Power Bank แบบไหนขึ้นเครื่องบินได้? เช็กกฎใหม่ CAAT ก่อนเดินทาง

Power Bank หรือแบตเตอรี่สำรอง กลายเป็นอุปกรณ์ที่หลายคนต้องพกติดตัวเวลาเดินทาง โดยเฉพาะคนที่ใช้สมาร์ตโฟน แท็บเล็ต กล้อง หรืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ตลอดวัน แต่สำหรับการเดินทางด้วยเครื่องบิน Power Bank ไม่ใช่อุปกรณ์ที่หยิบใส่กระเป๋าแบบไหนก็ได้ เพราะแบตเตอรี่ลิเทียมมีความเสี่ยงด้านความปลอดภัย หากเกิดความเสียหาย ความร้อนสูง ควัน หรือไฟไหม้ระหว่างบิน

ล่าสุด สำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย หรือ CAAT ได้ออกข้อกำหนดฉบับใหม่เกี่ยวกับการพาแบตเตอรี่ลิเทียมและ Power Bank ไปกับอากาศยาน เพื่อยกระดับความปลอดภัยให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล โดยมีข้อควรรู้สำคัญหลายข้อที่ผู้โดยสารต้องเช็กก่อนเดินทาง

Power Bank ขึ้นเครื่องได้ไหม?

เรื่องนี้ต้องบอกว่า Power Bank ที่คุณมียังสามารถขึ้นเครื่องได้ แต่ต้องอยู่ในเงื่อนไขที่กำหนด โดย Power Bank ต้องนำติดตัวขึ้นเครื่องในรูปแบบ สัมภาระพกพา หรือ Carry-on Baggage เท่านั้น ห้ามนำไปใส่กระเป๋าโหลดใต้ท้องเครื่องโดยเด็ดขาด

นอกจากนี้ Power Bank ต้องมีการระบุค่าพลังงานไฟฟ้าชัดเจน เช่น Wh หรือ mAh หากตัวเครื่องไม่มีฉลาก ไม่เห็นความจุ อ่านค่าไม่ได้ หรือไม่สามารถตรวจสอบข้อมูลได้ อาจถูกปฏิเสธไม่ให้นำขึ้นเครื่องบิน

Power Bank แบบไหนที่พกได้?

ตามแนวทางของ CAAT ผู้โดยสารต้องเก็บ Power Bank ไว้ในจุดที่สามารถหยิบได้สะดวก เช่น กระเป๋าติดตัว กระเป๋าใต้ที่นั่งด้านหน้า หรือกระเป๋าหน้าที่นั่ง ไม่ควรเก็บไว้ในช่องเก็บสัมภาระเหนือศีรษะ

เหตุผลคือ หาก Power Bank เกิดความร้อนสูงผิดปกติ มีควัน หรือเกิดเหตุฉุกเฉิน ลูกเรือและผู้โดยสารจะสามารถเข้าถึงอุปกรณ์ได้รวดเร็ว เพื่อควบคุมสถานการณ์ได้ทันเวลา

Power Bank ความจุเท่าไหร่ขึ้นเครื่องได้?

หลักสำคัญในการดูว่า Power Bank ขึ้นเครื่องบินได้หรือไม่ ต้องดูที่ค่าพลังงานไฟฟ้าเป็น Wh หรือ Watt-hour ซึ่งเป็นค่าที่สายการบินและหน่วยงานกำกับดูแลใช้เป็นเกณฑ์หลัก

ความจุ Power Bank	ขึ้นเครื่องได้หรือไม่	เงื่อนไข
ไม่เกิน 100 Wh หรือประมาณไม่เกิน 20,000 mAh	ขึ้นเครื่องได้	ต้องพกในกระเป๋าถือขึ้นเครื่องเท่านั้น
เกิน 100 Wh แต่ไม่เกิน 160 Wh หรือประมาณ 20,000-32,000 mAh	ขึ้นเครื่องได้แบบมีเงื่อนไข	ต้องได้รับอนุญาตจากสายการบินก่อนเดินทาง และพกได้ไม่เกิน 2 ก้อนต่อคน
เกิน 160 Wh หรือเกินประมาณ 32,000 mAh	ห้ามนำขึ้นเครื่อง	ไม่สามารถนำขึ้นเครื่องได้ในทุกกรณี
ไม่ระบุค่า Wh หรือ mAh / ฉลากลบ / ตรวจสอบไม่ได้	มีความเสี่ยงถูกปฏิเสธ	ควรหลีกเลี่ยงการนำไปสนามบิน

หมายเหตุ: ค่า mAh ที่เทียบกับ Wh เป็นการประมาณโดยอ้างอิงแรงดันมาตรฐานของเซลล์แบตเตอรี่ทั่วไป หากต้องการความแน่นอนควรดูค่า Wh ที่ระบุบนตัว Power Bank โดยตรง

วิธีคำนวณ Wh จาก mAh ดูเองได้ง่าย ๆ

Power Bank หลายรุ่นระบุเฉพาะ mAh เช่น 10,000mAh หรือ 20,000mAh แต่ไม่ระบุ Wh ชัดเจน ผู้ใช้สามารถคำนวณคร่าว ๆ ได้จากสูตรนี้

Wh = (mAh × V) ÷ 1,000

โดยทั่วไปแบตเตอรี่ลิเทียมใน Power Bank มักใช้แรงดันเซลล์ประมาณ 3.7V เช่น

• 10,000mAh: 10,000 × 3.7 ÷ 1,000 = 37Wh
• 20,000mAh: 20,000 × 3.7 ÷ 1,000 = 74Wh
• 30,000mAh: 30,000 × 3.7 ÷ 1,000 = 111Wh
• 40,000mAh: 40,000 × 3.7 ÷ 1,000 = 148Wh

ดังนั้น Power Bank 20,000mAh ส่วนใหญ่จะยังอยู่ในกลุ่มไม่เกิน 100Wh แต่ Power Bank 30,000mAh หรือ 40,000mAh อาจเข้ากลุ่มเกิน 100Wh และต้องตรวจสอบเงื่อนไขของสายการบินก่อนเดินทาง

แต่โดยมากแล้ว Power Bank มักจะระบุไว้ข้างๆ 

ภาพนี้คือปรับด้วย AI

ห้ามโหลด ห้ามชาร์จบนเครื่อง

ข้อที่ต้องจำให้ขึ้นใจคือ ห้ามนำ Power Bank ใส่กระเป๋าโหลดใต้ท้องเครื่อง เพราะหากเกิดความร้อนสูง ควัน หรือไฟไหม้ในห้องเก็บสัมภาระใต้ท้องเครื่อง จะตรวจพบและเข้าควบคุมเหตุได้ยากกว่าการเก็บไว้ในห้องโดยสาร

ดังนั้นก่อนโหลดกระเป๋า ควรตรวจเช็กให้แน่ใจว่า Power Bank ทั้งหมดถูกนำออกมาไว้ในกระเป๋าถือขึ้นเครื่องแล้ว ไม่ว่าจะเป็นแบตเตอรี่สำรองขนาดเล็กสำหรับมือถือ หรือแบตเตอรี่สำรองสำหรับกล้องและอุปกรณ์อื่น ๆ

อีกสิ่งที่มีการออกมาเพิ่มคือ ตามข้อกำหนดใหม่ของ CAAT ห้ามชาร์จ Power Bank จากแหล่งพลังงานใด ๆ บนอากาศยาน และห้ามใช้ Power Bank ชาร์จโทรศัพท์มือถือ แท็บเล็ต หรืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์อื่นระหว่างเที่ยวบิน

ดังนั้นสรุปคือ Power Bank สามารถพกติดตัวขึ้นเครื่องได้ตามเงื่อนไข แต่ไม่ควรหยิบออกมาใช้งานหรือเสียบชาร์จระหว่างอยู่บนเครื่องบิน เพื่อป้องกันความเสี่ยงจากความร้อนสะสมหรือความผิดปกติของแบตเตอรี่ระหว่างเดินทาง

นอกจากนี้การออกกฏแบบนี้ทาง CAAT ยังระบุให้ผู้โดยสารมีมาตรการป้องกันการลัดวงจรของ Power Bank ระหว่างเดินทาง เช่น เก็บในบรรจุภัณฑ์เดิม ใช้ถุงป้องกัน หรือแยกเก็บไม่ให้พอร์ตชาร์จสัมผัสกับวัสดุโลหะ แบตเตอรี่อื่น เหรียญ กุญแจ หรืออุปกรณ์ที่อาจทำให้เกิดการลัดวงจร

และทางที่ดีควรเก็บ Power Bank แยกเป็นชิ้น ไม่โยนรวมกับสายชาร์จ กุญแจ เหรียญ หรือของแข็งจำนวนมากในช่องเดียวกัน และควรหลีกเลี่ยง Power Bank ที่มีรอยบวม แตก ร้าว มีกลิ่นไหม้ หรือร้อนผิดปกติ

Power Bank แบบไหนไม่ควรพกไปสนามบิน?

ก่อนเดินทางควรหลีกเลี่ยง Power Bank ลักษณะต่อไปนี้ เพราะอาจถูกปฏิเสธหรือเสี่ยงต่อความปลอดภัย

• ไม่มีฉลากระบุความจุ หรือข้อมูลบนตัวเครื่องลบจนอ่านไม่ออก
• ไม่ระบุค่า Wh หรือ mAh ให้ตรวจสอบได้
• ความจุเกิน 160Wh หรือมีขนาดใหญ่มากผิดปกติ
• ตัวเครื่องบวม แตก ร้าว มีรอยไหม้ หรือเคยตกกระแทกรุนแรง
• เป็น Power Bank ไม่มีแบรนด์ ไม่มีมาตรฐาน หรือไม่แน่ใจแหล่งที่มา
• พอร์ตหลวม เสียบแล้วร้อนผิดปกติ หรือสายชาร์จมีสภาพชำรุด

เดินทางต่างประเทศต้องเช็กกฎปลายทางด้วย

แม้ CAAT จะกำหนดหลักเกณฑ์สำหรับการเดินทางทางอากาศของไทย แต่ผู้โดยสารที่เดินทางต่างประเทศควรตรวจสอบกฎของสายการบินและประเทศปลายทางเพิ่มเติมด้วย เพราะบางประเทศหรือบางสายการบินอาจมีมาตรการเข้มงวดกว่าข้อกำหนดพื้นฐาน

ตัวอย่างเช่น บางสายการบินอาจกำหนดให้แจ้งล่วงหน้าสำหรับ Power Bank ความจุสูง หรือมีข้อกำหนดเพิ่มเติมเรื่องการจัดเก็บและการใช้งานระหว่างบิน ดังนั้นก่อนเดินทางควรตรวจสอบข้อมูลจากสายการบินโดยตรงอีกครั้ง

เหตุผลที่คุมเข้มแบบนี้

และทำไมต้องออกกฏเยอะและเข้มแบบนี้ก็เพราะ Power Bank ใช้แบตเตอรี่ลิเทียม ซึ่งเป็นแบตเตอรี่ที่ให้พลังงานสูงในขนาดเล็ก แต่หากเกิดความเสียหาย ถูกกระแทก ร้อนผิดปกติ หรือเกิดการลัดวงจร อาจนำไปสู่ภาวะความร้อนสูง ควัน หรือไฟไหม้ได้

CAAT ระบุว่า ที่ผ่านมาอุตสาหกรรมการบินทั่วโลกเคยเกิดเหตุที่เกี่ยวข้องกับ Power Bank และแบตเตอรี่ลิเทียมบนอากาศยานหลายครั้ง รวมถึงในประเทศไทยก็เคยมีเหตุ Power Bank มีความร้อนสูงจนเกิดควันและเพลิงไหม้ระหว่างทำการบิน จึงจำเป็นต้องมีแนวปฏิบัติที่ชัดเจนเพื่อความปลอดภัยของผู้โดยสาร ลูกเรือ และอากาศยาน

Checklist พก Power Bank djvoขึ้นเครื่อง

• ดูว่ามีฉลากระบุ Wh หรือ mAh ชัดเจนหรือไม่
• ความจุไม่เกิน 100Wh จะเดินทางง่ายที่สุด
• ถ้าเกิน 100Wh แต่ไม่เกิน 160Wh ต้องขออนุญาตสายการบินก่อน และพกได้ไม่เกิน 2 ก้อน
• ห้ามพก Power Bank เกิน 160Wh
• ห้ามโหลดใต้ท้องเครื่อง ต้องใส่กระเป๋าถือขึ้นเครื่องเท่านั้น
• อย่าเก็บไว้ในช่องเก็บสัมภาระเหนือศีรษะ ควรอยู่ใกล้ตัวและหยิบได้สะดวก
• ห้ามชาร์จ Power Bank หรือใช้ Power Bank ชาร์จอุปกรณ์ระหว่างบิน
• เก็บแยกเพื่อป้องกันการลัดวงจร
• ไม่ใช้ Power Bank ที่บวม แตก ร้าว หรือร้อนผิดปกติ

ปิดท้ายก่อนจาก

ฟังมาทั้งหมดดูเหมือนว่าถ้าไม่อยากวุ่นวายไม่ต้องพก แต่ใจเย็นก่อนเพราะเรื่องจริงคือ Power Bank สามารถนำขึ้นเครื่องบินได้ แต่ต้องเป็นไปตามข้อกำหนดด้านความปลอดภัย โดยควรเลือกใช้รุ่นที่มีความจุไม่เกิน 100Wh หรือประมาณไม่เกิน 20,000mAh เพื่อให้เดินทางได้ง่ายที่สุด และต้องนำติดตัวขึ้นเครื่องเท่านั้น ห้ามโหลดใต้ท้องเครื่อง

หากเป็น Power Bank ความจุเกิน 100Wh แต่ไม่เกิน 160Wh ต้องขออนุญาตสายการบินก่อนเดินทาง และพกได้ไม่เกิน 2 ก้อนต่อคน ส่วนรุ่นที่เกิน 160Wh หรือไม่สามารถตรวจสอบค่าพลังงานไฟฟ้าได้ ไม่ควรนำไปสนามบิน เพราะมีโอกาสถูกปฏิเสธไม่ให้นำขึ้นเครื่อง

ที่สำคัญ แม้จะนำขึ้นเครื่องได้ ก็ไม่ควรใช้ Power Bank ชาร์จมือถือหรืออุปกรณ์ใด ๆ ระหว่างบิน และควรเก็บไว้ใกล้ตัวในจุดที่หยิบได้สะดวก เพื่อให้ทุกเที่ยวบินปลอดภัยมากขึ้น