"อุณหภูมิ" อ่านว่าอย่างไร? คำที่คุ้นเคย แต่หลายคนออกเสียงผิดมาทั้งชีวิต

"อุณหภูมิ" อ่านว่าอย่างไร? คำที่คนไทยคุ้นเคย แต่ไม่ใช่คำไทยแท้ หลายคนออกเสียงผิดมาทั้งชีวิต

เป็นคำที่เราเห็นและได้ยินกันแทบทุกวัน โดยเฉพาะเวลาพูดถึงสภาพอากาศ อุณหภูมิร่างกาย หรือการพยากรณ์อากาศ แต่หลายคนอาจยังไม่รู้ว่า คำว่า “อุณหภูมิ” จริง ๆ แล้วมีวิธีอ่านที่ถูกต้องอย่างไร

คำนี้มักถูกอ่านผิดเป็น “อุน-นะ-พูม” หรือ “อุน-นะ-หะ-พูม” แต่ตามหลักภาษาไทย การอ่านที่ถูกต้องคือ “อุน-หะ-พูม” 

ที่มาของคำว่า “อุณหภูมิ”

คำว่า “อุณหภูมิ” เป็นศัพท์บัญญัติที่ใช้แทนคำภาษาอังกฤษว่า Temperature หมายถึง ระดับสูงต่ำของความร้อน เช่น ระดับความร้อนของอากาศ น้ำ หรือร่างกายมนุษย์ 

คำนี้สามารถใช้ได้กับหลายสิ่ง เช่น อุณหภูมิของอากาศ อุณหภูมิของน้ำ อุณหภูมิร่างกาย หรืออุณหภูมิในกระบวนการผลิตต่าง ๆ โดยค่าดังกล่าวสามารถวัดได้ด้วยเครื่องมือที่เรียกว่า เทอร์โมมิเตอร์ (thermometer)

หน่วยวัดอุณหภูมิที่นิยมใช้ทั่วโลก ได้แก่ องศาเซลเซียส (Celsius) องศาฟาเรนไฮต์ (Fahrenheit) และเคลวิน (Kelvin)

คำว่า “อุณหภูมิ” ไม่ใช่คำไทยแท้ แต่เป็นคำที่สร้างขึ้นจากรากศัพท์ภาษาบาลี สำนักงานราชบัณฑิตยสภาอธิบายว่า คำว่า อุณหภูมิ ประกอบด้วยคำภาษาบาลี 2 ส่วน ได้แก่

• อุณฺห (อุน-หะ) หมายถึง ร้อน หรือ ความร้อน
• ภูมิ หมายถึง ชั้น ระดับ หรือพื้น

เมื่อนำมารวมกันจึงมีความหมายว่า ระดับของความร้อน หรือระดับสูงต่ำของอุณหภูมิ

ทำไมหลายคนถึงอ่านผิด?

สาเหตุหนึ่งอาจมาจากการเห็นรูปคำที่มีพยัญชนะหลายตัวติดกัน โดยเฉพาะส่วน “ณหภ” หลายคนเผลอเติมเสียง “นะ” เข้าไปเพราะออกเสียงได้ง่าย แต่ตามหลักการอ่านคำที่มาจากภาษาบาลี คำนี้ไม่ได้ออกเสียงเป็น “อุน-นะ”

ดังนั้น หากต้องการอ่านให้ถูกต้อง อุณหภูมิ ต้องอ่านออกเสียงเป็น อุน-หะ-พูม ไม่ใช่ อุน-นะ-พูม หรือ อุน-นะ-หะ-พูม