ยังไม่มีงานวิจัยทางคลินิกที่น่าเชื่อถือ และได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางมายืนยันอย่างชัดเจนว่า "การบริโภคมะขาม" หรือผลิตภัณฑ์จากมะขามในรูปแบบอาหารปกติ จะสามารถเข้าสู่ระบบทางเดินอาหารของมนุษย์แล้วไป "จับ" ไมโครพลาสติกที่มีความซับซ้อนและหลากหลายขนาดได้อย่างมีนัยสำคัญและมีประสิทธิภาพ เพื่อให้ร่างกายขับถ่ายออกมาได้จริง

แม้มะขามจะมี กากใยอาหาร สูง ซึ่งมีคุณสมบัติช่วยในการขับถ่ายและจับสารบางชนิดในทางเดินอาหารเพื่อขับออกตามธรรมชาติของใยอาหารทั่วไป แต่การสรุปเจาะจงว่าสามารถ "จับไมโครพลาสติก" ได้อย่างมีประสิทธิภาพเทียบเท่าสารดักจับที่พัฒนาขึ้นเพื่อใช้ในห้องปฏิบัติการ ถือเป็นการสรุปที่ เกินขอบเขตความรู้ปัจจุบัน และบิดเบือนข้อมูลทางวิทยาศาสตร์

ข้อเท็จจริง

ข่าวนี้เป็นข่าวบิดเบือนและไม่เป็นความจริง การกล่าวอ้างว่ามะขามสามารถจับไมโครพลาสติกที่ปนเปื้อนในอาหารและขับถ่ายออกมาได้นั้น เป็นการนำคุณสมบัติทางเคมีของสารสกัดที่ใช้ในงานวิจัยบำบัดน้ำนอกร่างกายมาเชื่อมโยงกับการบริโภคภายในร่างกายมนุษย์อย่างผิดบริบท ไม่เคยมีการยืนยันทางคลินิกที่น่าเชื่อถือถึงคุณสมบัติดังกล่าว