ค่าไฟเดือนละเท่าไหร่ ถึงติดโซลาร์เซลล์แล้วคุ้ม?

ต้องยอมรับเรื่องหนึ่งนอกจากเรื่องของการหารถยนต์ไฟฟ้ามาใช้ คือ หลายบ้านเริ่มสนใจติดตั้ง โซลาร์เซลล์ กันมากขึ้น เพราะค่าไฟเป็นหนึ่งในรายจ่ายประจำที่ลดได้ยาก โดยเฉพาะบ้านที่เปิดแอร์กลางวัน ทำงานที่บ้าน ชาร์จรถ EV หรือมีเครื่องใช้ไฟฟ้าหลายเครื่อง คำถามยอดฮิตคือ “ค่าไฟเดือนละเท่าไหร่ ถึงติดโซลาร์เซลล์แล้วคุ้ม?”

วันนี้ Sanook Hitech มาเฉลยและบอกว่าคุณควรติดเมื่อต้องจ่ายไฟไฟเท่าไหร่

ค่าไฟเท่านี้แหล่ะถึงต้องติด

หากคุณดูบิลค่าไฟ 3,000 บาท จะต้องพิจารณาติดแล้ว เพราะโดยทั่วไป บ้านที่มีค่าไฟประมาณ 3,000 บาทต่อเดือน มักมีการใช้ไฟอยู่ในระดับที่ระบบโซลาร์เซลล์ขนาดเล็กถึงกลางสามารถช่วยลดค่าไฟได้ชัดเจน เช่น ระบบขนาดประมาณ 3 kW หรือ 5 kW ขึ้นอยู่กับพฤติกรรมการใช้ไฟและงบประมาณติดตั้ง

หากบ้านใช้ไฟกลางวันเยอะ ระบบโซลาร์เซลล์จะช่วยนำไฟที่ผลิตได้มาใช้ทันที ทำให้ดึงไฟจากการไฟฟ้าน้อยลง ยิ่งใช้ไฟเองได้มากเท่าไร ความคุ้มก็ยิ่งเร็วขึ้นเท่านั้น

ค่าไฟแต่ละระดับ เหมาะกับการติดโซลาร์เซลล์ไหม?

ดูแค่ค่าไฟยังไม่พอ

หลายคนเข้าใจว่าค่าไฟสูงเท่ากับติดโซลาร์เซลล์แล้วคุ้มเสมอ แต่ความจริงต้องดูช่วงเวลาการใช้ไฟด้วย เพราะระบบโซลาร์เซลล์แบบ On-grid ทั่วไปจะผลิตไฟช่วงกลางวัน และนำไฟมาใช้ทันทีในบ้าน ถ้าบ้านไม่มีคนอยู่กลางวัน ใช้ไฟหนักเฉพาะกลางคืน เช่น กลับบ้านมาเปิดแอร์ช่วงค่ำ โซลาร์เซลล์อาจช่วยลดค่าไฟได้น้อยกว่าที่คิด เว้นแต่จะติดแบตเตอรี่เพิ่ม ซึ่งจะทำให้ต้นทุนสูงขึ้นและระยะคืนทุนยาวขึ้น

พฤติกรรมอยู่บ้านแบบนี้ ติดได้ติดเลย

• บ้านที่มีคนอยู่กลางวัน เช่น บ้านที่ Work from Home หรือมีผู้สูงอายุอยู่บ้าน
• บ้านที่เปิดแอร์กลางวัน เพราะแอร์เป็นเครื่องใช้ไฟฟ้าที่กินไฟสูง
• บ้านที่มีรถ EV และสามารถชาร์จช่วงกลางวันได้
• โฮมออฟฟิศ ร้านค้า หรือคลินิก ที่เปิดทำการช่วงกลางวัน
• บ้านที่ค่าไฟเกิน 3,000-5,000 บาทต่อเดือน และมีพื้นที่หลังคาพร้อมติดตั้ง

บ้านแบบไหนอาจยังไม่คุ้มแน่

• ค่าไฟต่ำกว่า 1,500 บาทต่อเดือน
• แทบไม่มีการใช้ไฟช่วงกลางวัน
• หลังคามีเงาบังเยอะ เช่น ต้นไม้ใหญ่ อาคารข้างเคียง หรือทิศทางหลังคาไม่เหมาะ
• มีแผนย้ายบ้านใน 1-3 ปี
• ต้องกู้เงินติดตั้งและภาระดอกเบี้ยทำให้ระยะคืนทุนยาวขึ้น

อีกแบบที่คิดมาได้คือ สมมติบ้านหนึ่งมีค่าไฟเดือนละ 4,000 บาท และติดตั้งโซลาร์เซลล์แบบ On-grid ขนาดพอเหมาะกับการใช้ไฟกลางวัน หากระบบช่วยลดค่าไฟได้ประมาณ 30-50% ค่าไฟอาจลดลงเหลือประมาณ 2,000-2,800 บาทต่อเดือน หรือประหยัดได้ราว 1,200-2,000 บาทต่อเดือน

ถ้าค่าติดตั้งอยู่ในช่วงหลักแสนบาท ระยะคืนทุนอาจอยู่ประมาณ 5-8 ปี แล้วแต่ขนาดระบบ ราคาอุปกรณ์ ทิศทางหลังคา ปริมาณแดด และพฤติกรรมใช้ไฟจริง

แต่ถ้าบ้านค่าไฟเดือนละ 1,500 บาท และใช้ไฟกลางวันน้อย แม้ติดระบบขนาดเล็กก็อาจประหยัดได้เพียงไม่กี่ร้อยบาทต่อเดือน ทำให้ระยะคืนทุนอาจยาวเกิน 10 ปี ซึ่งอาจไม่คุ้มสำหรับบางบ้าน

ค่าไฟไทยมีอะไรอยู่ในบิล?

บิลค่าไฟไม่ได้มีแค่ค่าไฟฐานตามจำนวนหน่วยที่ใช้ แต่ยังมีค่า Ft ค่าบริการ และภาษีมูลค่าเพิ่ม โดยค่า Ft เป็นค่าไฟฟ้าผันแปรที่ปรับตามต้นทุนพลังงานเป็นรอบ ๆ ปัจจุบัน กฟภ. ระบุค่า Ft งวดพฤษภาคม-สิงหาคม 2569 อยู่ที่ 0.1623 บาทต่อหน่วย

ดังนั้น หากค่าไฟในอนาคตปรับสูงขึ้น การติดโซลาร์เซลล์ก็อาจคุ้มเร็วขึ้น แต่หากค่าไฟลดลง ระยะคืนทุนก็อาจยาวขึ้นเช่นกัน จึงควรมองเป็นการลงทุนระยะยาวมากกว่าการประหยัดทันทีในเดือนแรก

ควรติดระบบขนาดเท่าไหร่?

คำตอบขึ้นอยู่กับปริมาณการใช้ไฟกลางวันเป็นหลัก ไม่ใช่เลือกจากค่าไฟรวมทั้งเดือนอย่างเดียว โดยทั่วไปควรให้ผู้ติดตั้งประเมินจากบิลค่าไฟย้อนหลัง 6-12 เดือน และดูโหลดไฟช่วงกลางวันจริง

ต้องติดแบตเตอรี่ไหม?

สำหรับบ้านทั่วไป ถ้าต้องการเน้นคืนทุนเร็ว ระบบ On-grid แบบไม่มีแบตเตอรี่ มักคุ้มกว่าติดแบต เพราะต้นทุนต่ำกว่าและใช้ไฟที่ผลิตได้ทันทีในช่วงกลางวัน

ส่วนแบตเตอรี่เหมาะกับบ้านที่ต้องการใช้ไฟสำรองตอนกลางคืนหรือไฟดับ แต่ต้องยอมรับว่าต้นทุนจะสูงขึ้น ทำให้ระยะคืนทุนยาวขึ้น ดังนั้นถ้าเป้าหมายหลักคือประหยัดค่าไฟ ควรเริ่มจากระบบ On-grid ก่อน แล้วค่อยพิจารณาแบตเตอรี่ตามความจำเป็น

ก่อนติดโซลาร์เซลล์ ควรเช็กอะไรบ้าง?

1. บิลค่าไฟย้อนหลัง อย่างน้อย 6-12 เดือน ถ้าเฉลี่ยมไม่ถึงต้องคิดให้ดี ค่าติดไม่ได้ถูก
2. พฤติกรรมใช้ไฟกลางวัน ใช้มากหรือน้อย
3. พื้นที่หลังคา เพียงพอหรือไม่ มีเงาบังหรือเปล่า
4. ทิศทางหลังคา เหมาะกับการรับแดดหรือไม่
5. สภาพโครงสร้างหลังคา แข็งแรงพอสำหรับแผงหรือไม่
6. การรับประกันแผงและอินเวอร์เตอร์ รวมถึงบริการหลังการขาย
7. ขออนุญาตและมาตรฐานติดตั้ง ต้องทำให้ถูกต้องกับการไฟฟ้าและมาตรฐานความปลอดภัย

ปิดท้ายกับเรื่องที่ต้องคิด

ถ้าค่าไฟอยู่ที่ประมาณ 3,000 บาทต่อเดือนขึ้นไป และบ้านใช้ไฟช่วงกลางวันพอสมควร การติดโซลาร์เซลล์เริ่มน่าสนใจและมีโอกาสคืนทุนในช่วงเวลาที่รับได้ แต่ถ้าค่าไฟเกิน 5,000 บาทต่อเดือน และใช้ไฟกลางวันเยอะ เช่น เปิดแอร์ ทำงานที่บ้าน หรือชาร์จรถ EV ช่วงแดดออก จะยิ่งมีโอกาสคุ้มเร็วขึ้น

กลับกัน หากค่าไฟต่ำกว่า 1,500-2,000 บาทต่อเดือน หรือใช้ไฟหนักเฉพาะกลางคืน การติดโซลาร์เซลล์อาจยังไม่คุ้มในเชิงการเงิน เว้นแต่ต้องการติดเพื่อความมั่นคงด้านพลังงาน ลดคาร์บอน หรือเตรียมรองรับการใช้ไฟในอนาคต

ดังนั้นก่อนตัดสินใจติดตั้ง อย่าดูแค่คำว่า “ลดค่าไฟได้กี่เปอร์เซ็นต์” แต่ควรให้ผู้เชี่ยวชาญประเมินจากบิลจริง พฤติกรรมใช้ไฟ และพื้นที่หลังคา เพราะบ้านแต่ละหลังมีเงื่อนไขไม่เหมือนกัน และระบบที่คุ้มที่สุดคือระบบที่ออกแบบพอดีกับการใช้ไฟจริงของบ้านเราเอง