เรื่องราวความรักของ "แม่นาคพระโขนง" ถูกนำมาสร้างเป็นละครโทรทัศน์ หรือภาพยนตร์ หลายต่อหลายครั้ง นับตั้งแต่ปี พ.ศ. 2470 ที่นำมาสร้างเป็นภาพยนตร์ โดย หม่อมราชวงศ์อนุศักดิ์ หัสดินทร์ แต่พอสร้างแล้วฉายจนฟิล์มเปื่อย และหายสาปสูญไปอยางน่าเสียดาย จึงไม่ปรากฏชื่อและข้อมูลของนักแสดงนำของภาพยนตร์ในเวอร์ชั่นนี้

ต่อมามีการสร้าง "นางนาคพระโขนง" อีก 2 เวอร์ชั่น ในรูปแบบภาพยนตร์ คือในปี พ.ศ. 2495 และปี พ.ศ. 2498 แต่ก็ไม่ปรากฏข้อมูลนักแสดงนำเช่นกัน

กระทั่งปี พ.ศ.2502 บท "แม่นาคพระโขนง" ถูกถ่ายทอดอีกครั้ง โดย "ปรียา รุ่งเรือง" สาวฮอทในสมัยนั้น ซึ่งภายหลังได้กลายเป็นนางเอกที่รับบท "แม่นาค" มากที่สุด ถึง 4 ครั้ง ทั้งในปี 2502, 2505, 2511 และ 2521 เว้นไปเพียงปีเดียว "วิไลวรรณ วัฒนพาณิช" ก็มาสวมบทแม่นาคคนต่อไป ในชื่อเรื่อง "แม่นาคคืนชีพ"

พ.ศ.2513 เป็นคิวของ "อรัญญา นามวงศ์" ในเรื่อง "แม่นาคพระนคร" ประกบกับพระเอกผู้ล่วงลับ "มิตร ชัยบัญชา"

พ.ศ.2516 ฮอทถึงขนาดถูกนำมาทำเป็นภาพยนตร์ 2 ครั้ง คือ "แม่นาคพระโขนง" และ "แม่นาคอาละวาด" ผู้มารับบทนี้คือ "สุภัค ลิขิตกุล" อดีตนางงาม

ต่อมาหนัง "แม่นาค" เริ่มทำออกมาจนเฝือ และเกิด "แม่นาคอเมริกา" มีดาราฝรั่งมาแสดง และเมื่อไปไกลได้ถึงอเมริกาปีต่อมาเราก็ได้เห็น "แม่นาคบุกโตเกียว" โดย "ภาวนา ชนะจิต" ฉายา "ไข่มุกแห่งเอเชีย" ซึ่งเพิ่งจบชีวิตไปอย่างปริศนา

พ.ศ.2528 เกิด "นางนาค ภาคพิสดาร" แค่ชื่อเรื่องก็ชวนอมยิ้ม พอมาเจอชื่อนักแสดงนำอย่าง "โน้ต เชิญยิ้ม" กับ "สีดา พัวพิมล" เลยเข้าใจเวอร์ชั่นนี้น่าจะเรียกเสียงหัวเราะได้พอสมควร

นักแสดงสาวและผู้กำกับมากฝีมืออย่าง "ชุดาภา จันทเขตต์" ก็เคยรับทแม่นาคใน "แม่นาคคืนชีพ" ปี พ.ศ.2533

"ตรีรัก รักการดี" รับบท "แม่นาค" ใน "แม่นาคเจอผีปอบ" ปะทะกับ "ณัฐนี สิทธิสมาน" ต้นตำรับผีปอบ ในปี พ.ศ.2535 เธอยังมารับบท "แม่นาค" อีกครั้งในเวอร์ชั่นละคร ในปี พ.ศ.2532

พ.ศ.2537 มี "แม่นาคพระโขนง" ที่รับบทโดย "ดาริน กรสกุล" และเวอร์ชั่นที่ถูกพูดถึงมากที่สุดคือ "นางนาก" ในปี พ.ศ.2542 ที่ขึ้นทำเนียบหนังไทยร้อยล้านเรื่องแรก ส่งผลให้ "ทราย เจริญปุระ" เป็นนางเอกร้อยล้านคนแรกในเมืองไทย กับฉากห้อยหัวบนขื่อศาลาอันติดตา

ใน "นาค รักแท้/วิญญาณ/ความรัก" ที่มีนางเอกพระเอกคู่ยุคปัจจุบันอย่าง "แตงโม ภัทรธิดา" กับ "ซี ศิวัฒน์" ก็มีนักแสดงสาวชื่อ "พรทิพย์ ปาปะนัย" รับบท "แม่นาค"

ส่วนที่เป็นแอนิเมชั่นครั้งแรกในเรื่อง "นาค" ในปี พ.ศ.2551 ให้เสียงโดยนักร้องสาวเสียงสวย "เอ๊ะ ศศิกานต์"

"แม่นาค 3D" ภาพยนตร์แม่นาค 3 มิติเรื่องแรก เมื่อปีที่แล้ว นำแสดงโดยเจ้าสาวมาดๆ อย่าง "ตั๊ก บงกช" และล่าสุดกับ "ใหม่ ดาวิกา" แม่นาคหน้าสวยจาก "พี่มาก..พระโขนง"

ส่วนเวอร์ชั่นที่เป็นละครนางเอกสาวที่รับบท "แม่นาค" มีทั้ง ปริศนา วงศ์ศิริ, ลีลาวดี วัชโรบล, ติ๊ก กัญญารัตน์ จิรรัชชกิจ, อั้ม พัชราภา ไชยเชื้อ หรือ น้ำฝน กุลณัฐ ปรียะวัฒน์

รวมทั้งในเวอร์ชั่นละครเวที ที่โดดเด่นและโด่งดัง คงจะเป็น นัท มีเรีย รับบท "แม่นาคพระโขนง เดอะมิวสิคัล" เมื่อปี 2552 และ น้ำมนต์ ธีรนัยน์ ณ หนองคาย ใน "แม่นาค เดอะมิวสิคัล" เมื่อปี 2552 เช่นเดียวกัน

ชมโฉม "แม่นาค" แต่ละเวอร์ชั่น จากอดีตถึงปัจจุบัน

ชมโฉม "แม่นาค" แต่ละเวอร์ชั่น จากอดีตถึงปัจจุบัน3 / 19