มีอุปกรณ์ในครัวอยู่ 5 ประเภทที่ถูกจัดให้อยู่ใน "บัญชีดำ" แต่ถึงอย่างนั้น หลายครัวยังคงใช้งานโดยไม่รู้ถึงอันตรายแฝง

ในชีวิตประจำวัน เรามักรู้สึกว่าอุปกรณ์บางอย่างในครัวมีประโยชน์มาก แต่ในทางตรงกันข้าม ก็มีอุปกรณ์บางชนิดที่ไม่เพียงใช้ยาก แต่ยังอาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพได้

ต่อไปนี้คือ 5 อุปกรณ์ในครัวที่ควรถูกโละทิ้ง เพราะติดอันดับ "บัญชีดำ"

1. กระทะเคลือบเทฟลอนที่ผิวลอกหรือเสียหาย

อันดับแรกคืออุปกรณ์ที่แทบทุกบ้านมีและมีความเสี่ยงสูงมาก กระทะเคลือบเทฟลอนที่ชั้นเคลือบหลุดลอก

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา กระทะเคลือบสารกันติดอย่างเทฟลอน (Teflon) กลายเป็นที่นิยมในครัวเรือน เพราะใช้งานสะดวก ไม่ต้องใช้น้ำมันมาก และทำความสะอาดง่าย

จุดเด่นของกระทะชนิดนี้คือชั้นเคลือบเทฟลอน ซึ่งเป็นสารที่ทำให้กระทะไม่ติดอาหาร หากชั้นเคลือบนี้ยังอยู่ในสภาพดี กระทะก็ยังสามารถใช้งานได้อย่างปลอดภัย

แต่เมื่อใดที่ผิวเคลือบเริ่มหลุดลอก หรือมีรอยขูดขีด อันตรายก็เริ่มขึ้น เพราะสารบางชนิดในเทฟลอนสามารถปล่อยสารพิษได้เมื่อตกค้างในอาหารหรือโดนความร้อนสูง ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพในระยะยาว

อย่างไรก็ตาม หากชั้นเคลือบเทฟลอนของกระทะกันติดเริ่มหลุดลอกหรือเสียหาย แม้เพียงเล็กน้อย ไม่ควรใช้งานต่อเด็ดขาด ควรรีบเปลี่ยนใหม่ทันทีเพื่อความปลอดภัยของครอบครัว

เพราะเมื่อผิวเคลือบด้านในของกระทะเสียหาย อาจทำให้สารเคมีอย่าง PFOA หรือ PFAS (กลุ่มสารประกอบฟลูออรีน) หลุดออกมาได้ ซึ่งสารเหล่านี้เมื่อได้รับความร้อนสูงจะสลายตัวและปล่อย “แก๊สพิษ” ที่เป็นอันตรายต่อร่างกาย

นอกจากนี้ หากเคลือบหลุดออกเป็นเศษเล็ก ๆ ยังอาจปะปนมากับอาหารที่เรารับประทานโดยไม่รู้ตัว

คำแนะนำ: หากคุณพบว่ากระทะกันติดที่บ้านมีรอยลอก ควรเปลี่ยนใหม่ทันที และเพื่อป้องกันไม่ให้ชั้นเคลือบเสียหายเร็ว

หลีกเลี่ยงการใช้ไฟแรงหรือปล่อยให้กระทะแห้งขณะตั้งไฟ (ไม่ควร “เผาแห้ง”)
อย่าใช้ช้อนหรือตะหลิวโลหะขูดกับกระทะ
ควรเลือกใช้ช้อนไม้หรือซิลิโคนที่อ่อนโยนต่อผิวกระทะ
หรืออาจเปลี่ยนมาใช้กระทะเคลือบเซรามิก หรือกระทะเหล็กแบบดั้งเดิม ซึ่งทนทานกว่าในระยะยาว

2. เขียงพลาสติกคุณภาพต่ำ

ในชีวิตประจำวัน “เขียง” เป็นอุปกรณ์ที่ขาดไม่ได้ในครัวของทุกบ้าน ไม่ว่าจะใช้หั่นผักหรือเตรียมเนื้อสัตว์ เขียงจึงถูกใช้งานบ่อยครั้งแทบทุกวัน

อย่างไรก็ตาม มีเขียงประเภทหนึ่งที่ผู้เชี่ยวชาญแนะนำว่า ควรเลิกใช้ทันที และถูกจัดให้อยู่ใน "บัญชีดำ" ของอุปกรณ์ครัว นั่นคือ เขียงพลาสติกคุณภาพต่ำ โดยเฉพาะแบบที่มีส่วนผสมของ สารพลาสติกอ่อน (plasticizer) หรือ สารเคมีที่ทำให้พลาสติกยืดหยุ่น

เขียงประเภทนี้เมื่อใช้งานไปนาน ๆ มักเกิดรอยขีดข่วนหรือรอยบากจากมีด ซึ่งจะทำให้มี เศษพลาสติกเล็ก ๆ หลุดออกมา หากคุณสังเกตเห็นว่ามีเศษพลาสติกติดอยู่บนเขียง นั่นคือสัญญาณอันตราย

เศษพลาสติกเหล่านี้อาจปนเปื้อนในอาหารที่เรารับประทานโดยไม่รู้ตัว และหากบริโภคสะสมในระยะยาว อาจส่งผลเสียต่อสุขภาพ เช่น ระบบทางเดินอาหาร หรือเสี่ยงต่อสารเคมีสะสมในร่างกาย

ควรหลีกเลี่ยงเขียงพลาสติกราคาถูกหรือไม่ผ่านมาตรฐาน หากจำเป็นต้องใช้ ควรเลือกเขียงพลาสติกที่ปลอดสาร BPA และผ่านการรับรองด้านความปลอดภัยสำหรับอาหาร หรือเปลี่ยนเขียงใหม่ทันทีหากเริ่มมีรอยลึกหรือผิวหลุดล่อน หรือทางเลือกที่ปลอดภัยกว่า เช่น เขียงไม้คุณภาพดี หรือเขียงไม้ไผ่ ซึ่งปลอดภัยและทนทานมากกว่า

เขียงพลาสติกคุณภาพต่ำเหล่านี้มีแนวโน้มที่จะเกิดรอยขีดข่วนได้ง่าย และตามรอยเหล่านี้มักกลายเป็นแหล่งสะสมของเชื้อโรค โดยเฉพาะแบคทีเรียอย่าง E. coli ซึ่งสามารถเจริญเติบโตได้ดีในรอยแผลเล็ก ๆ เหล่านี้

นอกจากนี้ เขียงพลาสติกบางชนิดยังอาจมีส่วนผสมของสาร บิสฟีนอล เอ (BPA) หรือ สารพลาสติกอ่อน (plasticizer) ซึ่งเมื่อใช้ไปนาน ๆ อาจหลุดปะปนลงไปในอาหารโดยที่เราไม่รู้ตัว ส่งผลให้อาหารปนเปื้อนและอาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพในระยะยาว

คำแนะนำ: เพื่อความปลอดภัย ควรหลีกเลี่ยงการใช้เขียงพลาสติกคุณภาพต่ำ และหันมาเลือกใช้

เขียงไม้ไผ่
เขียงไม้เนื้อแข็ง
เขียงที่ผลิตจากวัสดุธรรมชาติ เช่น แกลบ
หรือหากจำเป็นต้องใช้เขียงพลาสติก ควรเลือกชนิดที่ผ่านมาตรฐาน “เกรดอาหาร” (food grade) และปลอดสาร BPA

ไม่ว่าคุณจะเลือกใช้เขียงประเภทใด สิ่งสำคัญคือการทำความสะอาดและฆ่าเชื้อเป็นประจำ รวมถึงเช็ดให้แห้งสนิททุกครั้งหลังใช้งาน เพื่อป้องกันการเกิดเชื้อราและการสะสมของแบคทีเรียที่อาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพ

3.พลาสติกแรป PVC (ฟิล์มถนอมอาหารแบบ PVC)

หลายคนอาจคุ้นเคยกับ แรปพลาสติก PVC ซึ่งเป็นฟิล์มใสที่ใช้กันทั่วไปในครัวเรือน เช่น ห่ออาหารเหลือเก็บไว้ในตู้เย็น หรือใช้คลุมจานข้าวและไข่ตุ๋นก่อนนำเข้าไมโครเวฟ

แต่อย่าลืมว่า แรป PVC ส่วนใหญ่มักมีสารพลาสติกอ่อน (plasticizer) ผสมอยู่ เพื่อให้ฟิล์มยืดหยุ่นและใช้งานได้สะดวก ซึ่งสารเหล่านี้ ไม่ทนความร้อน และอาจละลายปนเปื้อนสู่อาหารได้หากนำไปอุ่นหรือปรุงในอุณหภูมิสูง

คำแนะนำ:

ห้ามใช้ฟิล์ม PVC คลุมอาหารที่ต้องเข้าไมโครเวฟหรือสัมผัสกับความร้อนโดยตรง
หากต้องการใช้แรปพลาสติกกับอาหารร้อน ควรเลือกชนิด PE (Polyethylene) ซึ่ง ปลอดภัยกว่า และ ไม่ผสมสารทำให้นิ่ม
อ่านฉลากผลิตภัณฑ์ให้ละเอียดก่อนซื้อ และมองหาคำว่า “Microwave-safe” หรือ “ทนความร้อน” เพื่อความปลอดภัย

แม้จะดูเป็นเรื่องเล็กน้อย แต่การเลือกใช้พลาสติกแรปที่ปลอดภัยก็ช่วยลดความเสี่ยงจากสารเคมีตกค้างในอาหารได้มาก และเป็นอีกหนึ่งก้าวสำคัญของการดูแลสุขภาพในชีวิตประจำวัน

เนื่องจากฟิล์มถนอมอาหารแบบ PVC สามารถปล่อยสารพาทาเลต (phthalate) ออกมาได้ง่ายเมื่อสัมผัสกับ ความร้อนสูงหรืออาหารที่มีไขมันมาก ซึ่งสารเหล่านี้มีความเสี่ยง รบกวนระบบฮอร์โมนของร่างกาย และอาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพในระยะยาว

หากคุณไม่แน่ใจว่าฟิล์มถนอมอาหารที่มีอยู่ในบ้านเป็นชนิดใด ขอแนะนำว่า ไม่ควรนำไปใช้กับอาหารร้อน หรือเมนูที่มีน้ำมันเยอะ โดยเด็ดขาด

ควรเลือกใช้ ฟิล์มถนอมอาหารชนิด PE (Polyethylene) หรือ PVDC (Polyvinylidene Chloride) เพราะปลอดภัยกว่าเมื่อใช้งานในครัว ไม่ว่าคุณจะใช้ฟิล์มชนิดใดก็ตาม ควรหลีกเลี่ยงการห่ออาหารที่เพิ่งปรุงเสร็จใหม่ ๆ หรือมีไขมันสูงโดยตรง เพราะความร้อนและน้ำมันสามารถเร่งให้สารเคมีในพลาสติกซึมเข้าสู่อาหารได้ง่ายยิ่งขึ้น

4. ภาชนะเลียนแบบเซรามิกคุณภาพต่ำ

ไม่แน่ใจว่าภาชนะเลียนแบบเซรามิกเริ่มได้รับความนิยมตั้งแต่เมื่อใด เพราะภายนอกดูเหมือนเซรามิก แต่แท้จริงแล้วทำจากพลาสติก

โดยส่วนตัวแล้ว ไม่แนะนำให้ใช้ภาชนะเมลามีนประเภทนี้ เพราะแม้จะดูสวยงามและใช้งานง่าย แต่ หลายรุ่นเป็นเมลามีนคุณภาพต่ำ ที่มีส่วนผสมของพลาสติกเกรดต่ำ ซึ่งอาจก่อให้เกิดอันตรายได้

เมลามีนคุณภาพต่ำ เมื่อเจอความร้อนสูง เช่น การใส่อาหารร้อนจัด หรืออุ่นในไมโครเวฟ อาจ ปล่อยสารฟอร์มาลดีไฮด์หรือสารเคมีตกค้างอื่น ๆ ออกมา ซึ่งอาจปนเปื้อนสู่อาหารและเป็นอันตรายต่อสุขภาพในระยะยาว

หากต้องการใช้งานภาชนะที่ปลอดภัย ควรเลือกภาชนะที่ได้รับมาตรฐานอาหาร (food grade) หรือเปลี่ยนมาใช้ภาชนะที่ทำจากแก้ว เซรามิกแท้ หรือสเตนเลสแทนจะดีกว่า เพื่อสุขภาพที่ปลอดภัยของทั้งครอบครัว

ภาชนะบนโต๊ะอาหารที่ทำจากเมลามีนคุณภาพต่ำ มัก ไม่เหมาะกับการใส่อาหารร้อน แต่หลายคนมักมองข้ามเรื่องนี้เวลาซื้อของ โดยไม่สังเกตว่าภาชนะบางประเภทเหมาะสำหรับใช้กับไมโครเวฟ หรือสำหรับอาหารร้อนเท่านั้น

เมื่อเก็บอาหารในภาชนะเมลามีนที่เจอความร้อนสูง อาจทำให้สารฟอร์มาลดีไฮด์หรือเมลามีนหลุดออกมา ซึ่งหากร่างกายสัมผัสหรือรับสารเหล่านี้เป็นเวลานาน อาจก่อให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพในระยะยาวได้

คำแนะนำ: หากจะเลือกใช้ภาชนะเมลามีน ควรเลือกที่ได้มาตรฐานความปลอดภัยสำหรับอาหาร (food grade) หรือใช้ภาชนะเซรามิกแท้จะปลอดภัยกว่า และหลีกเลี่ยงการใช้ภาชนะพลาสติกทุกชนิดกับอาหารร้อน เพื่อความปลอดภัยของคุณและคนในครอบครัว

5. ชุดภาชนะสแตนเลสที่ปนเปื้อนโลหะหนัก

หลายครอบครัวนิยมใช้ภาชนะสแตนเลส เช่น ชามสแตนเลส จานสแตนเลส ตะเกียบหรือช้อนสแตนเลส โดยเฉพาะในครอบครัวที่มีเด็กเล็ก เด็กมัธยมต้นหรือมัธยมปลายที่ต้องนำอาหารกลางวันไปกินที่โรงเรียน ก็มักพกภาชนะเหล่านี้ไปด้วย

อย่างไรก็ตาม มีภาชนะสแตนเลสบางประเภทที่ ไม่ได้ผลิตขึ้นเพื่อใส่อาหาร และเป็นสินค้าคุณภาพต่ำ ซึ่งถูกจัดอยู่ใน “บัญชีดำ” เนื่องจากอาจปนเปื้อน โลหะหนักที่เป็นอันตราย เช่น ตะกั่ว แคดเมียม หรือโครเมียมเกินค่ามาตรฐาน

ภาชนะเหล่านี้อาจมีลักษณะคล้ายกับภาชนะสแตนเลสทั่วไป แต่จริง ๆ แล้ว ไม่ได้ผ่านมาตรฐานความปลอดภัยสำหรับอาหาร (food grade) หากใช้งานกับอาหารร้อนหรือมีกรด เช่น น้ำส้ม น้ำมะนาว อาจทำให้โลหะหนักละลายปนเปื้อนออกมาและเข้าสู่ร่างกายได้

ก่อนเลือกซื้อภาชนะสแตนเลส ควรตรวจสอบให้แน่ใจว่าเป็น สแตนเลสเกรด 304 หรือเกรดอาหาร และมีเครื่องหมายรับรองความปลอดภัยจากหน่วยงานที่เชื่อถือได้ เพื่อสุขภาพที่ดีของทุกคนในบ้าน

ชุดภาชนะสแตนเลสบางชุดที่เราเคยพบว่า หลังใช้งานไปสักพักผิวภาชนะเกิดสนิมขึ้น ซึ่งเป็นสัญญาณชัดเจนว่ามีปัญหาบางอย่างเกิดขึ้น

ภาชนะสแตนเลสคุณภาพต่ำที่มีปัญหานี้ อาจปนเปื้อนโลหะหนัก เช่น ตะกั่ว แคดเมียม และโครเมียม ที่อาจละลายออกมาเมื่อเวลาผ่านไป โดยเฉพาะเมื่อสัมผัสกับอาหารที่มีความเป็นกรดสูง

คำแนะนำ: ควรเลือกใช้สแตนเลสเกรดอาหาร 304 หรือ 316 ที่มีมาตรฐานรับรองชัดเจน และควรหลีกเลี่ยงการเก็บอาหารที่มีความเป็นกรดสูง เช่น น้ำส้มสายชู หรือน้ำมะนาว เป็นเวลานานในภาชนะเหล่านี้ เพื่อความปลอดภัยของสุขภาพของคุณและครอบครัว

5 อุปกรณ์ครัวติด "บัญชีดำ" ต้องกำจัดทิ้ง! หลายบ้านยังใช้งานโดยไม่รู้ถึงอันตรายแฝง

5 อุปกรณ์ครัวติด "บัญชีดำ" ต้องกำจัดทิ้ง! หลายบ้านยังใช้งานโดยไม่รู้ถึงอันตรายแฝง3 / 5