เฉลยแล้ว! ทำไมคีย์บอร์ดต้องเรียง QWERTY ไม่เรียง ABC?

ทำไมคีย์บอร์ดต้องเรียง QWERTY ไม่เรียง ABC? ใช้มาทั้งชีวิต เพิ่งรู้ว่ามีเหตุผล!

เคยสงสัยกันไหมว่า ทำไมคีย์บอร์ดคอมพิวเตอร์ โน้ตบุ๊ก หรือแม้แต่สมาร์ตโฟนที่เราใช้กันทุกวัน ถึงไม่เรียงตัวอักษรแบบ ABCDEF เหมือนที่เรียนกันมาตั้งแต่เด็ก แต่กลับเรียงเป็น QWERTY ที่ดูเหมือนจะไม่มีระเบียบเอาเสียเลย

หลายคนอาจคิดว่านี่เป็นการออกแบบที่แปลก หรืออาจเป็นเพียงมาตรฐานที่ถูกกำหนดขึ้นมาแบบไม่มีเหตุผล แต่ความจริงแล้ว การเรียงปุ่มแบบ QWERTY มีประวัติศาสตร์ยาวนานกว่า 150 ปี และเกิดขึ้นจากปัญหาทางเทคนิคของเครื่องพิมพ์ดีดในอดีต

QWERTY คืออะไร?

QWERTY คือชื่อเรียกของรูปแบบการจัดวางปุ่มบนคีย์บอร์ด ซึ่งมาจากตัวอักษร 6 ตัวแรกบนแถวบนสุด ได้แก่ Q, W, E, R, T และ Y

ปัจจุบัน QWERTY กลายเป็นมาตรฐานที่ใช้กันทั่วโลก ไม่ว่าจะเป็นคอมพิวเตอร์ระบบ Windows, Mac, เครื่องพิมพ์ดีด รวมถึงคีย์บอร์ดบนสมาร์ตโฟนส่วนใหญ่ก็ยังใช้รูปแบบนี้

จุดเริ่มต้นมาจาก "เครื่องพิมพ์ดีด"

หากย้อนกลับไปในช่วงปี ค.ศ. 1870 เครื่องพิมพ์ดีดรุ่นแรกๆ ยังใช้ระบบก้านโลหะสำหรับตอกตัวอักษรลงบนกระดาษ โดยแต่ละปุ่มจะเชื่อมต่อกับก้านโลหะของตัวเอง

ปัญหาคือ หากผู้ใช้กดตัวอักษรที่อยู่ใกล้กันและถูกใช้งานบ่อยติดๆ กัน ก้านโลหะเหล่านั้นจะเคลื่อนที่มาชนกัน จนเกิดอาการติดขัด ทำให้ต้องหยุดพิมพ์เพื่อแก้ไขอยู่บ่อยครั้ง

นี่จึงเป็นโจทย์สำคัญของ Christopher Latham Sholes ผู้พัฒนาเครื่องพิมพ์ดีดรุ่นแรกๆ ที่ต้องหาวิธีจัดวางปุ่มใหม่ เพื่อให้เครื่องทำงานได้ลื่นไหลมากขึ้น

QWERTY ถูกออกแบบมาเพื่อลดการติดขัด

Sholes ทดลองจัดตำแหน่งตัวอักษรหลายรูปแบบ ก่อนจะพบว่า หากแยกตัวอักษรที่มักถูกใช้งานคู่กันออกห่างจากกัน จะช่วยลดโอกาสที่ก้านโลหะจะชนกันได้

จึงเกิดเป็นการจัดเรียงปุ่มแบบ QWERTY ที่เราเห็นกันในปัจจุบัน

หลายคนอาจเคยได้ยินว่า QWERTY ถูกออกแบบมาเพื่อทำให้คนพิมพ์ช้าลง แต่ในความเป็นจริง เป้าหมายหลักคือการป้องกันไม่ให้เครื่องพิมพ์ดีดติดขัดต่างหาก

แม้ผลลัพธ์จะทำให้การพิมพ์ไม่ได้เร็วที่สุด แต่ก็ช่วยให้การใช้งานเครื่องพิมพ์ดีดมีประสิทธิภาพมากขึ้นในยุคนั้น

แล้วทำไมไม่เปลี่ยนเป็น ABC เมื่อเข้าสู่ยุคคอมพิวเตอร์?

เมื่อเทคโนโลยีพัฒนาจนเครื่องพิมพ์ดีดถูกแทนที่ด้วยคอมพิวเตอร์ ปัญหาก้านโลหะติดขัดก็หายไปแล้ว หลายคนจึงสงสัยว่าทำไมเราไม่เปลี่ยนคีย์บอร์ดให้เรียง ABC ไปเลย

คำตอบง่ายๆ คือ ผู้คนทั่วโลกคุ้นเคยกับ QWERTY มากเกินกว่าจะเปลี่ยน

ทั้งโรงเรียนสอนพิมพ์ บริษัทผู้ผลิตคอมพิวเตอร์ โปรแกรมต่างๆ รวมถึงผู้ใช้หลายพันล้านคน ต่างเรียนรู้และใช้งาน QWERTY มานานหลายสิบปี

หากเปลี่ยนเป็นรูปแบบใหม่ ทุกคนจะต้องเรียนรู้ใหม่ทั้งหมด ซึ่งมีต้นทุนทั้งด้านเวลาและค่าใช้จ่ายมหาศาล

ด้วยเหตุนี้ QWERTY จึงยังคงเป็นมาตรฐานของโลกมาจนถึงทุกวันนี้

มีคีย์บอร์ดที่ดีกว่า QWERTY หรือไม่?

แม้ QWERTY จะได้รับความนิยมมากที่สุด แต่ก็มีผู้พัฒนาคีย์บอร์ดรูปแบบอื่นขึ้นมา เช่น

• Dvorak – ออกแบบให้ใช้นิ้วเคลื่อนไหวน้อยลง และพิมพ์ได้เร็วขึ้น
• Colemak – ปรับปรุงจาก QWERTY ให้ใช้งานง่ายขึ้น โดยไม่ต้องเปลี่ยนตำแหน่งปุ่มมากนัก

หลายการศึกษาพบว่าคีย์บอร์ดเหล่านี้อาจช่วยลดความเมื่อยล้าและเพิ่มประสิทธิภาพการพิมพ์ได้ แต่สุดท้าย QWERTY ก็ยังเป็นผู้ชนะ เพราะคนส่วนใหญ่คุ้นเคยกับมันอยู่แล้ว

สรุป

เหตุผลที่คีย์บอร์ดไม่เรียง ABC แต่เรียงเป็น QWERTY ไม่ใช่เพราะออกแบบผิด หรือทำให้จำยาก แต่เป็นการแก้ปัญหาทางวิศวกรรมของเครื่องพิมพ์ดีดเมื่อกว่า 150 ปีก่อน

และแม้ปัญหานั้นจะหมดไปแล้ว แต่ QWERTY ก็ยังคงอยู่ เพราะมันกลายเป็นมาตรฐานที่ผู้คนทั่วโลกใช้จนคุ้นชิน

เรียกได้ว่า ทุกครั้งที่เราพิมพ์ข้อความบนคีย์บอร์ด เราก็กำลังใช้งาน "มรดกทางเทคโนโลยี" ที่สืบทอดต่อกันมาตั้งแต่ยุคเครื่องพิมพ์ดีดเลยทีเดียว